Η δράση της χουντικής μυστικής υπηρεσίας στη Σουηδία δεν βασιζόταν σε αυτοσχεδιασμούς, αλλά σε καθορισμένα σχέδια, εκπονημένα με βάση τις εμπειρίες κατά τη μακρόχρονη λειτουργία της ΚΥΠ.

Είχε παράδοση -η αρμόδια υπηρεσία- κυνηγώντας τους κομμουνιστές από τις αρχές του 1920. Η κατασταλτική πολιτική ενάντια στο επαναστατικό κοινωνικό κίνημα στη δεκαετία του 1920, αναδεικνύει την παγίωση μιας κρατικής αντίληψης όπου οι λαϊκές κινητοποιήσεις αποτελούσαν -για την εξουσία- εθνική και κοινωνική απειλή.

Οι ενέργειες της ΚΥΠ δεν ήταν αποσπασματικές, ένδειξη ικανοποιητικού βαθμού οργάνωσης και στενής σύνδεσής της με αρμόδιες υπηρεσίες άλλων χωρών.

*** *** ***

Κανένας δεν μπορεί να μένει αμέτοχος σε ότι συμβαίνει γύρω του. Είναι υπεύθυνος, γι αυτό και υποχρεωμένος να λάβει μέρος.

Όλο αυτό το "πιστεύω" βρίσκεται συμπικνωμένο στην πρώτη σελίδα του μυθιστορήματος, "Για ποιόν χτυπά η καμπάνα" του Χεμινγουέη από μια απλή φράση του John Donne (1572-1631).

"Και γι αυτό μη στέλνεις να ρωτήσεις για ποιον χτυπάει η καμπάνα – χτυπάει για σένα ".

ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΟΡΕΣ, ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ.

ΠΡΙΝ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ.

Η παρακολούθηση ελλήνων μεταναστών, η καταγραφή των προσωπικών τους δεδομένων και η γνωστοποίησή τους σε αστυνομικές υπηρεσίες στην Ελλάδα, πρεσβεία και ελληνικά προξενεία στη Σουηδία υπήρξε κεντρική δραστηριότητα των ελληνικών κυβερνήσεων, και δεν γνωρίζουμε πότε και αν έληξε. Πιέσεις, απειλές, εκβιασμοί επηρέασαν τη στάση πολλών μεταναστών.

Υπήρχαν πολλά στοιχεία πριν ακόμα από την επιβολή της δικτατορίας, 21 Απρίλη του 1967, για καταδότες ελλήνων δημοκρατών. Τις συνέπειες της δραστηριότητας αυτής αντιμετώπισαν στην ασφάλεια αρκετοί, που για διάφορους λόγους επισκέφθηκαν την Ελλάδα. Η παρακράτηση διαβατηρίων, ήταν το πλέον συνηθισμένο μέτρο τιμωρίας των αντιφρονούντων. Ο Τοξότης, πιστός στους αρχικούς του στόχους για αντικειμενική ενημέρωση σε θέματα γενικού ενδιαφέροντος, σταδιακά θα αναρτήσει και θα γνωστοποιήσει σημαντικές πληροφορίες για τη δραστηριότητα αυτή, που συνεχίσθηκε, τουλάχιστον μέχρι και το τέλος της δικτατορίας.

Παλάτι και προ Δικτατορικές Ελληνικές Κυβερνήσεις.

Το επάγγελμα του καταδότη στην επταετία, δεν προήλθε από παρθενογένεση. Φυτεύτηκε και καλλιεργήθηκε απ όλες τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Από το 1951 η Γενική Διεύθυνση Τύπου και Πληροφοριών που λειτουργούσε σαν τμήμα του υπουργείου Προεδρίας της Κυβέρνησης,

"είχε ήδη αναπτύξει αγαστή συνεργασία με τις υπηρεσίες ασφαλείας, ιδίως με την ΚΥΠ, τόσο στον τομέα των πληροφοριών όσο και στο πλαίσιο κοινών εγχειρημάτων". Η υπηρεσία αυτή σε συνεργασία με την ΚΥΠ τον Σεπτέμβρη του 1957 συνέστησαν την Ελληνική Επιμορφωτική Εταιρεία  που σκοπό της είχε να αναλάβει την "έμμεσον και έντεχνον διοχέτευσην" προπαγάνδας. Στο επιτελείο της αμαρτωλής αυτής εταιρίας διορίσθηκαν μεταξύ άλλων ο Δημήτρης Τσάκωνας, μετέπειτα υπουργός της χούντας, ο Αγαμέμνων Κουτσόγιωργας, πανίσχυρος αντιπρόεδρος καις υπουργός του ΠΑΣΟΚ, ο Γ. Γεωργαλάς, γνωστός θεωρητικός της χούντας, Δημήτρης Νιάνιας, υπουργός της Ν.Δ.

Δεν έμειναν στο περιθώριο τα παιδιά....

Ο Καραμανλής, που δεν ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητος στους κανόνες της φιλελεύθερης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, τρομοκρατήθηκε από την εκλογική επιτυχία της Αριστεράς στις εκλογές του 1958. Όργανο των Αμερικανών και των Ανακτόρων, ενέδιδε στις αξιώσεις τους για αποτελεσματική πολιτική πάταξη του κομμουνισμού. Έστησε μηχανισμό για τη στήριξη τέτοιου καθεστώτος, που οδήγησε στις εκλογές βίας και νοθείας του 1961.
Η περίοδος του 1960, είναι ταραχώδης πολιτικά, χαρακτηρίζεται από εκλογές βίας, νοθείας, ανένδοτους, με κατάληξη την δικτατορία.
Ο πρώτος ανένδοτος, κατέληξε στη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη.
Ο δεύτερος στην αποστασία του 1965, όπου σημαντικό ρόλο έπαιξε ο Μητσοτάκης, σφραγίσθηκε με τη δολοφονία του Σωτήρη Πέτρουλα.

Η επιβολή της δικτατορίας τον Απρίλη του 1967 που, την πρώτη μέρα στον ιππόδρομο, δολοφόνησε τον Ελή, οδηγείται στη συνέχεια σε κάθε είδους βαρβαρότητα, βασανιστήρια, εξορίες, εξαφανίσεις, φυλακίσεις...

Ο Παναγιώτης Κανελόπουλος, που το 1950 έλεγε ότι στη Μακρόνησο χτίζονται νέοι Παρθενώνες και ξαναγεννιέται η Ελλάς, αργότερα  αναφωνεί:

«.... Δεν σώζεται ο τόπος -ούτε αντιμετωπίζεται ο κίνδυνος, που απειλεί την Ελλάδα από τον κομμουνισμόν- με τα μέσα αυτά. Χαλασμένες συνειδήσεις δεν στηρίζουν καθεστώτα, δεν σώζουν έθνη, δεν ανορθώνουν κράτη».

(Ιστορικά Δοκίμια, Εστία, σελ. 82).

 

Σε μέτρα ανωμαλίας και πνευματικής καταπίεσης, δεν υστέρησε ούτε ο Γεώργιος Παπανδρέου, ( παππούς του σημερινού πρωθυπουργού), σαν πρωθυπουργός και υπουργός παιδείας. Συνέχισε στα χνάρια των προκατόχων του όσον αφορά την αντιμετώπιση των κομμουνιστών, που με τόση επιμέλεια Άγγλο - Αμερικάνοι  σχεδίαζαν από την περίοδο της κατοχής και του εμφύλιου.
Σαν υπουργός παιδείας, και πρωθυπουργός, εξέδωσε την γνωστή εγκύκλιο 1010/11-3-1965 η οποία απευθυνόταν στους επιθεωρητές Μέσης Εκπαίδευσης και εφιστούσε την προσοχή τους στον κίνδυνο προσεταιρισμού μαθητών από την Κομμουνιστική Νεολαία Λαμπράκη. Στην εγκύκλιο αυτή, αφού επαναλάμβανε ότι "Ο Κομμουνισμός είναι εχθρός του Έθνους και της Δημοκρατίας", καθιστούσε τους καθηγητές υπεύθυνους για τον "εθνικό φρονηματισμό" των μαθητών, ξεκαθάριζε ότι καθηγητές διαφορετικών φρονημάτων δεν είχαν θέση στην εκπαίδευση και ζητούσε από τους επιθεωρητές να του υποβάλλουν στο τέλος κάθε μήνα εμπιστευτική έκθεση. Απαγορευόταν οποιαδήποτε οργανωμένη δράση στα γυμνάσια, εκτός απ την προσκοπική.

Από δηλώσεις της ίδιας της κυβέρνησης Παπανδρέου - ύστερα από απαίτηση του Παλατιού - γίνεται φανερό ότι πρώτος στόχος του νομοσχεδίου είναι η διάλυση της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη. Ταυτόχρονα θα έχει τη δυνατότητα, η εκτελεστική εξουσία, να διαλύσει ή να θέσει υπό τον έλεγχό της κάθε οργάνωση που είναι φορέας δημοκρατικών αντιλήψεων. Το νομοσχέδιο εκτός από αντιδημοκρατικό είναι ταυτόχρονα και αντισυνταγματικό, γιατί καταλύει το άρθρο του συντάγματος που προστατεύει το δικαίωμα του "συνεταιρίζεσθαι". Αντίκειται στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και το άρθρο ΙΙ της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την "προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου".

επιστροφή

 

Προξενεία, προδικτατορικά.
Οι ελληνικές υπηρεσίες στο εξωτερικό δεν έμειναν ανεπηρέαστες από το κλίμα αυτό. Ότι είναι αυτονόητο για κράτη που λειτουργούν οι θεσμοί, η δημοκρατία, δεν είναι και για την Ελλάδα.
Τα προξενεία, προορισμό έχουν να εξυπηρετούν τους υπηκόους του ίδιου του κράτους, και τους υπηκόους άλλων κρατών που επιθυμούν να έρθουν σε επαφή με την χώρα του προξενείου. Αυτά τα απλά, αυτονόητα για κάθε δημοκρατική χώρα δεν εφαρμόζονται στα ελληνικά προξενεία που έχουν μετατραπεί σε κέντρα τρομοκράτησης και παρακολούθησης των ελλήνων μεταναστών, εργατών και φοιτητών. Δεν είναι κέντρα εξυπηρέτησης, ενδιαφέρονται κύρια για τον έλεγχο των πολιτικών φρονημάτων. Μετατράπηκαν σε κέντρα παρακολούθησης των εκδηλώσεων των μεταναστών. Για την κάλυψη των εξόδων τους, έχουν επιβάλλει υπέρογκα προξενικά τέλη. Οι μετανάστες διαμαρτύρονται. Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, όμως, κωφεύουν σε τέτοιες καταγγελίες. 

Πάγιο αίτημα των μεταναστών ήταν,

  • H αντικατάσταση κρυφών και φανερών πρακτόρων της ΚΥΠ που δρούσαν σε πρεσβείες και προξενεία.
  • Να πάψει η παρακολούθηση και η τρομοκράτησή τους.
  • Να αντικατασταθεί από πνεύμα κατανόησης και στοργής για τους ξενιτεμένους έλληνες.
  • Να μειωθούν τα προξενικά τέλη.
  • Να εκπληρώνουν τα προξενεία τον προορισμό τους. την εξυπηρέτηση των μεταναστών.

Το πολιτικό κλίμα της Ελλάδας, όμως, που κυριαρχείται από την ξενοκίνητη και αντιλαϊκή δεξιά, ο αντικομουνισμός του Γ. Παπανδρέου, η πολιτεία των αυλόδουλων κυβερνήσεων των αποστατών, σκότωσαν τις ελπίδες, έπνιξαν τους πόθους των μεταναστών για την πραγματοποίηση των δίκαιων αυτών αιτημάτων.

Για την αποτροπή της συνταγματικής αυτής εκτροπής κινητοποιήθηκαν οι δημοκρατικοί μετανάστες μέσω των οργανώσεών τους. Ενημέρωναν τόσο τις δημοκρατικές οργανώσεις όσο και προσωπικότητες των ξένων χωρών της Δυτικής Ευρώπης. Σε λίγους μήνες, η ενημέρωση θα απευθύνεται σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες.

επιστροφή

Οι πρώτες κρατήσεις διαβατηρίων.

Οι έλληνες που εργάζονται στη Σουηδία, και έχουν εκφρασθεί με "ακατάλληλες" εκφράσεις και πολιτικές απόψεις διαφορετικές από αυτές των ελληνικών κυβερνήσεων, πρέπει να αποφεύγουν να επισκέπτονται την πατρίδα τους, εάν δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν απαγόρευση εξόδου από την Ελλάδα, και να αναγκαστούν να ζήσουν χωριστά από τις οικογένειές τους στη Σουηδία.

Αυτή, ήταν περίπου η απάντηση που έδωσε ο σουηδός υπουργός των εξωτερικών Torsten Nilsson, σε πενταμελή επιτροπή που τον συνάντησε την Τρίτη 7 Φλεβάρη 1967. Αφορμή για την συνάντηση ήταν η απαγόρευση εξόδου από την Ελλάδα -από τον Ιούλη του 66- σε έλληνα μετανάστη, εργαζόμενου σε εργοστάσιο ξυλείας στο Skillingaryd της νότιας Σουηδίας, που τον προηγούμενο χρόνο είχε επισκεφθεί την πατρίδα του.
Η περίπτωση είναι ιδιάζουσα για τη Σουηδία, χώρα όπου η ελευθερία έκφρασης δεν είναι προνόμιο λίγων, αλλά δικαίωμα όλων των πολιτών. Έγινε πολλές φορές πρωτοσέλιδο σε ημερήσιες εφημερίδες.

Η επιτροπή, τόνισε στον υπουργό ότι πράκτορες της ελληνικής κυβέρνησης τρομοκρατούν και καταγράφουν, όποιον έχει διαφορετικές απόψεις από αυτές της ελληνικής κυβέρνησης. Όχι μόνο οι κομμουνιστές αλλά σοσιαλδημοκράτες ακόμα και φιλελεύθεροι θεωρούνται εχθροί και επικίνδυνοι για την χώρα. Ο Υπουργός τόνισε ότι, η Ελλάδα δεν έχει υπογράψει την συνθήκη των Η.Ε για τα ανθρώπινα δικαιώματα, άρθρο 13 παράγραφο 2 που ο πολίτης έχει το δικαίωμα να επιστρέψει στην χώρα διαμονής του. Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να επέμβει. Η επιτροπή τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε πολύ περισσότερο από την φασιστική κυβέρνηση της Ισπανίας στον έλεγχο πολιτικών απόψεων μεταξύ των μεταναστών.

Ακόμη 362 έλληνες από διάφορες χώρες της Δ. Ευρώπης -κύρια από τη Δ. Γερμανία- κρατούνται στην Ελλάδα και δεν μπορούν να ενωθούν με τις οικογένειές τους. Οι συνάδελφοι του Κωνσταντινίδη στο εργοστάσιο, άνοιξαν τραπεζιτικό λογαριασμό προκειμένου να μπορέσει η γυναίκα του να ζήση τα τρία παιδιά της.

Την Δευτέρα στις 12 Σεπτέμβρη 1966, έβρεχε. Οι κάτοικοι Στοκχόλμης είδαν μια εκδήλωση διαμαρτυρίας, που δεν είχε σκοπό την συμπαράσταση στον αγωνιζόμενο λαό του Βιετνάμ. Έβλεπαν 300 άτομα που κρατώντας πανό και πλακάτ πορεύονταν φωνάζοντας συνθήματα για δημοκρατία, ελευθερία, 114, από το Folket Hus προς την Ελληνική Πρεσβεία Στοκχόλμης. Ήταν εκδήλωση συμπαράστασης για τον Κωνσταντινίδη, που του αφαιρέθηκε το διαβατήριό του στην Ελλάδα. Αρκετοί έλληνες ήρθαν από τη Νότια Σουηδία, να διαμαρτυρηθούν για την αστυνόμευση, παρακολούθηση, εκβιασμό των ελλήνων μεταναστών. Αρκετές και οι απειλές τόσο στην Όλγα, γυναίκα του Κωνσταντινίδη όσο και σε άλλους να μην συμμετάσχουν σε εκδήλωση διαμαρτυρίας, γιατί η ζωή τους θα γίνει κόλαση και θα το πληρώσουν ακριβά στο μέλλον.

πράκτορες στη Σουηδία παρακολούθηση ελλήνων απειλές κρατήσεις διαβατηρίων διαβατήρια

Η Όλγα, τα τρία μικρά παιδιά της και μέλος της επιτροπής βοήθειας στα σκαλιά της πρεσβείας. Φωτο Dagens Nyheter

Την Κυριακή 12 Δεκεμβρίου 1966, σε παρόμοια εκδήλωση συγκεντρώθηκαν λιγότεροι. Οι απειλές και οι εκβιασμοί λειτούργησαν. Βρήκαν την πόρτα της πρεσβείας κλειστή, δεν άνοιγε και δεν έδωσαν το ψήφισμα διαμαρτυρίας. Κάθισαν στα σκαλιά και περίμεναν, η γυναίκα, τα τρία μικρά παιδιά του Κωνσταντινίδη, και μέλος της επιτροπής συμπαράστασης. Εδώ είναι ελληνικό έδαφος, είπαν, και θα καθίσουμε μέχρι να έρθει ο πρεσβευτής. Οι αστυνομικοί εκπλαγήκανε όταν ο εξάχρονος γιός μοίρασε καραμέλες χωρίς διακρίσεις σε όλους. Σύντομα οι αστυνομικοί κατάλαβαν ότι τα σκαλιά δεν αποτελούν ελληνικό έδαφος και έπρεπε να απομακρυνθούν.

Ο Κωνσταντινίδης γνώριζε τους πληροφοριοδότες. Δε ντους κατονόμασε στην συνέντευξή του την Κυριακή 26 Φλεβάρη του 1967, γιατί δεν μπορούσε να παρουσιάσει γραπτές αποδείξεις. Έγιναν όμως γνωστοί και ήταν δακτυλοδεικτούμενοι.

Οι διαμαρτυρίες αυτές, συσπείρωσαν τους έλληνες μετανάστες. Τους προβλημάτισαν, γιατί σκέψεις, παρατηρήσεις που στη Σουηδία, χώρα με πλήρη ελευθερία έκφρασης, περνούν απαρατήρητες, στην Ελλάδα προκαλούν οικογενειακά δράματα. Τι θα πρέπει να κάνουν; Ποιά κατεύθυνση να ακολουθήσουν; Το δίλημμα απαντήθηκε γρήγορα, όταν λίγους μήνες αργότερα στη συντριπτική τους πλειοψηφία πλαισίωσαν τις αντιδικτατορικές επιτροπές, και σε όλη τη Σκανδιναβία διαδήλωναν για την επαναφορά της δημοκρατίας στην Ελλάδα.

Την προδοσία πολλοί αγάπησαν τους προδότες κανείς. Γι αυτό, όταν με καθοδηγητικά κέντρα πρεσβεία/ προξενεία, και χρήματα του ελληνικού λαού προσπάθησαν να ιδρύσουν τους φασιστικούς τους συλλόγους "Hellas" απομονώθηκαν από το σύνολο των μεταναστών.

Παναγιώτης Καλογιάννης, Νοέμβρης 2010

 

επιστροφή

 

ΠεριοδοΣ ΔικτατοριαΣ

Για μια ελεύθερη Ελλάδα.

Αφίσσα από ημερολόγιο του ΠΑΜ (Πατριωτικό Μέτωπο) Σουηδίας.

ΠΑΜ πατριωτικό αντιδικτατορικό μέτωπο αφίσα Λαμπράκηδες Ρήγας Φεραίος Σουηδία

ΠΑΜ - όρθια λαμπάδα μπρός στα μάτια των δολοφόνων, καίγοντας τα ιστόκλαδα των δολοφόνων, καίγοντας τους βολβούς των δολοφόνων. Γιάννης Ρίτσος.

επιστροφή

 

 

Σεβασμός του πολίτη ή περιφρόνηση στους θεσμούς.

Αναφερθήκαμε στις συνθήκες παρακολούθησης των μεταναστών που επικρατούσαν πριν την επιβολή της δικτατορίας. Αναπτύχθηκε ο ρόλος των προξενείων που, από κέντρα εξυπηρέτησης φιλοξενούσαν πράκτορες της ΚΥΠ ή συνεργάζονταν στενά με αυτούς.
Ο Τοξότης, προκειμένου να συγκεντρώσει ακριβείς πληροφορίες για χουντικούς πράκτορες στη Σουηδία, απευθύνθηκε:
-στη Σουηδική Μυστική Υπηρεσία και ζήτησε να διαβάσει τα στοιχεία που υπάρχουν για το δίκτυο κατασκοπείας που, η στρατιωτική χούντα ανέπτυξε στη Σουηδία. Η αρμόδια υπηρεσία απάντησε γραπτώς. εξήγησε ότι, σύμφωνα με τη σουηδική νομοθεσία προσωπικά δεδομένα είναι απόρρητα για 70 χρόνια. Αναφέρει ακόμα ότι στην απόφαση μπορεί να ασκηθεί έφεση.
-Από Ελληνική Πρεσβεία της Σουηδίας που, δεν απάντησαν.

Μελαγχολείς, συγκρίνοντας τις δυο υπηρεσίες. Διαφαίνεται, αμέσως, άμεση και αποτελεσματική λειτουργία, ανθρώπινη εξυπηρέτηση και σεβασμός στον πολίτη από την σουηδική υπηρεσία. Φεουδαρχικός τρόπος λειτουργίας, σε πλήρη άνθηση στην ελληνική πλευρά(...)

Γιατί αρνήθηκε η πρεσβεία Στοκχόλμης να απαντήσει, έστω και διπλωματικά; Χουντικοί πράκτορες προωθήθηκαν σε υψηλόβαθμες θέσεις από κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ. Καλύπτει η πρεσβεία, -το ελληνικό κράτος- τη δραστηριότητα και την ταυτότητά πρακτόρων που έδρασαν στη Σουηδία και, κατέχουν υψηλόβαθμες θέσεις σήμερα; Έχει εξαφανίσει στοιχεία απαραίτητα για την καταγραφή της ιστορίας;
Ότι και να συμβαίνει, απορρίπτουν τον Κικέρωνα : " Διότι αγνοεί κανείς ότι ο πρώτος νόμος της ιστορίας είναι να μην τολμά να λέει κανείς ψέμα, ο δεύτερος να τολμά να λέει ό,τι είναι αλήθεια".

Οι χαφιέδες της χούντας στη Σουηδία, ήταν απεσταλμένοι πράκτορες από την Ελλάδα ή άτομα που δρούσαν με συγκαλυμμένη ιδιότητα ( π.χ διερμηνείς στην αστυνομία, μεταφραστές). Πολλοί από αυτούς αναγνωρίσθηκαν και είχαν την ιδιότητα του μυστικού πράκτορα κατ΄ ευφημισμό.
Η συγκέντρωση πληροφοριών ήταν, για τους χουντικούς, μια δραστηριότητα ηθικά νομιμοποιημένη. Θεωρούσαν ότι, η  αντιδικτατορική δραστηριότητα αποτελούσε εθνική απειλή. Οι όποιες διώξεις ήταν μέρος της τακτικής τους για τη διατήρηση της εξουσίας.
Ο πυρήνας των συνεργατών της χούντας στη Σουηδία, χτίστηκε με πρώην χωροφύλακες ή έφεδρους αξιωματικούς.

 

Ένα μήνα μετά την ανάρτηση η Πρεσβεία Σουηδίας απάντησε ενημερώνοντας ότι,, "Σύμφωνα με τον ισχύοντα κανονισμό του Υπουργείου, πρόσβαση πολιτών σε αρχειακό υλικό Διευθύνσεων και Αρχών Εξωτερικού επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο στους χώρους της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου, υπό την προϋπόθεση ότι το υλικό έχει ταξινομηθεί(...)"

 

επιστροφή

Πρώτες καταγγελίες .

Υπήρξε οργανωμένο δίκτυο κατασκοπείας της χούντας στη Σουηδία;
Μην έχοντας πρόσβαση στα σχετικά αρχεία -Σουηδίας και Ελλάδας- χρησιμοποιήσαμε προσωπικό αρχείο, συζήτηση στη σουηδική βουλή για το συγκεκριμένο θέμα και δημοσιεύματα στον σουηδικό τύπο.

Οι όποιες ενδείξεις -για ύπαρξη χουντικών πρακτόρων - θα ολοκληρωθούν με πληροφορίες για καταδίκη από τη σουηδική δικαιοσύνη έμμισθου χουντικού πράκτορα. Η ανοχή της σουηδικής μυστικής υπηρεσίας απέναντι στο κατασκοπευτικό δίκτυο της χούντας, θα γίνει κατανοητή με καταγγελίες σουηδού που υπηρέτησε στην συγκεκριμένη υπηρεσία.

Υπήρχαν πολλά στοιχεία πριν ακόμα από την επιβολή της δικτατορίας, 21 Απρίλη του 1967, για καταδότες ελλήνων δημοκρατών σε ελληνικές υπηρεσίες.
Τις συνέπειες της δραστηριότητας αυτής τις αντιμετώπισαν, στην ασφάλεια, όσοι για διάφορους λόγους επισκέφθηκαν την Ελλάδα. Η παρακράτηση διαβατηρίου ήταν το πλέον συνηθισμένο μέσο τιμωρίας των αντιφρονούντων.

Το δικτατορικό καθεστώς, βρήκε εύφορο χώμα, καλά καλλιεργημένο για να στρατολογήσει τους δικούς του χαφιέδες. Κατ επανάληψη, από την επιβολή της χούντας, είχε αποδειχθεί ότι η χούντα διατηρούσε μυστική αστυνομία προστατευόμενη από διπλωματική προστασία που κατασκοπεύει δημοκρατικούς έλληνες στην εξορία. Τέτοιες αποκαλύψεις είχαν γίνει στη Σουηδία μεταξύ άλλων και, από τη νεολαία του Λαϊκού Κόμματος. Είχε γίνει αναφορά στην κυβέρνηση της Σουηδίας για μέτρα προστασίας για τους εγκατεστημένους στη Σουηδία έλληνες. "Συγκεκριμένα θετικά μέτρα σε τέτοιες προτάσεις δεν έχουν έρθει από την υπεύθυνη πλευρά, και αυτό είναι λυπηρό". Ούτε και μετά την αποκάλυψη ενός εγγράφου που φανέρωνε την εντατικοποίηση της κατασκοπείας από την πλευρά της ΚΥΠ υπήρξαν θετικές αντιδράσεις. Αυτό είναι αξιοσημείωτο και, δεν μπορεί εύλογα να έχει την εξήγησή του στο ότι η Σουηδική κυβέρνηση αμφιβάλει για την λογική και την ειλικρίνεια των επιχειρημάτων στις αποκαλύψεις που έγιναν.
"Παρά τις διαψεύσεις της χούντας, δεν υπάρχει καμιά απολύτως αμφιβολία ότι υπάρχει μια έντονη παρακολούθηση των ελλήνων".

Τα κέντρα  καθοδήγησης ενισχύονται με ειδικό προσωπικό.

  • Ο προηγούμενος αρχηγός της ΚΥΠ Χατζηπέτρος ορίσθηκε πρεσβευτής στη Βόννη.
  • Ένας άλλος στρατηγός παίρνει τη θέση του πρεσβευτή στο Παρίσι, ύστερα από διπλωματικό επεισόδιο.
  • Στο Λονδίνο ορίσθηκε, επίσης, στρατηγός πρεσβευτής.
  • Στη Στοκχόλμη ο ταξίαρχος Φραντζεσκάκης.

Δεν υπάρχει καμιά απολύτως αμφιβολία ότι οι στρατηγοί-πρεσβευτές θα κατευθύνουν την παρακολούθηση των ελλήνων που μέχρι τώρα γίνονταν από ακόλουθους στρατιωτικούς.

Η στρατιωτική χούντα στην Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει ότι, δεν είναι μόνο στα σύνορα της χώρας όπου δεν θα επιτρέπεται η αμφισβήτηση του καθεστώτος. Είναι διατεθειμένη να κάνει οτιδήποτε για να εντοπίσει και να αποκαλύψει, εκτός των συνόρων, όσους έχουν αποκλίνουσες απόψεις και δημοκρατικά αισθήματα.

Δυσαρέσκεια.
Σε πολλά μέρη της Ευρώπης οι οδηγίες της ΚΥΠ προκάλεσαν δυσαρέσκεια. Στην Αγγλία 32 βουλευτές του Εργατικού κόμματος ( μεταξύ άλλων o Edward Brooks, John Fraeser, David Winniock) ζήτησαν με ερώτησή τους στην Κάτω Βουλή να βάλει τέλος - η χούντα - στις δραστηριότητές της ενάντια σε "ανθέλληνες". Θεωρείται ότι το έγγραφο αυτό της ΚΥΠ αποτελεί σημείο εκκίνησης τρομοκρατίας από τις ελληνικές πρεσβείες. Σε κάθε περίπτωση εμφανίζονται τέτοιες δραστηριότητες στη Σουηδία. Για κάθε δημοκράτη αποτελούν, οι ενέργειες αυτές, αηδιαστικές δραστηριότητες!
Μια σχεδιασμένη και συστηματική δραστηριότητα που, οι πράκτορες της χούντας εδώ και καιρό ασκούν και διευρύνουν στην Σουηδία.

Έλληνες πράκτορες στη Σουηδία.

 "Έχει η χούντα αποτελεσματικό και καλά οργανωμένο δίκτυο κατασκοπείας στη Σουηδία; Λειτουργούν οι υποστηριχτές της χούντας σαν διερμηνείς, όταν έλληνες αντιχουντικοί ανακρίνονται από την αστυνομία ύστερα από διαδηλώσεις; Τα ερωτήματα αυτά έχουν γίνει επίκαιρα επανειλημμένα. Μέχρι τώρα, από τις σουηδικές υπηρεσίες έχουν απορριφθεί σαν αδικαιολόγητες υποψίες".
Το ερώτημα, εάν ένας έλληνας πράκτορας της χούντας μπορεί να γίνει διερμηνέας / μεταφραστής στην αστυνομία αναγέρθηκε ξανά, αυτή τη φορά από την συγγραφέα Sun Axelsson.

χαφιέδες χουντικοί πράκτορες στη Σουηδία grekman Grekman δίκτυο κατασκοπείας

Αρθρογραφόντας στο περιοδικό "Greklands Bulletin" θεωρούσε τον έλληνα πρεσβευτή σαν τον εγκέφαλο στο σουηδικό παρακλάδι της ελληνικής κατασκοπείας.
Τα στοιχεία που υπήρχαν, προκειμένου να στηριχθούν οι κατηγορίες αυτές ήταν πολύ ασαφή, αλλά όχι απίθανες υποψίες. Σε μια τουλάχιστον περίπτωση υπήρχαν ξεκάθαρα στοιχεία που επιβεβαίωναν τις κατηγορίες. Πρόκειται για έναν 38-χρονο έλληνα κάτοικο Γιέτεμποργκ, που η χούντα του στέρησε την ελληνική ιθαγένεια. Σε γραπτή του διαμαρτυρία πήρε απάντηση από τον υπουργό εσωτερικών και αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Στυλιανό Παττακό, όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι: "σύμφωνα με πληροφορίες που μας δόθηκαν και επιβεβαιώθηκαν από τα αρμόδια όργανα μυστικών υπηρεσιών " έχεις ενεργήσει "ενάντια στην την πατρίδα σου, την Ελλάδα".
Είναι ένα αποκαλυπτικό έγγραφο που απαιτεί έρευνα από τις σουηδικές υπηρεσίες γιατί:

"απαγορεύεται, και είναι παράνομη οποιαδήποτε ενέργεια στη Σουηδία αποσκοπεί να συγκεντρώσει - μυστικά - στοιχεία για άλλα πρόσωπα."

Αν μη τι άλλο, με βάση τη σαφή και σταθερή θέση που η κυβέρνηση της Σουηδίας πήρε ενάντια στην χούντα της Αθήνας, είναι σημαντικό οι έλληνες αντίπαλοι της χούντας να αισθάνονται ασφαλείς στη Σουηδία.

επιστροφή

Χουντικές δραστηριότητες στη Σουηδία.

"Οι παράνομες δραστηριότητες των ξένων υπηρεσιών πληροφοριών, πρέπει να καταδικάζονται.
Αν κάποιος με πρόθεση συμμετέχει στη συγκέντρωση πληροφοριών, μυστικά ή χρησιμοποιώντας δόλια μέσα για ξένους που ζουν στη Σουηδία, ή δραστηριοποιείται στην απόκτηση πληροφοριών που αφορούν προσωπικές σχέσεις άλλων, παρανομεί και θα τιμωρείται."

(BrB 19:9)

Χουντικοί Σύλλογοι.

Η χούντα είχε εκπονήσει συγκεκριμένο σχέδιο προκειμένου να πλησιάσει, να εκβιάζει και να  παρακολουθεί έλληνες μετανάστες και φοιτητές στη Σουηδία. Κοινός παρονομαστής σε όλες τις πόλεις, στη Σουηδία, προκειμένου να αυξήσουν τον έλεγχό τους στους έλληνες, ήταν η προσπάθεια των ανθρώπων της, να οργανώσουν συλλόγους "απολιτικούς". Οι σύλλογοι έχουν κοινή ονομασία, "Hellas" σε όλες τις πόλεις.
Θα αποβλέπουν αποκλειστικά, έλεγαν, να δίνουν τις σωστές πληροφορίες για την κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα, όχι την ψεύτικη κομμουνιστική προπαγάνδα. Ο κυριότερος στόχος τους, όμως, ήταν η ίδρυση σχολείων ελληνικών. Θα έρχονταν σε άμεση επαφή με έλληνες ώστε να στρατολογούν ή να εκβιάζουν. Σε συνέντευξή τους, οι Γεώργιος Θεοδοσίου πρόεδρος και Ηλίας Θεοδώρου γραμματέας του "Hellas", στο Borås τονίζουν ότι, "σκοπεύουν να ανοίξουν σχολείο όπου τα παιδιά θα διαπαιδαγωγούνται με τα εθνικά ιδεώδη, γιατί το σημερινό σχολείο που χρηματοδοτείται από τον δήμο του Βουρός είναι κομμουνιστικό!!!". Σε σελίδα, του Τοξότη, για την ελληνόφωνη εκπαίδευση, τονίζεται μεταξύ άλλων η προσπάθεια της χούντας να ελέγχει τα σχολεία.
Σταδιακά, ασκούνται πιέσεις με διάφορες μορφές. Οι σχέσεις τους με την πρεσβεία και τα προξενεία είναι άριστες. Γρήγορα ρίχνουν την μάσκα οι "απολιτικοί" αυτοί σύλλογοι, στηρίζουν ανοιχτά την χούντα και απειλούν δημοκρατικούς, καθοδηγούμενοι από σχετικές οδηγίες της ΚΥΠ.

Αφαίρεση ιθαγένειας.
Η αφαίρεση της ιθαγένειας είναι ένα όπλο που συχνά χρησιμοποιείται από τη χούντα για εκφοβισμό. Έχει γραφεί στο σουηδικό τύπο ότι η πρεσβεία είχε ένα κατάλογο με 16 άτομα από τα οποία αφαιρέθηκε η ιθαγένεια. Ο Ευθύμης Ξενόκοτας, ένας από αυτούς, έγραψε γράμμα διαμαρτυρίας στη χούντα. Η απάντηση, υπογεγραμμένη από τον Στυλιανό Παττακό, αποτελεί ομολογία για το παράρτημα της ΚΥΠ που υπάρχει και δρα στη Σουηδία. Στο γράμμα αναφέρεται μεταξύ άλλων:

     

"... σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες από όργανα της υπηρεσίας ασφαλείας -στη Σουηδία-....η συμπεριφορά σου.... στο εξωτερικό, και η γενικότερη τακτική σου απέναντι στην Ελλάδα σε πλήρη αντίθεση με τις προσπάθειες της κυβέρνησης για την πνευματική και εθνική ένωση του ελληνικού λαού που η εθνική κυβέρνηση εκφράζει.

Στυλιανός Παττακός Αντιπρόεδρος και υπουργός εσωτερικών."

Ανοιχτά δρούσαν στη Νότια ΣουηδίαΓιέτεβοργκ και Βουρός. Αράχνη του δικτύου είναι ο αμφιλεγόμενος πρόξενος της περιοχής. Τον Δεκέμβρη του 1967 απομακρύνθηκε ο γενικός πρόξενος Olof Ericsson γιατί δεν δέχθηκε να φακελώνει τους έλληνες, και δεν εξέδιδε διαβατήρια που ίσχυαν μόνο για να ταξιδεύσεις προς την Ελλάδα. Ο Οικονομίδης, πρώην γραμματέας ικανοποιεί πλήρως τώρα τις προσταγές των χουντικών. Ταυτόχρονα 2.700 έλληνες της περιοχής τον κατηγορούν ανοιχτά για καταδότη.

Άνθρωπος εμπιστοσύνης.

Ο Οικονομίδης έχει λειτουργήσει από την πρώτη μέρα του πραξικοπήματος σαν ο άνθρωπος της χούντας στο Γιέτεβοργκ και ταξιδεύει σαν αγγελιοφόρος προς και από την Αθήνα. Αυτός σύστησε, προσωπικά, τον καινούργιο πρόξενο Henry Andréasson στους πρωτεργάτες της χούντας Παττακό και Παπαδόπουλο. Είναι σίγουρος για τη θέση του, αλλά σε αλλαγή του καθεστώτος θα επανέλθει ο προηγούμενος πρόξενος Olof Ericsson ο οποίος στάθηκε αλληλέγγυος στο πλευρό των αντιχουντικών.

Πρωτοβουλίες.

Ο Οικονομίδης πήρε στη διάρκεια της ακμής του μια σειρά από πρωτοβουλίες. Στο Γιέτεβοργκ θα πρέπει να προβάλλεται η χούντα με κάθε τρόπο. Στην αρχή του 1969 επισκέφθηκε τον χουντικό πρέσβη στη Στοκχόλμη Δημήτρη Φραντζεσκάκη ο οποίος τόνισε την υποστήριξη σε όσους δεν συντάσσονται με τους αντιπάλους της χούντας. Σαν εξιλαστήρια θύματα κλήθηκαν τα μέλη του συμβουλίου της ελληνικής ορθοδόξου ενορίας και ο εφημέριος της ελληνικής εκκλησία Ευσέβιος Βίττης. Η κατηγορία που διατυπώθηκε: Γιατί δεν εμποδίζετε την εχθρική προπαγάνδα προς την ελληνική κυβέρνηση, στο Γιέτεβοργκ;

Καινούργιο συμβούλιο.

Ο Φρατζεσκάκης ζήτησε άμεση αλλαγή του συμβουλίου της ενορίας. Μερικά "κομμουνιστικά" ονόματα του προκαλούσαν εκνευρισμό. Έπρεπε να αντικατασταθούν αμέσως με "αξιόπιστα", απαίτησε ο πρεσβευτής. Στη συνέχεια διατάχθηκε ο εφημέριος Βίττης να πάρει την πρωτοβουλία ίδρυσης ενός "πατριωτικού" ελληνικού συλλόγου, που "θα διακηρύττει τα ιδανικά" που χαράσσονται από τους πρωτεργάτες της "επανάστασης".
Εάν ύστερα από αυτά δεν υπάρξει πλήρης έλεγχος στο Γιέτεβοργκ, την κύρια ευθύνη θα φέρει ο εφημέριος. Αυτό ήταν το κατηγορηματικό μήνυμα.

Διάλυση της ενορίας.

Ο εφημέριος Βίττης αντέδρασε άμεσα. Ορθά κοφτά είπε στον πρεσβευτή ότι, θα έπρεπε να γνωρίζει ότι είναι άνθρωπος της εκκλησίας, υπηρέτης του θεού, δεν ανήκει σε κανέναν άλλο και κηρύσσει μόνο τον λόγο του Θεού! Ο ίδιος δεν δραστηριοποιείται σε αντιδικτατορική κίνηση, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα ενεργεί πολιτικά εκτελώντας εντολές του πρεσβευτή και να οδηγήσει σε περαιτέρω διάσπαση της ελληνικής κοινότητας στο Γιέτεβοργκ. Ο εφημέριος σεβόμενος τον εαυτό του εγκατέλειψε την χουντοσυνάντηση. Εγκατέλειψε την Σουηδία και, η ενορία που με πολύ κόπο έχτιζε από το 1966 διαλύθηκε. Η χούντα τώρα αναζητά τον αντικαταστάτη του που θα κηρύσσει  το λόγο του Θεού περισσότερο στο πνεύμα της επανάστασης, κάτι που δεν έκανε ο Βίττης που αποδείχθηκε αδιάφθορος και δεν υποχώρησε ούτε πόντο από το ιερατικό λειτούργημά του. Ο Βίττης δεν επανήλθε, πήρε μεταπτυχιακή υποτροφία στη Δυτική Γερμανία.

Στη Στοκχόλμη.

Ο συνάδελφος του Βίττη στη Στοκχόλμη πατέρας Νικόλαoς Stengler, είχε και αυτός συγκρούσεις με τη χούντα. Στις 3 Νοέμβρη 1968 τέλεσε μνημόσυνο για τον Γεώργιο Παπανδρέου. Η χούντα "επαναστάτησε". Ο πατέρας Νικόλαoς, λίγες μέρες πριν, πέταξε έξω από την εκκλησία τον πρεσβευτή της χούντας Δημήτριο Φραντζεσκάκη όταν αυτός προσπάθησε να εκφωνήσει πολιτικό λόγο στην εκκλησία. Ο αρχιεπίσκοπος Αθηναγόρας, από το Λονδίνο, ήρθε εσπευσμένα στη Στοκχόλμη. Το γόητρο πρέπει να αποκατασταθεί. Ο πατήρ Νικόλαος παρατηρήθηκε αυστηρά από τον Αθηναγόρα ο οποίος θεωρούσε ότι έπρεπε ο εφημέριος να κηρύσσει το λόγο της χούντας(...)

Οι ύποπτοι.
Στο στρατό, την περίοδο της χούντας, για να γνωρίζεις το χαφιέ που σε παρακολουθεί στενά, έπρεπε να αλλάζεις κρεβάτι ή δυνατόν και θάλαμο. Αυτός/οί που έρχονταν στο απέναντι και στο κάτω κρεβάτι ήταν οι "φύλακες άγγελοί σου". Στη Σουηδία, οι πρώτες υποψίες στρέφονταν σε άτομα που ταξίδευαν ταχτικά στην Ελλάδα ή εργάζονταν ευκαιριακά/καθόλου στη Σουηδία. Τέτοιοι υπήρχανν σε όλες τις πόλεις. Στη νότια Σουηδία π.χ. δυο άτομα με τόπο διαμονής τη Νύβρο (Nybro), κάνουν τον πλασιέ σε άλλες πόλεις με είδη που αγοράζουν στις ταχτικές τους επαφές με την Ελλάδα. Ταυτόχρονα παρουσιάζονται και σαν δημοσιογράφοι, χωρίς να έχουν γράψει ποτέ κάτι.
Πολλές είναι οι περιπτώσεις όπου γράμματα συγγενών από την Ελλάδα τους προτρέπουν να απόσχουν από κάθε είδους πολιτική/αντιδικτατορική δραστηριότητα γιατί αντιμετωπίζουν προβλήματα. Πολύ συνηθισμένες είναι οι πιέσεις προς δημοσίους υπαλλήλους όπου αρκετοί απολύθηκαν.
Η χουντική τρομοκρατία, στην αρχή, ήταν αποτελεσματική. Αυτό δείχνει η μείωση των ελλήνων που πλαισίωναν τις αντιδικτατορικές οργανώσεις. Στο ξεκίνημα 80-90% των ελλήνων στη Σουηδία είχαν δραστηριοποιηθεί στις οργανώσεις. Όταν η χούντα έχτισε το δίκτυο τρομοκρατίας και χαφιεδισμού ο αριθμός μειώθηκε. Δεν έπρεπε όμως να επιτραπεί στη χούντα να πετύχει το σκοπό της με απειλές και εκφοβισμούς. Όπου οι οργανώσεις είναι δυνατές, όσο περισσότεροι κατά τόπους πλαισιώνουν τις οργανώσεις τόσο δεν βρίσκει έδαφος ο χουντικός εκβιασμός. Σε πόλεις όπως η Στοκχόλμη, το Μάλμοε (Malmö) οι χουντικοί αν και υπάρχουν δεν τολμούν να εμφανισθούν.

 

Το χαμένο γόητρο.

Η Ελληνική χούντα ανακάλεσε τον ακόλουθο τύπου στην Στοκχόλμη. Σαν επίσημος λόγος δίνεται η χειροτέρευση των διπλωματικών σχέσεων που θα ακολουθήσει. Το επιχείρημα αυτό είναι ανεπαρκές. Η χούντα ανυπομονεί τώρα περισσότερο από ποτέ να ανακτήσει το χαμένο της γόητρο της Ελλάδας στη Σουηδία και, σχεδιάζει μια εκτεταμένη επίθεση γοητείας - προς την Σουηδία - εν όψη των Ευρωπαϊκών αγώνων στίβου στην Αθήνα.
Η πραγματική αιτία οφείλεται πιθανότατα στο γεγονός ότι, οι μυστικές δραστηριότητες της χούντας στη Σουηδία αποκαλύφθηκαν από τις σουηδικές υπηρεσίες. Πρόσφατα ήρθε μια επιστολή, κατά λάθος, με παραλήπτη τον ακόλουθο τύπου Φαίδωνα Μαζαράκη. Αποστολέας ήταν ένας αστυνομικός διευθυντής που είχε ταχτική αλληλογραφία με τον Μαζαράκη. Στην επιστολή αυτή υπάρχουν πληροφορίες για πολλούς σουηδούς και έλληνες αντιχουντικούς. Ταχυδρομικός αριθμός, σπουδές , ακόμα και τίτλοι αναφέρονταν στο γράμμα όπου ζητούσε συμπληρωματικές πληροφορίες.

Καταγγελία στην αστυνομία.
Η Ελληνική αντιδικτατορική επιτροπή του Βουρός, προέβη σε καταγγελία στον εισαγγελέα και υπουργείο εξωτερικών για τις παράνομες μυστικές δραστηριότητες του Μαζεράκη. Η επιτροπή ζητάει από τον εισαγγελέα να ερευνήσει, εάν κάποιος είναι ένοχος εγκληματικής συμπεριφοράς σε σχέση με την δραστηριότητα κατασκοπείας στην ελληνική πρεσβεία. Παράλληλη καταγγελία προς το υπουργείο εξωτερικών ζητάει να θεωρηθεί ο Μαζαράκης ανεπιθύμητο πρόσωπο στη Σουηδία.
Οι έλληνες στη Σουηδία διερωτώνται: Ποιός θα είναι ο αντικαταστάτης του Μαζαράκη; Θα είναι χειρότερος; Σχεδιάζει η χούντα εκκαθάριση στην πρεσβεία και τα προξενεία;

 

επιστροφή

Κυβέρνηση και πράκτορες.

 

Η Εφημερίδα Tidsignal απεκάλυψε μερικά στοιχεία για τις δραστηριότητες της CIA στη Σουηδία.
Η παρουσία ξένων πρακτόρων, στη Σουηδία, έχει έρθει στην επικαιρότητα, με την προσπάθεια της ελληνικής χούντας να παρακολουθεί τους έλληνες εργαζόμενους στη χώρα μας. Η δραστηριότητα ελλήνων πρακτόρων της χούντας αντίκειται στη σουηδική νομοθεσία και, θεωρείται παράνομη. Απασχόλησε πολλές φορές τον σουηδικό τύπο η δραστηριότητα αυτή και, καταγγέλθηκε επανειλημμένα από δημοκρατικούς έλληνες τόσο στην κυβέρνηση όσο και στον σουηδικό τύπο. Υπήρχαν συγκεκριμένα, αδιάψευστα, στοιχεία που στοιχειοθετούσαν τις καταγγελίες. Στη Στοκχόλμη έγινε μαζική διαμαρτυρία στην ελληνική πρεσβεία ζητώντας τους φακέλους που οι Μαζαράκης, Φραντζεσκάκης γραμματέας και πρεσβευτής αντίστοιχα με τους πράκτορές τους είχαν φτιάξει.

Το θέμα είχε πάρει διαστάσεις και έγινε αντικείμενο συζήτησης στη σουηδική βουλή σε ερώτηση του C.H.Hermansson, προέδρου του Αριστερού Κόμματος Κομμουνιστών, προς τον σουηδό πρωθυπουργό.

Ο Χέρμανσον, ρώτησε στις 26 Οκτώβρη 1967 εάν η κυβέρνηση σκέφτεται να πάρει συγκεκριμένα μέτρα, ενάντια στους έλληνες πράκτορες που δραστηριοποιούνται στη Σουηδία.

Απαντώντας ο υπουργός δικαιοσύνης Herman Kling είπε: ο Χέρμανσον, ρωτά τον πρωθυπουργό ποια μέτρα προτίθεται να πάρει η κυβέρνηση, με αφορμή τα στοιχεία που υπάρχουν για δραστηριότητες ξένης μυστικής υπηρεσίας στη Σουηδία. Στην ερώτηση θα απαντήσω εγώ σαν ο αρμόδιος υπουργός.
Πράγματι, δεν είναι κάτι καινούργιο για τις σουηδικές υπηρεσίες ότι χώρες με πράκτορές τους και άλλους εισηγητές -ο όρος μυστικές υπηρεσίες δεν θα αποδίδεται σωστά στην περίπτωσή μας- ασκούν δραστηριότητες στη Σουηδία, για να πάρουν διάφορες πληροφορίες. Η σουηδική μυστική υπηρεσία, σκοπός της οποίας είναι μεταξύ άλλων να παρακολουθεί την κατασκοπεία και άλλες παράνομες δραστηριότητες που γίνονται στη χώρα, έχει φυσικά στρέψει την προσοχή της σε τέτοιες δραστηριότητες. Δεν υπάρχει επομένως, κατά τη γνώμη μου, λόγος να παρθούν συγκεκριμένα μέτρα από την πλευρά της κυβέρνησης για τα στοιχεία που ο Χέρμανσον αναφέρεται.

Χέρμανσον. Είναι πιθανόν να υπάρχουν τόσοι πολλοί πράκτορες για ξένες δυνάμεις, CIA και άλλες υπηρεσίες που λειτουργούν στην χώρα μας, ώστε οι πληροφορίες που έχω στο μυαλό μου είναι κοινότυπες. Δυσκολεύομαι όμως να δεχθώ αυτή την αντίληψη για το πρόβλημα. Εδώ έχουμε μια ειδική περίπτωση, η οποία προκάλεσε μεγάλη ανησυχία μεταξύ των ομάδων που πλήττονται. Τα στοιχεία που οδήγησαν την ερώτησή μου προς την κυβέρνηση είναι τα ακόλουθα:

  • Στις πρωινές εφημερίδες της Στοκχόλμης 19 και 20 Οκτώβρη (1967) αναφέρθηκε ότι η ελληνική μυστική αστυνομία είναι ενεργεί στη Σουηδία.
  • Η Svenska Dagbladet έγραψε κάτω από τον τίτλο, "έλληνες μυστικοί αστυνομικοί προκαλούν ανησυχία στους συμπατριώτες τους στη Småland", τα ακόλουθα: "Μια πόλη της περιοχής Σμόλαντ (Småland) επισκέφθηκαν δυο έλληνες μυστικοί αστυνομικοί. Το στοιχείο αυτό έδωσε ο Thomas Thomén υπάλληλος του KFUM στο Växjö στη Svenska Dagbladet. Ο σημαντικότερος σκοπός των μυστικών αστυνομικών είναι να κατασκοπεύουν τους συμπατριώτες τους, που στη Σμόλαντ (Småland) ανέρχονται σε 1.800".
  • Η Dagens Nyheter έγραψε κάτω από τον τίτλο "έλληνες μυστικοί αστυνομικοί κυνηγούν συμπατριώτες τους στη Σουηδία": μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Ελλάδα η παρακολούθηση των ελλήνων έχει ενταθεί αισθητά. Μυστικοί αστυνομικοί βρίσκονται σήμερα στη Σουηδία και καταγράφουν τις κινήσεις των ελλήνων μέσω ενός καλά οργανωμένου συστήματος κατάδοσης έχουν ένα άμεσο έλεγχο στους συμπατριώτες τους.

Εάν τα στοιχεία αυτά είναι αληθή, κάτι που δεν έχει αμφισβητηθεί είναι εξαιρετικά εξοργιστικό.
Οι έλληνες που καταδιώκονται και δουλεύουν στη χώρα μας για μικρό ή μεγάλο διάστημα, είναι πολύ κριτικά τοποθετημένοι στο στρατιωτικό καθεστώς της χώρας τους. Είναι δημοκράτες, και δεν αποδέχονται την καταστολή στην Ελλάδα. Είναι εύλογο η χώρα μας να τους προστατεύει από τους αποσταλμένους μυστικούς αστυνομικούς. Τα στοιχεία που συγκεντρώνουν χρησιμοποιούνται σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές, σαν αντίποινα για τους συγγενείς τους στην Ελλάδα και ενάντια στους ίδιους εάν επιστρέφουν στη χώρα τους.

Τι μπορεί να γίνει για να δοθεί προστασία στους έλληνες; Υπάρχουν πολλοί τρόποι. Η κυβέρνηση θα έπρεπε ανοιχτά να έχει εκφράσει την αγανάκτησή της για τις δραστηριότητες που ασκεί η ελληνική μυστική αστυνομία στη χώρα μας. Θα έπρεπε μέσω της διπλωματικής οδού να έχει εκφράσει την άποψή της για το ζήτημα. Εάν δεν υπάρξει αποτέλεσμα θα πρέπει να ανακαλέσει τον πρεσβευτή από την Αθήνα -ένα μέτρο που επιβάλλεται και για άλλους λόγους. Ακόμα και άλλες ενέργειες θα πρέπει να εξετασθούν.
Αυτή η πλευρά έχει να κάνει με την γενική πολιτική της κυβέρνησης, αυτός είναι ο λόγος που απηύθυνα την ερώτησή μου στον πρωθυπουργό. Η άλλη πλευρά, είναι κατευθείαν συνδεδεμένη με τις υπευθυνότητες του υπουργού δικαιοσύνης. Θέλω να ρωτήσω τον υπουργό της δικαιοσύνης:
Δεν έρχεται η δράση αυτή που γράφθηκε στις δυο εφημερίδες, και που δεν υπήρξε διάψευση, δεν αμφισβητήθηκε, σε αντίθεση με την ισχύουσα σουηδική νομοθεσία;

Χέρμαν Κλίνγκ Δεν μπορεί σε μια απλή ερώτηση να εμβαθύνουμε στις μεθόδους, την λειτουργία της σουηδικής υπηρεσίας πληροφοριών. Δεν πιστεύω επίσης ότι, η ερώτηση είναι κατάλληλη για τέτοια συζήτηση κάτι που ο Χέρμανσον επιδιώκει. Επιτρέψτε μου απλώς να πω ότι μπορούμε να πούμε ότι, οργανωμένος έλεγχος, κατασκοπεία, προς την συγκεκριμένη ομάδα ξένων δεν φαίνεται να υπάρχει.

Χέρμανσον. Εύχομαι πραγματικά να είναι σωστό, ότι δεν υπάρχει οργανωμένη παρακολούθηση των ελλήνων στη χώρα μας σύμφωνα με τον υπουργό δικαιοσύνης. Φαίνεται όμως ότι μια σειρά από πληροφορίες μιλούν για το αντίθετο.

Δεν είναι μόνο τα στοιχεία που παρουσίασα μέχρι τώρα, αλλά και οι πληροφορίες σχετικά με την προσπάθεια της ελληνικής πρεσβείας και των προξενείων να καταγράψουν τους έλληνες, με σκοπό να ασκούν έλεγχο και εκβιασμούς εις βάρος τους. Ελπίζω, να παρακολουθεί η κυβέρνηση την πληροφορία αυτή με προσοχή. Ήλπιζα επίσης ότι, η κυβέρνηση μέσω του υπουργού δικαιοσύνης θα εξέφραζε την αγανάκτησή της για το κυνηγητό εις βάρος ελλήνων δημοκρατών στη χώρα μας.

Χέρμαν Κλίνγκ Θέλω να επισημάνω ότι σύμφωνα με τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, δεν υπάρχουν εμπόδια για πρεσβεία ή προξενεία να καταγράφουν τους υπηκόους τους στις χώρες που εκπροσωπούν.
Στη συμφωνία για τα προξενεία μας με την Μεγάλη Βρετανία και την Γαλλία, υπάρχει ένα δικαίωμα εγγραφής που λαμβάνεται υπ όψιν, αλλά θα μπορούσε να γίνεται και χωρίς αυτές τις ειδικές συμφωνίες. Έχουμε παροτρύνει τις υπηρεσίες μας στο εξωτερικό, να έχουν καταλόγους με σουηδούς υπηκόους που βρίσκονται στην περιοχή ευθύνη τους. Αυτό εξυπηρετεί τον νόμιμο σκοπό, να έχουν τη δυνατότητα οι υπηρεσίες μας σε περίπτωση κρίσης -π.χ. ατυχήματα- να έρχονται σε επαφή με τους συμπατριώτες μας και τους συγγενείς τους γρήγορα. Μια τέτοια καταγραφή, μπορεί να έχει τη σημασία της για την επίλυση του δικαιώματος ψήφου, και να δώσει τη δυνατότητα σε σουηδούς του εξωτερικού να πάρουν μέρος στις εκλογές. Δεν μπορεί επομένως να καταδικάσει τέτοιες καταγραφές, όταν εμείς οι ίδιοι προβαίνουμε σε παρόμοιες.

Χέρμανσον. Από νομικής άποψης είναι πολύ πιθανό να προσεγγίσουμε έτσι το θέμα, πιστεύω όμως ότι θα πρέπει να κάνουμε ένα διαχωρισμό ανάμεσα στην κυβέρνηση της Σουηδίας και την Ελληνική. Τον παραλληλισμό του υπουργού των εξωτερικών βρίσκω -για να εκφρασθώ διακριτικά- λίγο ακατάλληλη. Ο υπουργός των εξωτερικών γνωρίζει πολύ καλά, όπως και όλοι μας, τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στην Ελλάδα. όπου μια στρατιωτική χούντα διέλυσε τη δημοκρατία και, κυβερνά εδώ και μερικούς μήνες. Οι δραστηριότητες της στρατιωτικής αυτής κυβέρνησης να καταγράψει τους έλληνες στη Σουηδία, αποσκοπεί στον επηρεασμό τους, να ελέγχει τις πράξεις τους και να ασκήσει αντίποινα σε συγγενείς τους στην Ελλάδα. Πρέπει να ξεχωρίσουμε αυτό, από τη δραστηριότητα σουηδικών προξενείων που σκοπεύουν να διευκολύνουν τους σουηδούς να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα.

Χέρμαν Κλίνγκ. Δεν υπάρχει λόγος να υπερασπισθώ ή να κριτικάρω μια ξένη κυβέρνηση στο κοινοβούλιο. Όσον αφορά την οργανωμένη δραστηριότητα της ελληνικής μυστικής αστυνομίας που ο Χέρμανσον ανέφερε, αυτή δεν υπάρχει. Μένει να το αποδείξει.

Εδώ τελείωσε η συζήτηση που δείχνει ανοχή απέναντι στις δραστηριότητες που έγιναν οι καταγγελίες. Οι αποδείξεις που ζητούσε ο υπουργός δικαιοσύνης ήρθαν, αναγκαστικά, στις 26 Οκτώβρη 1973 με την εξάρθρωση κατασκοπευτικού δικτύου που, η Μυστική Υπηρεσία Σουηδίας ανακοίνωσε. Περισσότερο αποκαλυπτική είναι η καταγγελία του πρώην κομισάριου Melker Berntler στις 17 Απρίλη 1980

 

επιστροφή

 

 

Χουντικοί-Αντιχουντικοί, αψιμαχίες.

Στην οργανωμένη, συντονισμένη και ακριβοπληρωμένη προσπάθεια της χούντας να εμποδίσει την ανάπτυξη του αντιδικτατορικού κινήματος στη Σουηδία, δεν έλειψαν ακόμα και βίαια επεισόδια εις βάρος ελλήνων με δημοκρατικά αισθήματα. Έχοντας σαν "πνευματικό υπόβαθρο" συμμετοχή σε οργανώσεις όπως Π.Α.Ο, Καρφίτσα και Τ.Ε.Α.. υπηρετώντας σαν χωροφύλακες σε Καραμαλικές κυβερνήσεις, πίστευαν ότι το κλίμα βίας και τρομοκρατίας που ασκούσαν στην Ελλάδα μπορούσαν, είχαν "ηθική" υποχρέωση να το μεταφέρουν στο χώρο της Σουηδίας. Στην Ουψάλα χειροδίκησαν, στην Άλβεστα μαχαίρωσαν. Ενεργούσαν άλλωστε κάτω από τις οδηγίες του πρεσβευτή της χούντας στη Σουηδία υποστράτηγου ( προήχθη για τις υπηρεσίες του)  Φραντζεσκάκη. Οι προκλήσεις αυτού του είδους με ένα μόνο τρόπο μπορούσαν να σταματήσουν, και σταμάτησαν.

Στη Στοκχόλμη απέτυχαν τόσο να προκαλέσουν επεισόδια. όσο και να αναπτύξουν οποιαδήποτε δράση με το χουντοσύλλογό τους "Hellas". Σε εκδήλωσή τους στη Στοκχόλμη όπου, θα εξυμνούσαν τη χούντα και θα σχεδίαζαν την Πανσουηδική τους δράση, δημοκρατικοί πολίτες με τη δυναμική τους παρουσία τους σταμάτησαν και, τους απέτρεψαν από παρόμοιες μελλοντικές εκδηλώσεις. Η δράση τους - στη Στοκχόλμη -περιορίσθηκε μόνο στην εκλογή συμβουλίων του χουντοσυλλόγου τους. Τη φανερή δράση τους προσπάθησαν να μεταφέρουν στην επαρχία.

Μπουρός.

Η αντιπαράθεση της 12 Απρίλη του 1971, επόμενη μέρα του Πάσχα στο Borås, ανάμεσα σε χουντικούς -αντιχουντικούς αντικατοπτρίζει το κλίμα που επικρατούσε και στις άλλες πόλεις της Σουηδίας. Τροφοδότησε με πρωτοσέλιδα τις τοπικές εφημερίδες για πολλές μέρες και, η δικτατορία στην Ελλάδα ήταν κύριο θέμα συζήτησης της σουηδών της πόλης.

Μια οργάνωση που αυτοαποκαλείται "Hellas", ανακοίνωσε για τη Δευτέρα 12 Απρίλη του 1971, επόμενη μέρα του Πάσχα, συγκέντρωση στο Folket hus, στην πόλη Μπουρός. Τελείως φυσικό να γίνεται κάποια συγκέντρωση, από πρώτης άποψης φαινομενικά αθώο. Σκοπός της συγκέντρωσης -έλεγαν -ήταν να προστατεύσουν τον ελληνικό πολιτισμό κ.λ.π. Μια προσεχτικότερη εξέταση όμως έδειξε ότι επρόκειτο για συγκέντρωση συνειδητών φασιστών, πρακτόρων της χούντας της Αθήνας.

Έργα του συλλόγου, μέχρι τώρα, είναι απειλές σε έλληνες που αντιτίθενται στη στρατιωτική χούντα. Δραστηριοποιείται ενάντια στις αντιδικτατορικές επιτροπές και άλλους δημοκρατικούς και φιλήσυχους πολίτες. Η ηγεσία οπλοφορεί ή κυκλοφορεί πάντα με "γορίλες". Προσπάθειες για παρόμοιες συγκεντρώσεις στη Στοκχόλμη και το Γιετεμπόργκ είχαν αποτύχει. Η τρίτη τους προσπάθεια δεν τελείωσε όπως επιθυμούσαν. 100 άτομα από την αντιδικτατορική επιτροπή και 30 σουηδοί που στηρίζουν τον αγώνα των ελλήνων για ελευθερία πήγαν στον τόπο της συγκέντρωσης από νωρίς, αποφασισμένοι να την εμποδίσουν. Οι φασίστες δεν έπρεπε να βάλουν πόδι στο Μπουρός. Η αντιπαράθεση χουντικών -αντιχουντικών τροφοδότησαν τις τοπικές εφημερίδες με πρωτοσέλιδα για πολλές μέρες.

φασίστες τρομοκρατία Σουηδία ελληνικό σχολείο αντίδραση αντίσταση δημοκρατών

Οκτώ από τα μέλη του συμβουλίου του χουντοσυλλόγου  Hellas. Φωτο: Borås Tidning

 

Υπάρχει ακόμα μια αστυνομική δύναμη, μικρή αρχικά, γρήγορα όμως αντιλήφθησαν τι θα επακολουθούσε και κάλεσαν ενισχύσεις. Συγκεντρώθηκε μια αστυνομική δύναμη από 50 άτομα.
Συγκεντρώθηκαν μαζί με τους αντιχουντικούς στην είσοδο. Στην αίθουσα βρίσκεται μόνο ένας από τους διοργανωτές. Οι υπόλοιποι είναι καθυστερημένοι. Αντίθετα, αρκετοί δημοκρατικοί έχουν πάρει θέση στην αίθουσα με συνθήματα όπως "οι λακέδες της χούντας έξω από τη Σουηδία". Οι χουντικοί παρέλυσαν μπροστά στη μαζική αυτή διαμαρτυρία και, απέκλισαν κάθε σκέψη για να ολοκληρώσουν το έργο της ημέρας παρά τις φιλότιμες προσπάθειες της αστυνομίας να βοηθήσουν ώστε να ολοκληρωθεί η συγκέντρωση.

Δεν έγινε η συνάντηση, οι χουντικοί αποσύρθηκαν φανερά χτυπημένοι από την μαζική αντίσταση. Ο "τραυματισμός" έγινε ακόμα μεγαλύτερος όταν "έχασαν" μια τσάντα με έγγραφα, ονόματα μελών και υποψήφιων μελών. Τα στοιχεία αυτά θα βοηθήσουν ώστε να αντιληφθεί η σουηδική κυβέρνηση το ποιόν των ανθρώπων που επιτρέπει να δραστηριοποιούνται στη Σουηδία.

Δημοκρατία σημαίνει να ακούς και τις απόψεις των άλλων επισημαίνει ένας σουηδός σε δημοκράτη έλληνα. Σωστά, εμείς θα θέλαμε μια συνάντηση για να ακουσθούν όλες οι απόψεις. Να καταδικάσουμε την πολιτική τους που στρέφεται σε συνεχές κυνηγητό, εκβιασμό, απειλές των ελλήνων στην περιοχή μας και των συγγενών μας στην Ελλάδα.
Ο πρόεδρος του "Hellas" Γεώργιος Θεοδοσίου το μόνο επιχείρημα που επικαλέσθηκε, ήταν ότι, αυτοί που αντιτίθενται στην κυβέρνηση είναι κομμουνιστές.
Σε συνέντευξή τους, οι Γεώργιος Θεοδοσίου πρόεδρος και Ηλίας Θεοδώρου γραμματέας του "Hellas", τονίζουν ότι σκοπεύουν να ανοίξουν σχολείο όπου τα παιδιά θα διαπαιδαγωγούνται με τα εθνικά ιδεώδη, γιατί το σημερινό σχολείο που χρηματοδοτείται από τον δήμο του Μπουρός είναι(...) κομμουνιστικό!!!. Η συνέντευξη δίνεται στο σπίτι του Θεοδοσίου, προέδρου, όπου οι τοίχοι κοσμούνται με φωτογραφίες του δικτάτορα Παπαδόπουλου και σύμβολα της χούντας. Σε ερώτηση του δημοσιογράφου πως συμβαδίζουν τα λόγια του για απολιτικό σύλλογο με την δοσμένη πολιτική του τοποθέτηση, απαντά ότι στο σπίτι του μπορεί να κάνει ότι θέλει. Διερωτάται τι είδους δημοκρατία έχει η Σουηδία όταν εμποδίζεται ο σύλλογός του να συνεδριάσει.

Ο Γιάννης Μούστος, δάσκαλος στα ελληνικά, τονίζει ότι ακολουθεί τις διατάξεις του εκπαιδευτικού συστήματος της Σουηδίας. Η διευθύντρια του σχολείου, γνωρίζει πολύ καλά το περιεχόμενο της διδασκαλίας στα ελληνικά. Οι λέξεις φασισμός, χούντα, κομμουνισμός ακούγονται καθημερινά, παντού. Έχει συμβεί μαθητές να ρωτήσουν τι σημαίνουν οι λέξεις αυτές. Τότε, με πολύ απλά λόγια προσπαθώ να απαντήσω στα ερωτήματά τους.

Ανακοίνωση.

"Οι αντιστασιακές οργανώσεις της περιοχής Μπουρός, άμεσα αντιδρόντας στις ύπολες προσπάθιες της χούντας και των πρακτόρων της, να ξανασηκόσουν κεφάλι για να στίσουν υποπρακτορία όπου ζούν και εργάζονται Έλληνες πατριώτες.
Κάλεσαν τους έλληνες δημοκράτες σε γενική συγκέντρωση σήμερα στις 28.2.1971 και συζιτήσαν τα μέτρα που πρέπει να παρθούν για το τσάκισμα των χουντοπρακτόρων στην περιοχή μας.

Κ Α Τ Α Γ Γ Ε Λ Ο Υ Ν

1) Την χουντοπρεσβίαν Στοκχόλμης που οργανόνη και καθοδηγή την δράσιν τους όπως την τελευτέαν συγκέντρωσιν στην Στοκχόλμη, όπου μεταξύ των άλλων προσκεκλημένων παρεβρέθησαν από την περιοχήν μας ο Θεοδωσίου Γεώργιος και Φαλιάγκας Νικόλαος διορισμένοι πράκτορες της χούντας.
2) Το ονομαζόμενο Ελληνικό Τουριστικό Γραφείο που προμηθεύη διαφημιστικόν υλικό της χούντας σε βάρος του Ελληνικού λαού.
3) Προϊδοποιούν τις υπεύθυνες Σουηδικές αρχές ότι δεν θα επιτρέψουν επανάληψη των αιματηρών γεγονότων της Άλβεστας, όπου χουντοπράκτορες με μαχαίριακ.λ.π.επετέθηκαν στους εκεί Έλληνες. Αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο, ώστε να μην επιτραπή οπιαδήποτε παρουσία και δράση της χούντας και των πρακτόρων στην περιοχήν μας.
Για τον σκοπόν αυτόν, εξέλεξε επητροπή αντηστασιακής οργάνωσης.

Μπουρός τη 28 Φεβρουαρίου 1971

Η αντιστασιακή οργάνωση περιοχής Μπουρός". ( Διατηρείται η ορθογραφία του κειμένου).


επιστροφή

 

Προστατεύει η Σουηδία τους κατασκόπους της χούντας;

Η παρακολούθηση και το φακέλωμα των ελλήνων της Σουηδίας χρονολογείται από τα προδικτατορικά χρόνια.

Χερμανσον αριστερό κόμμα κομμουνιστών Σoυηδία Hermansson

Χέρμανσον, αρχηγός αριστερού κόμματος κομμουνιστών. Φωτο Tidsignal

Εντάθηκε στη διάρκεια της δικτατορίας. Ο αρχηγός του αριστερού κόμματος κομμουνιστών υπέβαλε, τον Οκτώβρη του 1967 , σχετική ερώτηση στη βουλή. Ο υπουργός δικαιοσύνης στην απάντησή του, απογοήτευσε λέγοντας, "Όσον αφορά την οργανωμένη δραστηριότητα της ελληνικής μυστικής αστυνομίας που ο Χέρμανσον ανέφερε, αυτή δεν υπάρχει. Μένει να το αποδείξει."
Οι πράκτορες, έχοντας καθοδηγητικό κέντρο την ελληνική πρεσβεία Σουηδίας, με τον ταξίαρχο Φραντζεσκάκη στη θέση του πρεσβευτή ( προήχθη σε υποστράτηγο για τις υπηρεσίες του) έκαναν τη δουλειά τους ανενόχλητα.

Απελάσεις.

Στα τέλη του Μάη το 1969, όλες οι μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδες της Σουηδίας ασχολήθηκαν με την απέλαση στην Ελλάδα, του Κοτσίκου.

Κοτσίκος απέλαση από τη Σουηδία διαδήλωση διαμαρτυρίας η Σουηδία κοιμάται τη νύχτα συνεργασία μυστικών υπηρεσιών

1.000 διαδηλωτές διαμαρτυρήθηκαν για την απέλαση του Κοτσίκου στην Ελλάδα.Ο ομιλητής είχε απελαθεί στη Δανία. Φωτο Expressen.

Ο χειρισμός της απέλασης γέννησε πολλά ερωτήματα και, επιβεβαίωσε για μια ακόμα φορά ότι η σουηδική μυστική υπηρεσία έχει συνδράμει μόνο με απελάσεις, όπου ο ρόλος των ελλήνων πρακτόρων ήταν σημαντικός.

Η χρονική στιγμή της απέλασης, ξημερώματα Σαββάτου, όπου ο υπουργός εσωτερικών δικαιολογούμενος, για την αδράνειά του, είπε το περίφημο. "η Σουηδία τη νύχτα κοιμάται".
Δεν ενημερώθηκε ο πρόεδρος της επιτροπής απέλασης. Η νομοθεσία αναφέρει ότι η απέλαση γίνεται στη χώρα από την οποία ήρθε στη Σουηδία ή στην πατρίδα του. Ο Κοτσίκος ήρθε στη Σουηδία από τη Δ. Γερμανία. Η αστυνομία όμως επέλεξε να τον παραδώσει στα νύχια της ελληνικής αστυνομίας.

αυτός ήταν τυχερός απελάθηκε στη Δανία γύρισε ξανά στη Σουηδία

Γιώργος Δημητρακόπουλος. Η αστυνομία τον έβαλε στο ίδιο κελί με τρεις ποινικούς πριν τον απελάσει στη Δανία. Φωτο Aftonbladet.


 

Η υπόθεση ΙΒ, ταρακουνά τη δημοκρατική Σουηδία. [ 1 ]

Το Μάη του 1973 οι αποκαλύψεις δυο νεαρών δημοσιογράφων Peter Bratt και Jan Guillou, για παρακολουθήσεις κομμουνιστών από ειδική υπηρεσία, συντάραξαν τη Σουηδία. Οι συζητήσεις είναι στο κορύφωμά τους, η φήμη -των σουηδικών- μυστικών υπηρεσιών στο εξωτερικό πρέπει να καλυτερεύσει, οι συζητήσεις στη Σουηδία είναι ανάγκη να αλλάξουν δρόμο.
Επιβάλλεται η απόσπαση της προσοχής του κοινού από τις αποκαλύψεις αυτές. Να γίνει κάποιος αντιπερισπασμός, να βομβαρδισθεί το κοινό με ασήμαντες πληροφορίες.

Έγκαιρη προειδοποίηση.

Την Παρασκευή 26 Οκτώβρη 1973, το δεύτερο κανάλι της Σουηδικής Ραδιοτηλεόρασης με πανσουηδική εμβέλεια, στο βραδινό δελτίο ειδήσεων στις 19:30, ανακοίνωσε τη σύλληψη του Νίκου Καραμανλίκη ή Grekman ( έλληνας) έλληνα πράκτορα της χούντας στη Σουηδία, ενώ αυτός κυκλοφορούσε ελεύθερος και αμέριμνος!!! Συνελήφθη τρείς ώρες αργότερα, 22:30, σε εστιατόριο της Στοκχόλμης. Η σύλληψή του είχε προγραμματιστεί να γίνει τις επόμενες μέρες, σύμφωνα με τον αρχηγό της μυστικής υπηρεσίας.

Ο εγκέφαλος του κατασκοπευτικού δικτύου ήταν ένα άλλο πρόσωπο -ηλικίας 37 χρόνων που είχε παρουσιασθεί σαν προοδευτικός- (για πρώτη φορά αποκαλύπτονται στοιχεία της ταυτότητάς του), εγκατεστημένο στο Μαλμοε (Malmö). Ήταν αναμεμειγμένο στην ίδια δραστηριότητα και, διέμενε στη Σουηδία για κάποιο χρονικό διάστημα. Ο πράκτορας αυτός εγκατέλειψε τη Σουηδία πολύ βιαστικά. Δεν αφιέρωσε, δεν διέθετε χρόνο να πάρει ή να καταστρέψει όλο το πλούσιο σε ονόματα και σημαντικά στοιχεία αρχείο του.

Η Μυστική Υπηρεσία, δεν απάντησε ποτέ κατηγορηματικά αν αυτό οφείλεται στις αποκαλύψεις της ραδιοτηλεόρασης. Σύμφωνα με συγκεκριμένα στοιχεία, δεν θα μπορούσε το κανάλι από μόνο του να αναλάβει την ευθύνη να "σώσει" τον κατάσκοπο της χούντας και να στείλει μήνυμα στους 50 πράκτορες της χούντας στη Σουηδία, 15 από τους οποίους δραστηριοποιούνταν στη Στοκχόλμη.

Υπάρχει διαρροή πληροφοριών στη μυστική υπηρεσία;

Ο Hans Holmer αρχηγός της SÄPO (Σουηδικής μυστικής υπηρεσίας) επιβεβαίωσε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Arbetet (28.10.73) ότι "είναι απολύτως σίγουρο, ότι δούλευαν για την στρατιωτική χούντα", αλλά δεν ήξερε τι ζημιά το δίκτυο κατασκοπείας στη Σουηδία, είχε προξενήσει". Είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί", είπε. Την ίδια άγνοια είχε και για τις δραστηριότητές τους, "Τι αυτοί μεταδίδανε στην Ελλάδα, την σημασία και το αποτέλεσμα των πληροφοριών αυτών δεν το γνωρίζουμε". Ο συλληφθείς παραδέχθηκε ότι έχει δώσει πληροφορίες στην Αθήνα για έλληνες της Σουηδίας. Ο δεύτερος, που ξέφυγε, ήτανε σύμφωνα με τον Χολμέρ "ο πρωταγωνιστής".
Υπάρχει διαρροή πληροφοριών στη μυστική υπηρεσία; Διερωτάται η εφημερίδα Arbetet στις 28/10/73. Το ερώτημα είναι επίκαιρο μετά το δελτίο ειδήσεων όπου έστειλε το μήνυμα σε συγκεκριμένους ανθρώπους ότι επίκειται η σύλληψή τους.

-Με έκπληξη άκουσα όσα ειπώθηκαν στο δελτίο ειδήσεων, λέει η αρχηγός της μυστικής υπηρεσίας Χανς Χολμέρ.
-Σημαίνει αυτό ότι υπάρχει διαρροή πληροφοριών από τη μυστική υπηρεσία; Ερώτημα που απευθύνεται στον Χολμέρ.
- Δεν μπορούμε να κάνουμε εικασίες για ότι αποκάλυψαν τα μέσα ενημέρωσης. Σύμφωνα με την ελευθερία τύπου δεν μπορούμε να ερευνήσουμε για την πηγή και τον τρόπο αποκάλυψης. Έμεινα όμως έκπληκτος από την αποκάλυψη.

Στην, πρωινή εφημερίδα, DN στις 27.10.73 είπε ο γενικός εισαγγελέας Carl-Axel Robért ότι, η ανάκριση του συλληφθέντα πήγε πολύ καλά και από ότι μπορούμε να συμπεράνουμε ότι επρόκειτο για πολύ εξελιγμένη επιχείρηση.

Τρεις μήνες αργότερα, στις 22.1.74 γράφει η DN: "Η υπόθεση ενάντια στον ύποπτο για παράνομη δραστηριότητα πρώην έλληνα, άρχισε τον Δεκέμβρη και θα διαρκούσε δυο μέρες. Ακόμα συνεχίζεται, με κλειστές πόρτες".

Αυτές είναι σε γενικές γραμμές όλες οι πληροφορίες που γράφθηκαν σε εφημερίδες, όταν οι σουηδικές υπηρεσίες για πρώτη φορά από την επιβολή δικτατορίας το 1967, επενέβηκαν ενάντια σε χουντικούς πράκτορες.

Όταν η Σουηδική Μυστική Υπηρεσία προχώρησε σε δράση, χαρακτηρίσθηκε η επιχείρηση από τους έλληνες σαν κωμωδία. Επισημάνθηκε ότι η αστυνομία αρκετές φορές τα προηγούμενα χρόνια είχε λάβει μηνύματα, καταγγελίες, για χουντικούς πράκτορες αλλά δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον.

Η επιχείρηση αυτή έγινε όταν, οι συζητήσεις μετά την σύλληψη των Peter Bratt και Jan Guillou ήταν στο κορύφωμά τους. στόχευαν να στρέψουν την προσοχή του κόσμου σε άλλη κατεύθυνση, αποσκοπώντας να καλυτερεύσουν τη φήμη των μυστικών υπηρεσιών στο εξωτερικό. Η εξέλιξη μετά από αυτά, δεν δείχνει κάτι άλλο.

Ερωτήματα ζητούν απάντηση.

Υπάρχουν όμως και άλλες πλευρές σ αυτήν την υπόθεση. Υπάρχουν και άλλα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν.
Οφείλεται η συνολική συσκότιση της υπόθεσης σε έλλειψη ενδιαφέροντος από την πλευρά του τύπου ή είναι αποτέλεσμα συνειδητής, μελετημένης, προσπάθειας από την πλευρά των αρμόδιων υπηρεσιών; Θα πρέπει να υπάρχει αρκετό υλικό από τις έρευνες της αστυνομίας και την δικαστική προσφυγή της υπόθεσης. Γιατί χαρακτηρίσθηκε το υλικό σαν απόρρητο;

Η σουηδική αστυνομία βοηθάει την πρεσβεία στο κυνηγητό των ελλήνων

Οι δημοκρατικοί έλληνες, ανησυχούν από τις ενέργειες της σουηδικής αστυνομίας. Φωτο Aftonbladet.

Σε μια τουλάχιστον περίπτωση (DN 22.1.74) οδήγησε η έρευνα σε έναν άλλο έλληνα, ο οποίος κρατείται κάτω από μεγάλη μυστικότητα σαν ύποπτος εκβιασμού, απόπειρα εκβιασμού και πλαστογραφία. Γιατί αυτή η μυστικότητα;
Ποιοί άλλοι έχουν ανακριθεί σε σχέση με την έρευνα και την δίκη; Υπάρχουν και άλλοι ύποπτοι; Είναι αυτοί σουηδοί; έλληνες; Ποιός τους προστατεύει με την σφραγίδα της μυστικότητας; Είναι δυνατόν να σχετίζεται αυτό με την ασφάλεια της χώρας ή προσπαθούν να μην διαταραχθούν οι σχέσεις με την Ελλάδα;
Μπορούν να ζητηθούν ευθύνες από τις αρμόδιες υπηρεσίες; Πως έχουν οι αρχές αυτές ενεργήσει; Τα ερωτηματικά είναι πολλά. Το σίγουρο είναι ότι αυτή η μυστικότητα ωφελεί μόνο τους χουντικούς πράκτορες, σουηδούς και έλληνες, που ανενόχλητοι συνεχίζουν την δραστηριότητά τους στην Σουηδία. Με τα δεδομένα αυτά ένας μόνο τρόπος υπάρχει να διαταραχθούν αυτές οι εγκληματικές δραστηριότητες όπως χαρακτηρίζονται από τη σουηδική νομοθεσία. Περισσότεροι, όλο και περισσότεροι, να ζητήσουν να δοθεί άπλετο φώς γύρω από την υπόθεση αυτή.

Grekman, ο μοναδικός πράκτορας που τιμωρήθηκε.

Η άλλη υπόθεση κατασκοπείας σε σύντομο χρονικό διάστημα στη Σουηδία έγραψε τον επίλογό της την Πέμπτη 28/3/1974. Από την αρχή της δικτατορίας οι αρμόδιες αρχές επικαλούνταν την έλλειψη στοιχείων που στοιχειοθετούν κατασκοπεία. Ο κατάσκοπος, τώρα, δικάσθηκε έξη μήνες φυλάκιση. Η ανώτερη ποινή που προβλέπει η σουηδική νομοθεσία για το αδίκημα αυτό είναι δυο χρόνια.

Καραμαλίδης φωτογραφία με καλυμένα τα μάτια

Grekman. Φωτογραφία, από τη δίκη του.

Ο Νίκος Καραμανλίκης συγκέντρωνε πληροφορίες για τους έλληνες της Σουηδίας από το 1971. Ενδιαφερόταν ειδικά για όσους συμμετείχαν σε οργανωμένη αντίσταση ενάντια στη χούντα. Σε έρευνα στο διαμέρισμά του, στο Upplands Väsby, βρέθηκε κωδικοποιημένο γράμμα και φωτογραφική μηχανή για κατασκόπους. Το γράμμα είχε παραλήπτη έναν αξιωματικό της ελληνικής υπηρεσίας πληροφοριών (ΚΥΠ).
Παρακολουθούσαν ένα πράκτορα στο Μαλμοε (Malmö) και ένα στην Στοκχόλμη. Ο πρώτος, ένας 37χρονος (για πρώτη φορά έρχονται στη δημοσιότητα στοιχεία για τον πράκτορα αυτόν της χούντας), δεν πιάστηκε μετά από παρακολούθηση δυο χρόνων!!!

Στη δίκη ο εισαγγελέας κατηγορίας K.G. Svensson είπε μεταξύ άλλων. Ο N. Καραμανλίκης ασκούσε κατασκοπεία από το 1971 μέχρι και την 26 Οκτώβρη 1973. Πεδίο της δραστηριότητάς του είναι η Στοκχόλμη και οι γειτονικές πόλεις. Πρόθεσή του, να παράσχει στην κυβέρνηση της Ελλάδας, σε συνεργασία με τη μυστική υπηρεσία της, πληροφορίες που απόκτησε κρυφά και με απάτες για έλληνες πολίτες πολλοί από τους οποίους ήταν εγκατεστημένοι στη Σουηδία. Οι πληροφορίες αφορούν, κυρίως, ανθρώπους που ανήκουν σε οργανώσεις που αντιστέκονται και αντιπολιτεύονται την ελληνική κυβέρνηση. Στη συνέχεια, μεταβίβαζε στην ελληνική μυστική υπηρεσία τις πληροφορίες που αποσπούσε.

Μετά από διαβουλεύσεις μιας ώρας, το δικαστήριο αποφάσισε να συνεχίσει με κλειστές τις πόρτες. Ο λόγος είναι ότι υπήρχαν διαβαθμισμένα σαν απόρρητα έγγραφα και, θα αποκαλυφθούν ονόματα που θα προκαλέσουν προβλήματα!!!

Αυτά είναι τα μόνα γνωστά στο ελάχιστο χρονικό διάστημα που η δίκη ήταν δημόσια. Ποιοί είναι αυτοί που δεν έπρεπε να αποκαλυφθεί το όνομά τους; Σουηδοί; Έλληνες;  
Βρέθηκαν: έγγραφο της ΚΥΠ γραμμένο στις 23/10/73, με παραλήπτη τον Καραμανλίκη γραμμένο με μυστικό κώδικα.
Αντίγραφο γράμματος γραμμένο στις 18/12/71 με παραλήπτη την ΚΥΠ και αποστολέα τον εγκαταστημένο στο Μαλμοε πράκτορα. Στο γράμμα χρησιμοποιεί ψευδώνυμο.
Ο Κραμαλίκης, μέλλος του ΠΑΚ (οργάνωση του Α.Παπανδρέου), με δυο αγνώστους πήγαν στα γραφεία της οργάνωσης όπου διάβασαν και φωτογράφησαν ότι ήθελαν.
Το καλοκαίρι του 1973 πήγε με κάποιον άλλον στη Δ.Γερμανία από όπου επέστρεψε μόνος του. Τα ίχνη του άλλου έχουν χαθεί. Το φθινόπωρο δικάσθηκαν στην Ελλάδα δυο, "γνωστοί" του, σε 15 χρόνια φυλάκιση.

Ανοχή και συγκάλυψη.

Υπήρχε μια στάση ανοχής της Σουηδικής Μυστικής Υπηρεσίας απέναντι στις καταγγελίες για χουντικούς πράκτορες. Μετατράπηκε - η ανοχή -  σε συγκάλυψη;
Σημαντικές πληροφορίες πήρε λόγω της επαγγελματικής του ασχολίας σαν διερμηνέας της αστυνομίας. [ 2 ].
Η ποινή του, μπορεί να συγκριθεί με αυτή των Bratt, Guillou και Isacsson όπου ο καθένας δικάσθηκε σε ένα χρόνο φυλάκιση.

Νικόλαος Καραμανλίκης το ελληνικό του όνομά, Grekman (έλληνας) το Σουηδικό. Αποτυχημένη, τόσο η ονομασία όσο και η προσπάθειά να "ταυτίσει" τον εαυτό του, με τους τυραννοκτόνους Αρμόδιο και Αριστογείτονα. Οι πράξεις του, δεν προκάλεσαν καμιά τιμητική εκδήλωση. Δεν του έστησαν άγαλμα, ούτε κυκλοφόρησε αφίσα με τη μορφή του από τους έλληνες της Σουηδίας. Βραβεύθηκε από τους δολοφόνους της δημοκρατίας με πολλές χούφτες δολάρια, για τις υπηρεσίες που πρόσφερε σε βάρος της πατρίδας του. Η λέξη Grekman στους έλληνες της Σουηδίας που έχουν μνήμη, προκαλεί μόνο αηδία.

Φωτογραφία από τη δίκη του Καραμανλίκη Grekman κρύβει το πρόσωπό του

Μοναδική φωτογραφία από τη δίκη του. Φωτο Lektyr.

Ο πράκτορας της χούντας Νίκος Καραμανλίκης, ο μοναδικός πράκτορας που αποκαλύφθηκε και φυλακίσθηκε, δικάσθηκε έξη μήνες φυλάκιση για "παράνομη υπηρεσία πληροφοριών". Όμως η δραστηριότητά του, είναι περισσότερο εκτεταμένη από ότι αρκετοί έλληνες στη Σουηδία νομίζουν. Ανάμεσα στα κατασχεμένα ντοκουμέντα υπήρχαν προσωπικά στοιχεία για όλους σχεδόν τους πολιτικά δραστήριους έλληνες της Σκανδιναβίας, περισσότερα από 1.000 άτομα. Ένα από τα σχέδια του Grekman ήταν με προβοκάτσιες να απομονώσει αντιφασίστες έλληνες στη Σουηδία. Ένας από τους συνεργάτες του, ήταν από πριν γνωστός σαν παράνομος "κατασκευαστής όπλων" στη Στοκχόλμη.

Η αστυνομία στην έρευνά της στο σπίτι του Grekman βρήκε 2.450 δολάρια, που είχε πάρει από την ΚΥΠ,την ελληνική υπηρεσία πληροφοριών. Βρέθηκαν επίσης κρυπτογραφημένα κείμενα που είχαν σταλεί από την ΚΥΠ ζητώντας του πληροφορίες για συγκεκριμένα άτομα εγκατεστημένα στη Σουηδία, το τελευταίο με ημερομηνία Οκτώβρη 1973.

Φίλμ τηλέφωνα ονόματα βρέθηκαν στο σπίτι του

Φιλμ, ευρετήριο τηλεφώνων. Ευρήματα που πιστοποιούν την πρακτορική δράση του. Φωτο Lektyr

Ο Grekman άξιζε τα χρήματα που έπαιρνε. Είχε καταγράψει 57 μέλη του ΠΑΚ, που και ο ίδιος ήταν μέλος, 158 μέλη του συλλόγου Στοκχόλμης, και τα μέλη των συμβουλίων από σχεδόν όλες τις αντιδικτατορικές επιτροπές.
Το 1971 ο Ν.Κ (υπαρκτό πρόσωπο, γνωστό) ταξίδευσε στη Δυτική Γερμανία. Μαζί του είχε πιστόλια και εκρηκτικά. Συνελήφθη στη Δ.Γερμανία και ανέφερε λεπτομερειακά που, πως, σε ποιούς θα παρέδινε τον οπλισμό. Τα στοιχεία του Κ, πυροδότησαν εκτεταμένες έρευνες σε έλληνες.
Στο σπίτι, του Κ, στη Στοκχόλμη βρήκε η αστυνομία 12 κιλά δυναμίτη, ανταλλακτικά για ωρολογιακές βόμβες, πιστόλια, με λίγα λόγια μια μικρή βιοτεχνία όπλων.
Μονάχα η αγωγή ενάντια στον Grekman είναι δημόσιο έγγραφο. Υπάρχουν ήδη εκεί αποδεικτικά στοιχεία που δείχνουν μια πολύ εξελιγμένη επιχείρηση από τους πράκτορες της χούντας. Ένα άτομο ο Ν.Κ καταθέτοντας στο δικαστήριο αναφέρθηκε σε ταξίδι που σχεδίαζαν με τον Grekman για άγνωστο σ αυτόν σκοπό.

Δεν έγινε συγκέντρωση χρημάτων.

Ανέφερε ότι η χρηματοδότηση για την συγκέντρωση οπλισμού έγινε ανάμεσα σε έλληνες της Στοκχόλμης. Ο Έλληνο -Σουηδικός σύλλογος όμως αρνείται κατηγορηματικά κάτι τέτοιο.
Αυτή η προκλητική συμπεριφορά πρέπει να έχει έρθει γάντι στον Grekman. Γιατί πλησίασε, ο Grekman, αφού πρώτα έκαψε τα χαρτιά του με τον Έλληνο Σουηδικό σύλλογο την ομάδα του Κ που ανήκε στην "Δημοκρατική Άμυνα"; Γιατί συνεργαζόταν όλο και περισσότερο ο Grekman με τον Κ; Ποιό ήταν το αντικείμενο συζήτησής τους, σε εστιατόριο της Στοκχόλμης την ώρα της σύλληψής του;
Σε τι αποσκοπούσε το καινούργιο ταξίδι στη Δ. Γερμανία Grekman και Κ από κοινού;
Η επιχείρηση Grekman δεν πρέπει να κλείσει ακόμα.
Πρέπει να ξεκαθαρισθεί ο τρόπος που συγκέντρωνε πληροφορίες. Ποιές πληροφορίες, σε τι βαθμό, ήρθαν σ αυτόν από τους καταλόγους της Μεταναστευτικής Υπηρεσίας; Τι πληροφορίες πήρε σαν έμπιστος διερμηνέας στην αστυνομία της Στοκχόλμης;
Η ποινή φυλάκισης του Καλαμανλίκη, δικαιώνει, έστω και καθυστερημένα τις καταγγελίες που χρόνια γινόντουσαν για οργανωμένο δίκτυο κατασκοπείας.
Πολλά ήταν τα ερωτήματα ανάμεσα στους δημοκράτες έλληνες, σ αυτούς που ο Καραμανλίκης κατασκόπευε. Τα κατασχεθέντα έγγραφα, οι ανακρίσεις, η δίκη που ακολούθησε κρίθηκαν απόρρητα. Τίποτα δεν ήρθε στο φώς, και τα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, 36 χρόνια αργότερα. Οι ιστορικοί, θα πρέπει να περιμένουν τη συμπλήρωση 70 χρόνων προτού τα έγγραφα χαρακτηρισθούν δημόσια.

Μικρός αριθμός, ζήλος υπερβολικός.

Γιατί αυτή η προσπάθεια και το ενδιαφέρον της χούντας να παρακολουθεί, καταγράφει, εκβιάζει τους υπηκόους της, σε μια μικρή και απομακρυσμένη από τον Ελλαδικό χώρο χώρα;

σύμβολο των απανταχού μεταναστών

Σύμβολό των απανταχού μεταναστών. Steve Mc Curry. Φωτογραφία από το National Geografic.

Ο περιορισμένος αριθμός ελλήνων μεταναστών στη Σουηδία, υπήρχαν τον Γενάρη του 1967 μόλις 5.532 έλληνες παρουσίαζε ενδιαφέρον για τη χούντα της Αθήνας. Το κράτος, στις προηγούμενες δεκαετίες, ήταν αντικοινωνικό, αντικομουνιστικό και φαύλο. Οι συνειδήσεις των ηγετών του πραξικοπήματος είχαν διαμορφωθεί στην εκπαίδευσή τους και, εφαρμοσθεί στην διάρκεια της επαγγελματικής τους πορείας. Το κλίμα στελεχών του κρατικού μηχανισμού -σε ένα κράτος ακροδεξιό- ήταν περισσότερο πρόσφορο από ποτέ. Λίγα άτομα αντιλαμβάνονταν ότι, ο στρατός δεν είναι για να υποδαυλίζει φανατισμό και μίσος ενός στοιχείου ενάντια σε άλλο, να κακοποιεί τους πολίτες για τις πολιτικές τους πεποιθήσεις.

Είχε διαμορφωθεί η παράδοση, με την παρακολούθηση των κομμουνιστών από το 1920. Είχε οικοδομηθεί η υποδομή με μηχανισμούς παρακολούθησης. Είχαν επενδύσει, οι προηγούμενες κυβερνήσεις, στην οργάνωση πολιτικής παρακολούθησης και συλλογής πληροφοριών. Η συσσωρευμένη πείρα μπορούσε και έπρεπε να αξιοποιηθεί.

Απ΄ τις πρώτες μέρες τις δικτατορίας αρχίζει να αποκτά η Σουηδία ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χούντα. Ο λαός στη μικρή αυτή χώρα, ήταν υπερήφανος για τη διεθνή του αλληλεγγύη. με έργα όχι με λόγια συμπαραστάθηκε στον ελληνικό. Δανία και Νορβηγία, χώρες μέλη στη ΝΑΤΟική συμμαχία, δημιουργούσαν συνεχή προβλήματα στους χουντικούς εκπροσώπους στο ΝΑΤΟ.
Η Σουηδία, γρήγορα αναδείχθηκε σε μητρόπολη της αντίστασης ενάντια στη χούντα στο εξωτερικό.
Το κλίμα σε όλη τη Σκανδιναβία ήταν πρόσφορο, τελείως διαφορετικό από αυτό του Σικάγου όπου οι χαφιέδες αισθάνονταν σαν το σπίτι τους. Η Σουηδική Αντιδικτατορική Επιτροπή -με τη δράση της- έγινε σύντομα γνωστή σε όλο τον κόσμο. Αντιδικτατορικές επιτροπές απ΄ όλες τις χώρες αλληλογραφούσαν και συνεργάζονταν. Στην επιτροπή αυτή, απευθύνονταν όχι μόνο οργανώσεις από άλλες χώρες για οικονομική βοήθεια αλλά και μεμονωμένα άτομα για προσωπικά τους θέματα. Σημαντικό ρόλο στην επιτροπή διαδραμάτισαν οι έλληνες στη Σουηδία.
Οι χαφιέδες που η χούντα χρησιμοποίησε -στη Σουηδία-το πρώτο διάστημα ήταν πρώην χωροφύλακες ή έφεδροι αξιωματικοί του στρατού.

Δεν είναι γνωστό, το ανθρώπινο υλικό πάνω στο οποίο χτίσθηκε το δίκτυο στη συνέχεια.
Είναι χαφιέδες, κινούμενοι από ελατήρια επαγγελματικά; Ιδεολογικά;
Άτομα, που η σχέση τους με το κράτος ήταν υπαλληλική;

Άνθρωποι που δρούσαν με συγκεκαλυμμένη ιδιότητα; ( Διερμηνείς ή μεταφραστές της αστυνομίας).
Έκτακτοι αμειβόμενοι που, προσλάμβαναν οι επικεφαλείς του δικτύου;
Αν κρίνουμε από συνεργάτες της χούντας που εντοπίσθηκαν, ανήκαν σε όλες τις κατηγορίες.
Έχουν παραδοθεί τα ονόματα αυτά στους προϊσταμένους τους;
Είναι απαραίτητη άδεια πρόσβασης στα αρχεία της εποχής, ώστε να είναι δυνατή πληρέστερη και αντικειμενικότερη καταγραφή της δράσης τους.

 

[ 1 ] Ειδικό γραφείο στο επιτελείο άμυνας , πιο γνωστό ως IB. Αναφέρεται συχνά, λανθασμένα όμως, σαν Γραφείο Πληροφοριών. Ήταν μια μυστική σουηδική οργάνωση πληροφοριών μέσα στις ένοπλες δυνάμεις, που υπήρχαν με διάφορες μορφές από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 έως το 1978. Αποσκοπούσε, μεταξύ άλλων, να συγκεντρώνει πληροφορίες για τους κομμουνιστές και άλλους ανθρώπους που θεωρούνταν επικίνδυνοι για την ασφάλεια του κράτους. Υψηλόβαθμα στελέχη της σοσιαλδημοκρατίας συμμετείχαν στην οργάνωση και λειτουργία της μυστικής αυτής οράνωσης. Η αποκάλυψη το 1973 από τις δραστηριότητες της IB κατέληξε να είναι γνωστή σαν, το κατάστημα ΙΒ. Κυβερνητική έκθεση, "εθνική ασφάλεια και προσωπική ζωή", σχετικά με τις δραστηριότητες της ΙΒ δημοσιεύθηκε το 2002.  

Η έλλειψη κανόνων λειτουργίας ήταν η κύρια αιτία του σκανδάλου. Δεν υπήρχαν κανόνες τι το IB μπορούσε ή δεν μπορούσε να κάνει. Ένα παράδειγμα, που  τα πράγματα πήγαν στραβά, ήταν ότι η IB χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο στις διαμάχες για την εξουσία, σε κυβερνήσεις των Σοσιαλδημοκρατών. Ένας υπουργός, ο οποίος είχε την καλύτερη επαφή με το IB, έδινε εντολή να κατασκοπεύεται άλλος υπουργός. Υπουργός, θα χρησιμοποιήσει την ΙΒ πριν από μια εσωτερική διαμάχη για την εξουσία μέσα στην κυβέρνηση.

[ 2 ] Διερμηνείς και μεταφραστές της αστυνομίας. ήταν η ομάδα που η χούντα έριχνε ιδιαίτερο βάρος για τη στρατολόγηση συνεργατών.

 

επιστροφή

Οι Μυστικές Υπηρεσίες Συνεργάζονται

 

17 Απρίλη 1980. Πρώην πρώην κομισάριος της Σουηδικής Μυστικής Υπηρεσίας, οξύνει την επίθεσή του εναντίον της.

Η υπόθεση σε συντομία.

Ο Melker Berntler εργαζόταν για πολλά χρόνια στη Σουηδική Μυστική Υπηρεσία (ΣΜΥ). Στις αρχές του 1980 ανέφερε δημόσια ότι, η υπηρεσία αυτή, κατά την περίοδο της φασιστικής χούντας στην Ελλάδα είχε σημαντική συμβολή ενάντια σε έλληνες της Σουηδίας αντιπάλους της χούντας. Υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι η Σουηδική Μυστική Υπηρεσία έδωσε πληροφορίες στη χούντα μέσω ξένης μυστικής υπηρεσίας και ότι το υλικό που προήρθε από τη Σουηδική Υπηρεσία χρησιμοποιήθηκε, πιθανότατα, σε δίκη εναντίων αντιχουντικών στην Αθήνα το 1972.

Ο ισχυρισμός αυτός αντικρούστηκε από πρώην επικεφαλή του γραφείου στην αρμόδια υπηρεσία Όλοφ Φρόνστεντ (Olof Frånstedt) που σε ένα άρθρο στην εφημερίδα "Καθημερινά Νέα" (Dagens Nyheter)  είπε: "Όλοι οι ισχυρισμοί ότι η σουηδική μυστική υπηρεσία έδωσε πληροφορίες στην αντίστοιχη ελληνική την περίοδο της χούντας για αντιστασιακούς στη Σουηδία είναι ψευδείς".

Επιμένει.

Σε μια συνέντευξη στην Arbetet ο Μέρκελ Μπέρντλερ υποστηρίζει και οξύνει τους ισχυρισμούς του, δίνοντας μια σειρά από καινούργιες λεπτομέρειες.
Ο πρώην προϊστάμενός μου Όλοφ Φρόνστεντ, αναφέρει ο Μπέρντλερ, ισχυρίζεται ότι ψεύδομαι. Θα πρέπει όμως να παρατηρήσουμε ότι αρνείται κάτι που ουδέποτε ισχυρίσθηκα. Δεν είπα ποτέ ότι η Σουηδική Μυστική Υπηρεσία έδωσε πληροφορίες κατευθείαν στην Ελλάδα. Ωστόσο, έχω πει ότι η Ελλάδα πήρε πληροφορίες από τη Σουηδική Μυστική Υπηρεσία μέσω ενός ενδιάμεσου. Η Σουηδική Μυστική Υπηρεσία έδωσε υλικό σε ξένη αντίστοιχη, που το διαβίβασε στην Ελλάδα. Σ΄ αυτό δεν αναφέρεται καθόλου ο Φρόνστεντ αποκρούοντας τους ισχυρισμούς μου. Κατανοώ γιατί.

Ρώτησα πράγματι μια φορά τον Όλοφ Φρόνστεντ εάν αυτός θα μπορούσε να εγγυηθεί ότι τα υλικά που δώσαμε, δεν θα διαβιβάζονταν στην Ελλάδα. Η απάντηση του ήταν "όχι", δεν μπορούσε να εγγυηθεί ότι οι πληροφορίες μας δεν θα έφθαναν στην Ελληνική χούντα.

Λανθασμένη επιχείρηση.

Μπορώ επίσης να αποκαλύψω ότι ο Όλοφ Φρόνστεντ μπροστά μου περιέγραψε την επιχείρηση  παρακολούθησης και υποκλοπής συνδιαλέξων τηλεφωνικών ενάντια σε έλληνες αντιχουντικούς σαν "μια λανθασμένη επιχείρηση".
Η "κανονική" επιχείρηση συνίστατο από αναγνώριση, παρακολούθηση και τηλεφωνικές υποκλοπές.
Όταν όμως ο Αντρέας Παπανδρέου θα ερχόταν τη Στοκχόλμη, κατόρθωσε η Σουηδική Μυστική Υπηρεσία να εγκαταστήσει μικρόφωνο στα γραφεία του ΠΑΚ ( Πατριωτικό Αντιδικτατορικό Μέτωπο. οργάνωση του Ανδρέα Παπανδρέου).
Το πέτυχε με το ακόλουθο τέχνασμα. Η ΣΜΥ ήρθε σε επαφή με υπεύθυνους της οργάνωσης και προσφέρθηκε να παρακολουθεί τα γραφεία, ώστε να αποτρέψει πιθανές τρομοκρατικές ενέργειες κατά την επίσκεψη του Παπανδρέου. Η προσφορά έγινε δεκτή και η ΣΜΥ έβαλε ανθρώπους της στα γραφεία του ΠΑΚ. Μπόρεσε έτσι να εγκαταστήσει μηχανισμό παρακολούθησης. Αυτό το γνωρίζω από τον ίδιο τον υπάλληλο της ΣΜΥ που σχεδίασε και πραγματοποίησε την εγκατάσταση. Με περηφάνια μου διηγήθηκε πόσο έξυπνα έδρασε.
Ο Μέρκελ Μπέρντλερ θεωρεί ότι είναι πολύ πιθανό κατά την διάρκεια της επιχείρησης αυτής, να πήρε ένα ευρετήριο τηλεφώνων που ανήκε σε έλληνα με σουηδική υπηκοότητα. Ο κατάλογος αυτός περιείχε στοιχεία για έλληνες μέλη της οργάνωσης. αντίγραφο του καταλόγου αυτού έφθασε σε στρατιωτικό εισαγγελέα στην Αθήνα.

Μετά από αυτό, ο Όλοφ Φρόνστεντ μου είπε ότι η επιχείρηση ήταν λανθασμένη και, ότι ο ίδιος (Όλοφ Φρόνστεντ) ήταν υπηρεσιακό ταξίδι όταν δρομολογήθηκε και "δεν μπορούσε να την σταματήσει" όταν επέστρεψε. Η παρακολούθηση σταμάτησε μετά από παρέμβαση του υπουργού δικαιοσύνης.

Αμερόληπτη έρευνα.

Ο Μέρκελ Μπέρντλερ επιθυμεί τον διορισμό μιας ανεξάρτητης επιτροπής που θα ερευνήσει την επιχείρηση της ΣΜΥ στην ελληνική οργάνωση της Στοκχόλμης. Ζητάω σήμερα (17 Απρίλη 1980) τον διορισμό μιας αμερόληπτης επιτροπής και, θεωρώ ότι μια τέτοια επιτροπή πρέπει να μου επιτρέψει να αναζητήσω τα έγγραφα στη Σουηδική Μυστική Υπηρεσία που, ξέρω ότι υπάρχουν και αποδεικνύουν την αλήθεια των ισχυρισμών μου.

Δικαίωση

Οι δημοκρατικοί έλληνες της Σουηδίας, από τις πρώτες μέρες της δικτατορίας, κατήγγειλαν την ύπαρξη και δράση χουντικών πρακτόρων στη χώρα. Οι σουηδικές αρχές, δια στόματος του υπουργού δικαιοσύνης στο σουηδικό κοινοβούλιο, Οκτώβρης 1967, αρνήθηκαν την ύπαρξη και τη δράση τους. ζήτησε δε -ο υπουργός δικαιοσύνης- από τον αρχηγό του αριστερού κόμματος κομμουνιστών αποδείξεις προκειμένου η κυβέρνηση να λάβει μέτρα εναντίων τους. Οι έλληνες δημοκράτες αναγνώρισαν πολλούς χαφιέδες σε όλες τις σουηδικές πόλεις.

Η Σουηδική Μυστική Υπηρεσία, τον Οκτώβρη του 1973, κάτω από το βάρος των αποκαλύψεων κατασκοπείας σουηδών κομμουνιστών από την παρακρατική οργάνωση (ΙΒ), προέβη στη σύλληψη πράκτορα της χούντας. Το δεύτερο κανάλι της σουηδικής κρατικής τηλεόρασης, έχοντας πληροφορίες από τη Μυστική Υπηρεσία, ανήγγειλε τη σύλληψη πράκτορα, ενώ αυτός κυκλοφορούσε ελεύθερος. Πήρε το μήνυμα ο υπεύθυνος του δικτύου κατασκοπείας και φρόντισε να εγκαταλείψει τη χώρα.

Μέχρι τώρα έχουμε ενδείξεις ανοχής της Σουηδικής Μυστικής Υπηρεσίας απέναντι στη δράση των πρακτόρων της χούντας. Λίγα χρόνια μετά την πτώση της, πρώην κομισάριος της Σουηδικής Μυστικής Υπηρεσίας αποκαλύπτει ότι:

  • η Μυστική Υπηρεσία ασκούσε κατασκοπεία, εις βάρος ελλήνων της Στοκχόλμης.
  • η χούντα των Αθηνών έπαιρνε πληροφορίες προερχόμενες από την υπηρεσία αυτή.

Δεν μπορέσαμε μέχρι τώρα, να χρησιμοποιήσουμε πιθανά στοιχεία από την αρμόδια ελληνική υπηρεσία. Έχουμε κάνει αίτηση και περιμένουμε υπουργική απόφαση πριν το καλοκαίρι του 2011.


επιστροφή

Παναγιώτης Καλογιάννης, Ιανουάριος 2011.

.

Πηγές (εφημερίδες):

  • Aftonbladet.
  • Arbetarbladet.
  • Arbetet.
  • Borås Tidning.
  • Dagens Nyheter.
  • Expressen.
  • GT (Göteborgs Tidning).
  • Lektyr.
  • Ny Dag.
  • Tidsignal.
  • Svenska Dagbladet.
  • Västgöta-Demokraten.

Θα ακολουθήσουν:

  • Καταγγελίες από σουηδό αξιωματούχο.

Επιστροφή, στην αρχή αυτής της σελίδας.