Σημαντικό ρόλο στην δημιουργία επιτροπών στην επαρχία, έπαιξαν οι οργανωμένοι έλληνες στην κάθε περιοχή.

Το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της επιτροπής, αναφέρονταν πολύ συχνά σε ΜΜΕ εκτός Σουηδίας, δείχνει το σημαντικό ρόλο που αυτή διαδραμάτισε.

Σουηδική Επιτροπή για την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα.

"Η απελευθέρωση της Ελλάδας από τα χουντικά δεσμά είναι υπόθεση του ίδιου του ελληνικού λαού". Χάνς Γιόραν Φράνκ, πρόεδρος της Σουηδικής Επιτροπής για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα.

Η Σουηδική Επιτροπή ιδρύθηκε αμέσως με την επιβολή της δικτατορίας στην Ελλάδα. Λειτουργούσε με προσωρινό συμβούλιο μέχρι 14/6 1967, όπου έγινε η πρώτη συνέλευση και, εκλέχθηκε και το κανονικό της συμβούλιο. Στόχοι της επιτροπής, όπως προσδιορίσθηκαν στη συνέλευση, ήταν:

  • "Να υποστηρίξει όλες τις προσπάθειες για μια δημοκρατική, κοινοβουλευτική  κυβέρνηση που θα προκύψει από ελεύθερες εκλογές στην Ελλάδα.
  • Διαφώτιση για την πολιτική, οικονομική και κοινωνικές συνθήκες στην Ελλάδα.
  • Να πείσει τα Ηνωμένα Έθνη και άλλους διεθνείς οργανισμούς, την κυβέρνηση της Σουηδίας, το σουηδικό κοινοβούλιο  και την κοινή γνώμη να δραστηριοποιηθούν για την επίτευξη των παραπάνω στόχων."

 Η δράση της ήταν πολύπλευρη τόσο εντός όσο και εκτός Σουηδίας.

Η κατάσταση στην Ελλάδα στα τέλη του 1970 δεν έχει αλλάξει. 

  • Τα πολιτικά κόμματα είναι απαγορευμένα.
  • Ελευθερία τύπου δεν υπάρχει.
  • Ο στρατιωτικός νόμος είναι σε ισχύ.
  • Τα έκτακτα μέτρα και οι νόμοι της χούντας εφαρμόζονται.
  • Ελεύθερα και δημοκρατικά συνδικάτα δεν επιτρέπονται.
  • Πολιτικοί κρατούμενοι στις φυλακές και τις εξορίες συνεχίζουν να υπάρχουν.
  • Η Σουηδική Επιτροπή για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα έχει στα χέρια της εκθέσεις που μαρτυρούν για απάνθρωπα βασανιστήρια και διώξεις που υφίστανται όλοι οι πολιτικοί αντίπαλοι της χούντας.
  • Τόσο οι ΗΠΑ όσο και οι Ευρωπαϊκές χώρες ασκούν μια οικονομική πολιτική απέναντι στη χούντα που, αν δεν την ενισχύει σίγουρα δεν την υποσκάπτει.
  • Η χούντα δέχεται στρατιωτικό υλικό κύρια από τις ΗΠΑ και τη Γαλλία, στη συνέχεια από Αγγλία και Δ. Γερμανία.
έχουμε βασανισμένους και κρατουμένους δεν έχουμε ελευθερία

Έχουμε βασανισμένους και κρατουμένους. Δεν έχουμε ελευθερία.

Η αντίδραση ενάντια στο στρατιωτικό υλικό είναι μια σημαντική καμπάνια της Σουηδικής Επιτροπής. Μια διεθνής δραστήρια συμπαράσταση είναι απαραίτητη για το σκοπό αυτό. Σ΄ αυτή την κατεύθυνση δουλεύει η Σουηδική Επιτροπή (Σ.Ε) και, συντονίζει τις ενέργειές της κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκαν και διεθνείς διασκέψεις: για να δυναμώσει ακόμα περισσότερο η συμπαράσταση στον ελληνικό λαό.

 

Η Σ.Ε ιδρύθηκε αμέσως μετά από την επιβολή της δικτατορίας στην Ελλάδα. Ο σουηδικός λαός, στάθηκε αλληλέγγυος στον ελληνικό απ τις πρώτες μέρες. Το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Σουηδίας, ευχαρίστως θα μονοπωλούσε  την επιτροπή συμπαράστασης.

Οι συνθήκες, όμως, απαιτούσαν μια πλατιά υποστήριξη, τη στήριξη όλων των σουηδικών κομμάτων. Αυτή ήταν η θέση της ΕΔΑ, μοναδικού οργανωμένου κόμματος, τότε, στη Σουηδία. Την επιθυμία αυτή εξέθεσε -σε όλα τα κόμματα- επιτροπή ελλήνων.Τη θέση αυτή ασπάσθηκε ο σοσιαλδημοκράτης βουλευτής -με αριστερές τάσεις-, φιλέλληνας, και νομικός Χάνς Γιόραν Φράνκ. Η συμβολή του στην επίτευξη του στόχου, υπήρξε καθοριστική. Και, συνέβη για πρώτη και τελευταία φορά στα σουηδικά χρονικά, να καθίσουν όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα στο ίδιο τραπέζι, προκειμένου να συνδιαλεχθούν για το ελληνικό ζήτημα.

Στην Επιτροπή υπήρχαν αντιπρόσωποι από όλα τα σουηδικά πολιτικά κόμματα. Δεν αντιπροσωπεύτηκε μόνο το κόμμα της δεξιάς. Υπήρχαν όμως απλά μέλη του δεξιού κόμματος μέλη της επιτροπής. Μαζικές οργανώσεις όπως, η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Σουηδίας, η Ομοσπονδία Υπαλλήλων κ.α. συμμετείχαν στην επιτροπή. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις συνέβαλαν αποφασιστικά τόσο στον οικονομικό όσο και στον οργανωτικό τομέα.
Σκοπός της επιτροπής ήταν η συμπαράσταση στις δυνάμεις που παλαίουν για το γκρέμισμα της δικτατορίας. Ενημέρωσε το σουηδικό λαό με πολυάριθμες συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, συνεντεύξεις τύπου κ.α. Στο τέλος του 1970 κυκλοφόρησε μια μπροσούρα για τη δικτατορία στην Ελλάδα, η οποία μοιράσθηκε σε χιλιάδες αντίτυπα, με τη βοήθεια των συνδικάτων. Η Σ.Ε από την ίδρυσή της δούλευε για την απομόνωση της χούντας. Ζήτησε και πέτυχε την ανάκληση του σουηδού πρεσβευτή της Σουηδίας  από την Αθήνα.

Πρωτοστάτησε στο τουριστικό μποϋκοτάζ στην Ελλάδα, και έπεισε εκατοντάδες χιλιάδες Σουηδούς τουρίστες να μην ταξιδεύσουν στην Ελλάδα. Πραγματοποίησε εράνους υπέρ των πολιτικών κρατουμένων και των οικογενειών τους. Η επιτροπή πήρε την πρωτοβουλία και μαζί με άλλες οργανώσεις ζήτησε από τη σουηδική κυβέρνηση ειδικό κονδύλιο για την ενίσχυση των πολιτικών κρατουμένων και των οικογενειών τους.
Για το 1971 η κυβέρνηση διέθεσε το ποσόν των 150.000 κορωνών για τον σκοπό αυτό. Η σουηδική κοινή γνώμη, τα συνδικάτα και άλλες μαζικές οργανώσεις που αντιπροσωπεύονταν στη Σ.Ε ένωσαν τις δυνάμεις τους για την απομόνωση της χούντας διεθνώς.

Η στρατιωτική χούντα, προκειμένου να αποκρύψει τις συνθήκες διαβίωσης και κράτησης πολιτικών κρατουμένων στην Ελλάδα, δεν ανανέωσε τη συμφωνία με τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό. Όμω,ς παρόλο που η Αμνηστία ήταν ανεπιθύμητη στην Ελλάδα και, ο Δ.E.Σ δεν μπορούσε να ασκεί κάποιον έλεγχο, όπως πριν, δεν σημαίνει ότι η Σ.Ε δεν είχε τις πληροφορίες που χρειάζονταν. Τόσο η Αμνηστία όσο και η Σ.Ε διέθεταν πολλά στοιχεία για την κατάσταση των πολιτικών κρατουμένων, παρόλο που η χούντα απαγόρευσε στον Δ.Ε.Σ να ασκεί κάποιο έλεγχο. κατά διαστήματα είχαν επισκεφθεί την Ελλάδα διάφοροι παρατηρητές σταλμένοι από εθνικές επιτροπές της Ευρώπης. Σκοπός των επιτροπών αυτών, ήταν να παρακολουθήσουν τις πολιτικές δίκες και, να συγκεντρώσουν στοιχεία για την κατάσταση τόσο των φυλακισμένων όσο και αυτών που βρίσκονται στα κρατητήρια της ασφάλειας. Η Σ.Ε προκειμένου να έχει καλύτερη πληροφόρηση έστρεψε την προσοχή της και σε άλλες κατευθύνσεις.

 

Παναγιώτης Καλογιάννης, Φλεβάρης 2011

 

Πηγές: Αρχείο Σουηδικής Επιτροπής για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα.