Υστερα απο 50 χρονια.

Χρειάσθηκε η οικονομική κατάρρευση της Ελλάδας, προκειμένου να αφυπνισθούν οι αρμόδιοι για την ελληνόφωνη εκπαίδευση στη Σουηδία, χαρτογιακάδες του υπουργείου παιδείας. Η αξιοποίηση των ομογενών εκπαιδευτικών -που τώρα επιδιώκουν- ήταν αίτημα των ελλήνων της Σουηδίας από τη δεκαετία του 1970. Αν μπουν στον κόπο, να δουν τον προβληματισμό που είχε αναπτυχθεί αμέσως με την πτώση της δικτατορίας θα διδαχθούν πολλά.

 ΘΕΜΑ: Πρόσκληση καταγραφής ομογενών εκπαιδευτικών
"(...) σας ενημερώνουμε ότι το Υπουργείο Παιδείας Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και της ποιοτικής αναβάθμισης της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό, επιδιώκει την καλύτερη συνεργασία και αξιοποίηση των ομογενών και αποσπασμένων εκπαιδευτικών, ώστε να εξασφαλίζεται η αλληλεπίδραση και η ανατροφοδότηση των εκπαιδευτικών πρακτικών στην Ελλάδα και στη διασπορά(...)"

Μήτε να κρίνουν ή να συζητούν / μήτε να εκλέγουν πια / ν' ακολουθούν μόνον.
Κ. Καβάφης

Ελληνόφωνη εκπαίδευση στη Στοκχόλμη

Η ελληνόφωνη εκπαίδευση και το Ίδρυμα Ελληνική Πολιτιστική Στέγη Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, είναι στη Στοκχόλμη δυό χώροι στενά συνδεδεμένοι με το μέλλον και την πολιτιστική παρουσία της παροικίας.Και οι δύο, βρίσκονται σε κρίση.

ανοιξη στη Στοκχόλμη, διδασκαλία στα ελληνικά

Άνοιξη στη Στοκχόλμη.

Στη Στοκχόλμη λειτουργούν δύο σχολεία ελεύθερου χρόνου, για τα ελληνόπουλα. Το ένα είναι συνέχεια αυτού που οι έλληνες μετανάστες ίδρυσαν το 1966 με δική τους πρωτοβουλία χωρίς τη συμμετοχή του ελληνικού κράτους. Το άλλο, ιδρύθηκε το 2010 κάτω από "περίεργες" συνθήκες. Διάχυτη ήταν η αντίληψη ότι, τα κριτήρια δεν ήταν εκπαιδευτικά αλλά η διάσπαση του μόνου χώρου που πάλευε να μείνει αλώβητος από μικροπολιτικές, φιλοδοξίες και εγωισμούς. Εκκολαπτήριο ήταν το γραφείο της, τότε, συντονίστριας εκπαίδευσης. Η σύμβουλος εκπαίδευσης, η πλέον αρμόδια, δεν απάντησε σε ερωτήματά μας για την αναγκαιότητα ίδρυσης και τρόπου λειτουργίας του εκκολαπτόμενου, τότε, σχολείου. Το υπουργείο παιδείας, ενημερωμένο από την πρώτη στιγμή, όχι μόνο δεν σταμάτησε τη διασπαστική αυτή κίνηση αλλά την ενίσχυσε.

Η εντολή της συντονίστριας, να παρευρεθούν οι εκπαιδευτικοί στο καινούργιο σχολείο επεφύλαξε εκπλήξεις. Οι δάσκαλοι, εκτελώντας στρατιωτικό παράγγελμα, πήγαν στο καινούργιο σχολείο. Ησυχία, "άκρα του τάφου σιωπή" βασίλευε στους χώρους του αφού, δεν ακούγονταν παιδικές φωνές! Τα παιδάκια πήγαν στο σχολείο τους, περιμένοντας μάταια τους δασκάλους για να μάθουν την άλφα βήτα.

Το ψαλίδισμα της ελληνόγνωσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό δεν αγγίζει τη Στοκχόλμη όπου βασιλεύουν κακοδιαχείρηση και έλλειψη ορθολογισμού. Δύο εκπαιδευτικοί για δέκα παιδιά σε ευνοούμενο από το Υπουργείο Παιδείας σχολείο, όταν στο προϋπάρχον συνωστίζονται 32 παιδιά σε μια τάξη! Αντίθετα από την Αυστραλία, όπου 45.000 μαθητές και μαθήτριες σπουδάζουν ελληνική γλώσσα και πολιτισμό, ανακλήθηκαν οι μισοί από τους 74 αποσπασμένους εκπαιδευτικούς.

Μεγάλοι στα λόγια, μηδενικοί στα έργα.
Η κρίση της ελληνόφωνης εκπαίδευσης, στη Στοκχόλμη, είναι στενά συνδεδεμένη με:

την παρακμή του μεταναστευτικού κινήματος στη Σουηδία.
Την πνευματική, ηθική και πολιτική παρακμή της Ελλάδας.
Προχειρότητα, έλλειψη προγραμματισμού του εκάστοτε συντονιστή.
Την αδράνεια του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων.

 

Η "μεγάλη καινοτομία" του υπουργείου παιδείας στην ελληνόφωνη εκπαίδευση στη Στοκχόλμη εκφράζεται με την ίδρυση και δεύτερου σχολείου. Λειτουργώντας αλλά ελληνικά η συντονίστρια, δεν έκανε μελέτη σκοπιμότητας, ούτε συζήτηση, διάλογο με τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Δεν ιδρύθηκε ένα ακόμη σχολείο για να λειτουργήσει  σαν πρότυπο ή πειραματικό. Και, φυσικά, δεν δόθηκε καμιά εξήγηση από κανέναν υπεύθυνο του υπουργείου στο ερώτημα γιατί θέλησαν να κλείσουν το σχολείο που λειτουργεί από το 1966. Ήθελαν, ίσως, να πετύχουν εκεί που απέτυχε η χούντα.

Η σημερινή σύμβουλος εκπαίδευσης κληρονόμησε την υπάρχουσα κατάσταση. Ενημερώθηκε από τους άμεσα ενδιαφερόμενους, σχημάτισε δικιά της γνώμη για το σχολείο προτίμησης των γονιών. Διαπίστωσε με τα μάτια της τους μαθητές στα σχολεία. Δέκα μαθητές στο καινούργιο, 300 στο αρχικό. Και φυσικά ενήργησε δραστικά και αποφασιστικά αφού κατόρθωσε ( επεδίωξε; ) να είναι αναπληρωματικό μέλος στο ΔΣ του νέου σχολείου.
Συμμετέχοντας στο ΔΣ, στέλνει κατάλληλο μήνυμα με αποδέκτες τους γονείς για το ευνοούμενο σχολείο. Συμβάλλει αποφασιστικά, στη διαιώνιση του μίσους και του διχασμού.

Ρωτήσαμε τη σύμβουλο εκπαίδευσης αν πραγματικά συμμετέχει στο ΔΣ. Ταυτόχρονα απευθύναμε μερικά απλά, πολύ απλά ερωτήματα, που σχετίζονται άμεσα με την εκπαίδευση στη Στοκχόλμη, όπως:έγινε μελέτη σκοπιμότητας για δημιουργία ενός ακόμη σχολείου; Ποιά η αναγκαιότητα ενός δεύτερου σχολείου; Ποιές εκπαιδευτικές ανάγκες ικανοποιεί;

Η προνομιακή μεταχείριση του νέου σχολείου, υλοποιείται από εσάς με τη συμμετοχή σας στο συμβούλιό του και, συμβάλει αποφασιστικά στη διάσπαση της ελληνικής παροικίας στη Στοκχόλμη. Γιατί; Η μέχρι τώρα λειτουργία του δεν δικαιολογεί την ύπαρξή του. Τι εξήγηση δίνεται στους έλληνες της Στοκχόλμης; Σ αυτούς που το 1966 έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ίδρυσή του και πήραν συγχαρητήρια από το Σουηδικό Υπουργείο Παιδείας; Στους γονείς που, στην πορεία του το στήριξαν οικονομικά όταν αυτό είχε οικονομικά προβλήματα; Στους έλληνες μετανάστες, που στον ελεύθερό τους χρόνο έβαλαν τα θεμέλια της ελληνόφωνης εκπαίδευσης στη Σουηδία;

Από το 1966 συνυπάρχουν στο σχολείο γονείς που ανήκουν σε όλους τους πολιτικούς χώρους και γονείς απολιτικοί έχοντας σαν κοινό στόχο την ελληνομάθεια των παιδιών! Το ήρεμο κλίμα που επικρατούσε σε τέσσαρες δεκαετίες, διαταράχθηκε πρόσφατα. Αναρωτηθήκατε γιατί; Γιατί το ελληνικό υπουργείο παιδείας συμβάλει, πρωταγωνιστεί στη διαταραχή αυτή;

Να υπάρξουν δύο,102 σχολεία,εφ΄ όσον εκπαιδευτικές ανάγκες το επιβάλλουν. Ανάγκες που,προκύπτουν μετά από σχετικές μελέτες για την ελληνόφωνη εκπαίδευση του συγκεκριμένου χώρου.

Επιλέγει τη σιωπή η σύμβουλος, αντί να προκαλέσει δημόσια συζήτηση για τα εκπαιδευτικά θέματα της παροικίας. Ενεργεί και αυτή, υπόγεια. Φοβάμαι όμως, ότι το σκοτάδι αρέσει μόνο σ΄ αυτούς που αισθάνονται ένοχοι. Η συμμετοχή της στο συμβούλιο -απίστευτη πρωτοτυπία - είναι ένα βήμα της πορείας προς τον πάτο.

Προβληματισμός

Οι αντιδράσεις από τους άμεσα ενδιαφερόμενους -τους γονείς - θυμίζουν συμπεριφορά Ησυχαστών. Τα δυό σχολεία υπάρχουν και ο προβληματισμός εξαντλείται σε μια στείρα -κατά κανόνα- ( για να εκφραστώ με επιείκεια ) αντιπαράθεση από ιστοσελίδες. Οι ενέργειες και ο προβληματισμός αγγίζει το "μηδέν πράττειν". Παθητικά υποτάσσονται στο ρεύμα των γεγονότων και, το σπουδαιότερο απουσιάζει ολότελα μια ανιδιοτελής δραστηριότητα, προβληματισμός για τις συνθήκες που οι περικοπές επιφέρουν. Όχι μόνο απουσιάζει η οποιαδήποτε  αναζήτηση, ( διαλέξεις, αρθρογραφία...) αλλά αποφεύγουν και να έχουν οποιαδήποτε πρόθεση παρεμβολής στη ροή των γεγονότων.

Η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων Κοινοτήτων Σουηδίας, όπου στους κόλπους της διαμορφώθηκαν οι θέσεις για το εκπαιδευτικό αμέσως μετά τη δικτατορία, λειτουργεί σήμερα σαν βοηθητικός μηχανισμός διεκπεραίωσης εγγράφων. Σκιά του εαυτού της, σήμερα, η Ομοσπονδία, φθαρμένη, απαξιωμένη, αδιαφορεί ή αδυνατεί να αντιμετωπίσει προβλήματα υπαρκτά. Χωρίς σαφείς σκέψεις για τον τρόπο δράσης προκειμένου να αντιμετωπιστεί η διαμορφωθείσα κατάσταση, ζητάει την επαναλειτουργία του γραφείου συντονιστή εκπαίδευσης. Ότι η υπηρεσία αυτή του υπουργείου παιδείας - στη Σουηδία - ήταν και είναι κατώτερη των περιστάσεων είναι "ηλίου φαεινότερον". Τι απομένει; Οι κύρια ενδιαφερόμενοι -οι γονείς- να έρθουν με πιο φρέσκες ιδέες, στράτευση στο προβληματισμό της εκπαίδευσης, μεγαλύτερη όρεξη για δουλειά.

Δεν υπάρχουν σήμερα, ανάμεσά μας, άνθρωποι της εμβέλειας του Αντώνη Μυστακίδη. Της ακτινοβολίας του Θανάση Παπαδόπουλου που συνέβαλαν σημαντικά στο διάλογο και προβληματισμό της ελληνόφωνης εκπαίδευσης στη Σουηδία. Υπάρχουν όμως πολλοί επιστήμονες που πρέπει και μπορεί να αξιοποιηθούν.

Συγκρίνοντας την ανιδιοτέλεια των ανθρώπων της δημιουργικής εκείνης περιόδου με τη σημερινή ανομβρία, βλέπουμε αμέσως όλους τους εμπλεκόμενους σήμερα να "κινούνται ανάμεσα στη Σκύλα της ανικανότητας και τη Χάρυβδη της ανευθυνότητας".

"Η μοναδική αποτυχία είναι να σταματήσεις να προσπαθείς."
Σε προηγούμενη ανάρτηση γράψαμε:είναι επιτακτική ανάγκη, με τις συνθήκες που διαμορφώνονται, διάσπαση, περικοπές, να υπάρξει συντονισμένος διάλογος για την ελληνόφωνη εκπαίδευση στη Σουηδία. Το σοβαρό αυτό θέμα, αντιμετωπίσθηκε με πολύ ελαφρότητα, απίστευτη επιπολαιότητα και ανευθυνότητα με αποτέλεσμα να μεγαλώσει το φάσμα του μίσους που ικανοποιεί ελάχιστα άτομα.

Δυστυχώς μερικοί, ελάχιστοι, έχουν αναγάγει την εκπαίδευση των παιδιών σε πολεμική σύρραξη και πολιτική αντιπαράθεση. Είναι όμως δείγμα πολιτισμού η συνθηκολόγηση με τον "εχθρό". Η εκπαίδευση των παιδιών που, θα πρέπει να ενώνει τους ανθρώπους μπορεί να σταθεί υπέρτερη απ΄ ότι τους χωρίζει.

Η καινούργια σχολική χρονιά θα αρχίσει σύντομα. Ας δείξουν οι αρμόδιοι -κύρια το υπουργείο παιδείας- ελάχιστη ευθύνη και, να μετατρέψουν την κρίση που προκέλεσαν σε γεγονός αναστάσιμο.

Παναγιώτης Καλογιάννης, 3 Μαϊου 2011.  

 

 

Επιστροφή, στην αρχή αυτής της σελίδας.