"Κανείς δεν υπάρχει χωρίς ελάττωμα".

Σενέκας

Παροικιακά –διάλογος και κριτική


Παροικία –συνεργασία άσκηση κριτικής

Το χάραμα του καινούργιου χρόνου, 2015, βρίσκει την οργανωμένη ελληνική παροικία της Στοκχόλμης σε κατάσταση πλήρους αποσύνθεσης:
Η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων Κοινοτήτων Σουηδίας (Ομοσπονδία) συνεχίζει να... αγνοείται.
Οι σύλλογοι/κοινότητες –με εξαίρεση αυτόν της Στοκχόλμης– λειτουργούν σαν καφενεία.
Το Ίδρυμα Ελληνικής Πολιτιστικής Στέγης, Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος (Ίδρυμα, Στέγη) ταλαιπωρείται από χρόνια οικονομικά, διχαστικά, και διοικητικά προβλήματα.
"Προβληματισμός" εκφραζόμενος με ύβρεις, κατηγορίες –βάσιμες ή αστήριχτες– ήταν στο προσκήνιο το 2014.
Ο τρόπος αντιμετώπισής, των σοβαρών αυτών προβλημάτων που ταλανίζουν την παροικία, είναι ... πρωτότυπος.     
Οι "αρμόδιοι", ενεργούν καταργώντας κάθε μορφή διαλόγου γραπτό ή προφορικό. Δεν αντικρούουν λαθεμένες απόψεις με σωστές. Δεν υπάρχει κανένας προβληματισμός για το παρόν και το μέλλον της παροικίας, και κυρίως της Στέγης –ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη. Οποιαδήποτε τεκμηριωμένη κριτική αντιμετωπίζονταν με  ενέργειες που, ίσως, μόνο άλογα ζώα θα χρησιμοποιούσαν. Παραφράζοντας την παροιμία η σιωπή είναι χρυσός αντιμετωπίζουν το παρόν και το μέλλον της παροικίας με πλήρη σιωπή. Είναι δύσκολο, όμως, να απαντήσεις σε κάποιον που σιωπά συστηματικά. Τι να υποθέσεις; Πως ο σιωπών συναινεί ή  ένας άνθρωπος χωρίς λόγια είναι ένας άνθρωπος χωρίς σκέψη;
Διάλογος

     "Διάλογος" γίνεται μόνο σε καφετέριες.  "ειδικοί" επί παντός του επιστητού  αγορεύουν, σχολιάζουν και "αναλύουν" τα παροικιακά ζητήματα όπου, κύριο χαρακτηριστικό αποτελεί η άγνοια του προβλήματος που συζητούν.
     Για κάθε ζήτημα όσοι πρόκειται να το μελετήσουν καλά, πρέπει να ακολουθούν μια και μόνο αρχή, να γνωρίζουν ποιό είναι το αντικείμενο της μελέτης, αλλιώς αναγκαστικά θα αποτύχουν τελείως. Οι περισσότεροι ωστόσο άνθρωποι αγνοούν ότι δεν γνωρίζουν την ουσία κάθε πράγματος, δίδασκε ο Σωκράτης.
Η οργανωμένη ελληνική παροικία της Στοκχόλμης δεν είναι κόσμος –δεν χαρακτηρίζεται, δηλαδή, από την καλή οργάνωση, τάξη και λειτουργία– αλλά ακοσμία, με κύρια διακριτικά γνωρίσματα την κακή οργάνωση, την αταξία και την κακή λειτουργία. Ο διάλογος, η κόσμια κριτική, η έκφραση κάθε άποψης είναι προϋπόθεση από τις απαραίτητες για τη σωστή πράξη, για την καλύτερη αντιμετώπιση του κάθε προβλήματος.
Εμείς οι ίδιοι κρίνουμε ... προσπαθούμε να βρούμε σωστές λύσεις γι᾿ αυτά, γιατί δεν πιστεύουμε ότι οι συζητήσεις βλάφτουν τα έργα, αλλά ότι είναι πιο βλαβερό το να μη διδασκόμαστε από τα πριν με τη συζήτηση σε τι πρέπει να φθάσουμε με τη δράση, έλεγε ο Αισχύλος στους Πέρσες. Οι νεοέλληνες, όμως, της Στοκχόλμης αντιδικώντας για τη Στέγη, καταφεύγουν συνεχώς στα σουηδικά δικαστήρια, και για απλές υποθέσεις.
Συνειδητοί εχθροί του διαλόγου –τόσο από την πλευρά της Ομοσπονδίας όσο και της ενορίας του Αη Γιάννη– αγνοούν πως:
     Η ελευθερία του λόγου, η πραγματική χωρίς οποιουδήποτε είδους περιορισμούς και εμπόδια ελευθερία έκφρασης και συζήτησης είναι ο πιο σίγουρος οδηγός στη δράση, "δάσκαλος της πράξης" γιατί εξασφαλίζει τη δυνατότητα να εξετασθούν όλες οι απόψεις, που υπάρχουν ή είναι δυνατό να υπάρξουν για κάθε ζήτημα και να βρεθεί η σωστή ή η πιο σωστή, γιατί η αντιπαράθεση των διαφορετικών ή αντίθετων απόψεων με "ίσους όρους", η αντιμετώπιση των απόψεων με απόψεις, των επιχειρημάτων με επιχειρήματα είναι το καλύτερο και πιο σίγουρο μέσο για την ανακάλυψη της αλήθειας.
Με ελεύθερο και πολιτισμένο διάλογο, χωρίς να αμφισβητούμε τις προθέσεις του άλλου  –πριν πιαστεί  επ’ αυτοφώρω–  με συντονισμένη δράση, με απομόνωση όσων έχουν  αβόσκητο τη σκέψη  σε τέτοιο προβληματισμό μπορούν να εντοπισθούν και να αντιμετωπισθούν με επιτυχία τα σοβαρά προβλήματα του Ιδρύματος της  Ελληνικής Πολιτιστικής Στέγης.
      Η διαβούλεση πριν από τις πράξεις είναι καλύτερη από τη μεταδιαβούλεψη. Πρέσβευε ο θεωρητικός της δημοκρατίας, ο Δημόκριτος. Μόνο άνθρωποι με μωρουδίστικο μυαλό, άνθρωποι που δεν διαφέρουν από τα νήπια στη νοημοσύνη μπορούν να αγνοούν την αξία της ελεύθερης διαβούλευσης και την αναγκαιότητα της αναγνώρισης κι εξασφάλισης του δικαιώματος αυτού σε  κάθε συμπάροικο.  

Στέγη –Άτομα κοινής αποδοχής.
Το καταστατικό του Ιδρύματος προνοεί, και θέλει, τα τέσσερα μέλη κοινής αποδοχής να προτείνονται από την Αη Γιάννη σε συνεννόηση με τα άλλα μέλη του διοικητικού συμβουλίου. Αυτό γίνονταν  –και λειτουργούσε θαυμάσια– όταν ο Φράγκος ήταν πρόεδρος.
Σύμφωνα με το καταστατικό του Ιδρύματος: τα άλλα τέσσερα μέλη διορίζονται μετά από πρόταση της Έλληνο-ορθόδοξης ενορίας Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, και σε συνεννόηση με τα άλλα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, επιλεγμένα ανάμεσα από τα μέλη της παροικίας –που χαίρουν γενικής εκτίμησης1.
Ο Αη Γιάννης έχει ορίσει –δεν έχει προτείνει– προ πολλού τους τέσσερες συμπάροικους κοινής αποδοχής, χωρίς να υπάρξει συνεργασία με κανέναν,  παραβιάζοντας το καταστατικό του Ιδρύματος με κίνδυνο, αν οι προτεινόμενοι δεν τύχουν της κοινής αποδοχής, να συνεχισθούν οι αψιμαχίες, οι προσφυγές στη Νομαρχία Στοκχόλμης, ξανά κατηγορίες, ύβρεις και διαγραφές μελλών του συμβουλίου...  
Θα έπρεπε να είναι αυτονόητο, πως τα συμφέροντα του Ιδρύματος – κατ᾿ επέκταση της παροικίας– πρέπει να θεωρούνται ανώτερα από κάθε προσωπικό συμφέρον, προκειμένου να διοικείται καλά. Δεν πρέπει λοιπόν να αντιμάχεται κανείς από πνεύμα φιλονικίας, στη Στέγη, ούτε να παραβιάζει για δικό του όφελος το κοινό συμφέρον. Γιατί ένα καλοδιοικούμενο Ίδρυμα με ελεγχόμενη οικονομία, θα είναι το μεγαλύτερο όφελος για την παροικία.
Ο Τοξότης δεν θα κουραστεί να επαναλαμβάνει, πως:
Η σωτηρία του Ιδρύματος, δεν θα έρθει με ύβρεις, συκοφαντίες, παραπληροφόρηση ή αποφυγή διαλόγου. Να αντιληφθούν τα μέλη –της Στέγης– ότι οι εκπρόσωποί τους θα καθορίσουν το μέλλον του. ανόρθωση ή εξαφάνιση. Να φροντίσουν να εκλέξουν εκπροσώπους για το Ίδρυμα ανθρώπους ευφυείς, συνετούς και ενάρετους που, στην κακοπιστία και το φανατισμό να αντιτάξουν την αλήθεια, νηφάλιο και εποικοδομητικό διάλογο. Να επιδιώκουν την επίτευξη των στόχων του Ιδρύματος όπως, αυτοί, καθορίζονται από τους δωρητές, και όχι προσωπικά ή κομματικά οφέλη.
Να μη βγάζουμε συμπεράσματα ακούγοντας μοιραίους για τη Στέγη ανθρώπους. Να κρίνουμε από τις πράξεις τους όχι από τα λόγια. Γιατί το καλύτερο και πιο σίγουρο κριτήριο της ικανότητας, της επιτυχίας  –ενός συμβούλου ή του συμβουλίου– είναι η πράξη η σύγκριση λόγων και έργων.
     Μη ζητάς να μάθεις τα έργα από τα λόγια, αλλά τα λόγια από τα έργα. Γιατί δεν συντελούνται τα έργα εξαιτίας των λόγων αλλά τα λόγια εξαιτίας των έργων,  έλεγε ο ιστοριογράφος της φιλοσοφίας της αρχαιότητας, Διογένης  Λαέρτιος.
      Ούτε ο ωραίος λόγος αμαυρώνει την κακή πράξη ούτε η κακή πράξη κηλιδώνεται από το συκοφαντικό λόγο. 
Δεν είναι απαραίτητο να περιμένουμε τη λήξη του εκάστοτε συμβουλίου προκειμένου να το κρίνουμε. Η πράξη δεν είναι αναγκαίο να συντελεστεί για να γίνει γνωστή. Μπορεί κανείς να τη γνωρίσει προκαταβολικά, να την προεικάσει πριν από την συντέλεσή της. Μπορεί κανείς να την γνωρίσει προκαταβολικά από τις προθέσεις, τον χαρακτήρα του φορέα της. Το κριτήριο της πολιτικής ικανότητας είναι η πράξη, όχι όμως μόνο η συντελεσμένη αλλά και η μη συντελεσμένη, η μελλοντική πράξη, η πράξη που απορρέει από τις προθέσεις του κατόχου της πολιτικής εξουσίας ή υποψήφιου για οποιοδήποτε δημόσιο (παροικιακό, σημ. Τοξότη) αξίωμα. Μ᾿ άλλα λόγια ο πολιτικός (πρόεδρος, σύμβουλος σημ Τοξότη) πρέπει να κρίνεται τόσο από τα έργα του όσο κι από το χαρακτήρα του.  
Άσκηση κριτικής

      Πριν από 25 χρόνια ήταν φανερή, πολύ φωτεινή και προδιαγραμμένη τόσο η πορεία των μεταναστευτικών συλλόγων – Ομοσπονδίας όσο και της Στέγης. Γι᾿ αυτό και οι ευθύνες αυτών που –για καθαρά προσωπικούς ή κομματικούς λόγους– δεν επέλεξαν το Ίδρυμα σαν έκφραση της παροικίας– ή το ταλαιπώρησαν και συνεχίζουν να το ταλαιπωρούν, είναι μεγάλες.
Επικρατεί η τάση να επικρίνουμε λάθη, υπαρκτά ή ανύπαρκτα, και να μην αναφερόμαστε σε θετικές ενέργειες. Η κριτική αυτή δεν αντιμετωπίζεται με διάλογο, με αρθρογραφία, με κάποιο επιχείρημα αλλά τελείως απολίτιστα που δεν έχει καμιά σχέση με συνδικαλισμό. Η κακή χρήση της ελευθερίας του λόγου –κριτικής– που μπορεί να γίνεται και γίνεται στην πραγματικότητα, κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια. και θα πρέπει να εφαρμόζεται στην πράξη η άποψη πως ο καλύτερος τρόπος για την καταπολέμησή της είναι η καλή χρήση του, η αντίκρουση των λαθεμένων απόψεων με σωστές απόψεις κι όχι η αντιμετώπισή της με διοικητικά μέτρα ή μ᾿ οποιουσδήποτε άλλους περιορισμούς στο δικαίωμα αυτό.  Αποχτά ιδιαίτερη σημασία ο καθορισμός και διαχωρισμός της σωστής, εποικοδομητικής, καλής και κακής, σφαλερής χρησιμοποίησης της κριτικής και ελευθερίας του λόγου.
Ο Δημόκριτος θεωρούσε σαν πρωταρχικό, σαν το σπουδαιότερο γνώρισμα της καλής χρήσης του δικαιώματος ελευθερίας του λόγου είναι το "αληθομυθέειν", η αληθολογία, το να λέει κανείς την αλήθεια. Ένα άλλο γνώρισμα της καλής, σωστής χρήσης της ελευθερίας του λόγου είναι το ν᾿ ακούει κανείς με προσοχή τις απόψεις των άλλων και να αποφεύγει την τάση για στείρα αντιλογία και συντομολογία. Πρέπει να αληθολογούμε, όχι να πολυλογούμε.
Διάφοροι, μοιραίοι για την παροικία, δεν δέχονται ευχάριστα αυτούς που τους αντικρούουν ή τους ασκούν κριτική, επειδή νομίζουν ότι πολλοί τους επικρίνουν από φθόνο καθώς και κι επειδή είναι κατά κάποιον τρόπο συνηθισμένοι να τους κάνουν όλοι το χατίρι.
     Η μεγάλη πλειοψηφία, των συμπάροικων, δεν έχουν την ικανότητα να κρίνουν σωστά τους προέδρους ή συμβούλια, από τα έργα τους, γιατί τους κρίνουν άδικα, περισσότερο από τα λάθη τους, παρά από τις σωστές ενέργειές τους, και πράξεις...Έχουν δίκιο οι συμπάροικοι που κρίνουν τα συμβούλια περισσότερο από τα λάθη τους παρά από τις σωστές πράξεις τους, περισσότερο από τις αποτυχίες τους παρά από τις επιτυχίες τους, γιατί έτσι εκτελούν καλύτερα τα καθήκοντά τους ή θα έπρεπε να τα εκτελούν καλύτερα.
Υπάρχουν διάφορες αφετηρίες και στόχοι για όσους ασκούν κριτική. Αυτός που έχει καλές προθέσεις χαρακτηρίζεται ότι "είναι καλόβουλος, σκέφτεται συνετά και με σταθερότητα, δεν κατέχεται από δοξομανία, δεν είναι δημαγωγός και καθόλου φθονερός, λέει μόνο τα ωφέλιμα, δεν παραφέρεται, δεν βρίζει, δεν λασπολογεί, δεν προσβάλλει, δεν βλάπτει ούτε καταφεύγει σε αυθάδειες και στην τέχνη της κολακείας....δεν είναι μεμψίμοιρος, γιατί δεν είναι ανόητος για να θυμώνει αν τον βλάψει κανείς έστω και λιγάκι, ούτε άξεστος.
Είναι διαδεδομένη στην ελληνική παροικία η άποψη πως η ελευθερία του λόγου, η κριτική που ασκείται δημόσια βλάπτει. Γι᾿ αυτό πρέπει να ασκείται μόνο μεταξύ φίλων, σε κομματικά όργανα, και ιδιωτικά. Να μη γίνεται δημόσια, "πανηγυρικά", αλλά κρυφά "απόρρητα", χωρίς μάρτυρες και θεατές ή αποκάλυψη λαθών...
Ένα άλλο είδος "κακής χρήσης" της ελευθερίας του λόγου είναι η κριτική που ασκούν οι αιώνιοι αντιρρησίες, "αυτοί που μέμφονται τα πάντα και κατηγορούν τους πάντες", ή μ᾿ άλλα λόγια η συστηματική κι αστήριχτη και μηδενιστική κριτική. Το βασικό ωστόσο είδος κακής κριτικής είναι η κριτική του κόλακα. Ελευθερία λόγου, κριτική τελείως κάλπικη, "κίβδηλη". Το χειρότερο είδος κριτικής και σκέψης, γιατί παραγνωρίζει και παρασιωπά τα πραγματικά και σοβαρά λάθη κι επισημαίνει μόνο τα μικρά κι ασήμαντα.
Τέλος, ελάχιστοι, αφαιρούν το δικαίωμα σε όποιον δεν είναι μέλος σε κάποιον σύλλογο, να εκφράζεται και να ασκεί κριτική για τα κακώς κείμενα στην παροικία...     

2015 –Καινούργιος χρόνος.

     Ο Τοξότης θα συνεχίσει και το 2015 να ενημερώνει με θέματα γενικού ενδιαφέροντος. Δεν θα πάψει να ρίχνει "βέλη φαρμακερά" –ιδέες και απόψεις–, να αγωνίζεται χωρίς να υπόκειται στον εξαναγκασμό της σκανδαλοθηρίας ή της αναγνωσιμότητας. Υπόσχεται ότι, δεν θα κυριευθεί από τη χρήση της γομολάστιχας, ούτε θα βάλει νερό στο κρασί της αντικειμενικότητας.
Ο Τοξότης εύχεται στην παροικία  –το 2015– να είναι χρόνος δημιουργίας. Αφετηρία έργων όχι λόγων. Να αφήσουμε στο παρελθόν τους διαξιφισμούς, να βλέπουμε τα έργα μας και να χαμογελάμε!

     2 περιστέρια να ᾿ρθούνε να φέρουνε ευχές
0 λοι σας να γιορτάσετε με γέλια και χαρές.
1 όμορφο ξεκίνημα να έχει η χρονιά
5 χιλιάδες όνειρα να βγουν αληθινά.

 Παναγιώτης Καλογιάννης, Γενάρης 2015

Πηγές:
Δημόκριτος. Ο Φιλόσοφος και ο Φυσιοδίφης, ο Θεωρητικός της Δημοκρατίας. Θανάσης Παπαδόπουλος
Ιδεολογία και Φιλοσοφία στη Δημοκρατία της Αρχαίας Ελλάδας. Θανάσης Παπαδόπουλος

     1. "...Övriga 4 ledamöter utses på förslag av S:t Johannes grekisk-ortodoxa församling och i samråd med de övriga ledamöterna i styrelsen, valda inom koloniens medlemmar som åtnjuter allmän aktning..."

 

Παναγιώτης Καλογιάννης, Δεκέμβρης 2014

 

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.