Μέχρι το τέλος του 66, κύριος τόπος απασχόλησης των Ελλήνων μεταναστών είναι το εργοστάσιο.

Η απασχόληση στον καθαρισμό αρχίζει να κυριαρχεί, όταν μεταφέρονται στη Στοκχόλμη.

 

 

Οι πρώτοι μετανάστες.

Η επαφή Ελλήνων με το χώρο της Σκανδιναβίας, χρονολογείται από παλιά.
Ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης, γεωγράφος, εξερευνητής, είναι ο πρώτος που έφθασε στη Σκανδιναβία περίπου το 325 πριν τη χρονολογία μας. Ο ιστορικός Προκόπιος, αναφέρει σε έργο του, 600 π.χ περίπου, 13 Σκανδιναβικές φυλές. Το 950 ο Κωνσταντίνος Ζ΄ο Πορφυρογέννητος, περιγράφει το Σκανδιναβικό λαό των "Ρώς".

Βίκινγκς έφθαναν μέχρι την Κωνσταντινούπολη τα χρόνια του Βυζαντίου. Αυτό που αποκαλέστηκε Βυζάντιο, αναφέρεται σαν Ελλάδα σε επιτύμβιες στήλες -τάφων και κενοταφίων- Σουηδών Βίκινγς της εποχής. Έλληνες ζητούν, το 1631, την επέμβαση του βασιλιά της Σουηδίας, Γουστάβου Αδόλφου του Β, για την απελευθέρωση της Ελλάδας. Έλληνες αναφέρονται σε πρωτόκολλο της Σουηδικής Βουλής το 1642. Έρανος γένεται το 1705, με εντολή του Βασιλιά της Σουηδίας Κάρολου XII, στις σουηδικές εκκλησίες με στόχο της εξαγορά και απελευθέρωση Ελλήνων από τις Τουρκικές φυλακές. ο Αρχιμανδρίτης Διόνυσος επισκέπτεται τη Σουηδία.

Το 1848 έρχεται στη Σουηδία, η πρώτη ελληνίδα, η Ευφροσύνη Ρίζου-Ραγκαβή. Σουηδοί φιλέλληνες πολέμησαν στην επανάσταση του 21. Έλληνες ναυτικοί προσεγγίζουν τα λιμάνια του βορρά. Οι πρώτοι μόνιμα γνωστοί εγκατασταθέντες είναι οι Καλύμνιοι Θεόφιλος Τσάππος και Μιχαήλ Θεοδωρίδης το 1882. Ο επιχειρηματίας Ιωάννης Νίκου έρχεται το 1905. Δραστηριοποιείται στο εμπόριο καπνού, και αναλαμβάνει στη συνέχεια τη διοίκηση των αγορών καπνού για λογαριασμό του Σουηδικού Μονοπωλίου. Ελληνοκύπριοι έρχονται το 1925.

Το 1941, με πρωτοβουλία του Δημοσθένη Θεοδωρίδη, ιδρύεται ο πρώτος Ελληνο - Σουηδικός Σύνδεσμος. Στόχος του συνδέσμου είναι να στείλει ιατροφαρμακευτική βοήθεια στην κατεχόμενη Ελλάδα. Ο Σύνδεσμος υλοποιεί το στόχο του, και στη συνέχεια -μετά τον πόλεμο-παρουσιάζει αξιόλογη πολιτιστική δράση. Το 1945 με τη μέριμνα του Ερυθρού Σταυρού, μεταφέρεται από τα στρατόπεδα συγκεντρώσεων της χιτλερικής Γερμανίας, μια μικρή σε αριθμό ομάδα ελλήνων για περίθαλψη. Οι περισσότεροι μένουν στη Σουηδία.

Η Σουηδία είναι πλούσια, βιομηχανική χώρα. Η σύγχρονη ταυτότητά της στηρίζεται: στο κράτος πρόνοιας που άρχισε να θεμελιώνεται το 1932, και το διεθνές της κύρος σαν "ηθική υπερδύναμη" όπως με καμάρι έλεγαν οι Σοσιαλδημοκράτες.

 

Μαζική μετανάστευση.

Το φαινόμενο, της "μαζικής" μετανάστευσης Ελλήνων στη Σουηδία, πρωτοεμφανίσθηκε σποραδικά, στα τέλη της δεκαετίας του 40. Τόπος εγκατάστασης ήταν οι μεγαλουπόλεις του Νότου. Το είδος αυτό της μετανάστευσης είναι περιορισμένο και έχει διαφορετικούς, για τον καθένα λόγους και αιτίες. Στα χρόνια 1958-60, η μετανάστευση άρχισε να αυξάνει. Παρατηρείται μια ριζική μεταβολή του χαρακτήρα, της μετανάστευσης, η οποία ήταν αποτέλεσμα πρώτον ενός γενικότερου κοινωνικού φαινομένου στην Ελλάδα και, δεύτερον μιας συστηματικής προσπάθειας της Σουηδίας να προσελκύσει εργατικό δυναμικό για μεγαλύτερη οικονομική άνοδο.
Το 1964 σημειώνεται μια απότομη αύξηση εισροής μεταναστών από διάφορες χώρες, και η πρώτη μεγάλη σε αριθμό μετανάστευση Ελλήνων.
Το χρόνο αυτό, έγινε και η πρώτη δημόσια συζήτηση στη Σουηδία, που αφορούσε τη μελλοντική πολιτική της χώρας απέναντι στους μετανάστες. Συζήτηση, που αφορούσε την αφομοίωσή, ή την ενσωμάτωσή τους στον γηγενή πληθυσμό.
Την χρονική αυτή περίοδο αρχίζουν και οι νομοθετικές ρυθμίσεις, που ρυθμίζουν τόσο τις υποχρεώσεις όσο και τα δικαιώματα των μεταναστών. Την περίοδο 1964-70 παρατηρείται μια τάση της Σουηδικής κυβέρνησης, να ορίσει την κατάλληλη μέθοδο, σε συνδυασμό με την κοινωνική πολιτική, η οποία θα εξασφάλιζε μια γρήγορη και ανώδυνη αφομοίωση του ξένου εργατικού δυναμικού, στη Σουηδική Κοινωνία.

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Σουηδικής Στατιστικής Υπηρεσίας το 1972, οι έλληνες μετανάστες, στη Σουηδία, ήταν 16.900  άτομα, εγκατεστημένοι-κύρια- στη Νότια Σουηδία. Περίπου 4.000 ήταν εγκατεστημένοι στη Στοκχόλμη. Το 40% ανήκουν στο ανδρικό φύλο, το 38% είναι γυναίκες και 22% ηλικίας 1 - 18 χρόνων και στα δυο φύλα.
 
Το 52% έχει βασική εκπαίδευση ή έχει παρακολουθήσει μερικές τάξεις στο Γυμνάσιο. Το 1,3% είναι αναλφάβητοι και το 21,3% έχει μεταγυμνασιακή, πανεπιστημιακή μόρφωση.

Περισσότεροι απ τους μισούς προέρχονται από επαρχιακές πόλεις ή μεγάλα αστικά κέντρα. Οι υπόλοιποι από χωριά ή κωμοπόλεις.
Το 75,4% των ανδρών δουλεύουν σε βιομηχανικές μονάδες, ενώ οι γυναίκες απασχολούνται σε δουλειές καθαρισμού, εστιατόρια, ξενοδοχεία κ.λ.π. Οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία είναι κύρια ανειδίκευτοι. Βασικός παράγοντας είναι η γλωσσική ανεπάρκεια, και οι δυσκολίες που  παρουσιάζουν οι μετανάστες για να μάθουν τη σουηδική γλώσσα, απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε τεχνική κατάρτιση. Το αντίθετο συμβαίνει σε νεότερες ηλικίες, όπου η πλειοψηφία των νέων -πάνω από 18- παίρνει μεταγυμνασιακή ή πανεπιστημιακή μόρφωση σε ποσοστό 18% του συνολικού αριθμού των νέων. Σε έρευνα που έγινε στο πανεπιστήμιο Λουντ στις αρχές του 1980 τα ελληνόπουλα είχαν το μεγαλύτερο ποσοστό εγγραφής -από τις μειονότητες - σε πανεπιστήμια /πολυτεχνεία. Ταυτόχρονα, το μεγαλύτερο ποσοστό που διέκοπταν τις σπουδές, γιατί δεν καταλάβαιναν γλώσσα ( αφηρημένες έννοιες).
Για την πλειοψηφία των μεταναστών ισχύει ο όρος επιλογής της Σουηδίας, σαν χώρα μετανάστευσης, με κίνητρα οικονομικά ή κοινωνικά. Το 35% βρίσκεται στη Σουηδία για πολιτικούς λόγους και 15% για πανεπιστημιακές σπουδές.

Στατιστικά Στοιχεία 1966

Στοκχόλμη Προάστια Άλλες πόλεις Σύνολο
1.380 315 3.837 5.532

 

Πίνακας επαγγελμάτων το 1966
Τεχνική απασχόληση, ειδικευμένοι 86
Γραφική 16
Εμπόριο  16
Γεωργία,Αλιεία,Υλοτομία 11
Μεταλλεία, Λατομεία   4
Μεταφορές 113
Εργοστάσια,Συντήρηση  4.023
Εστιατόρια,Καθαρισμός κ.λ..π 1.116
Διάφορα  87

Τα στοιχεία αυτά συμπεριλαμβάνουν όσους έχουν μόνο Ελληνική,όχι Σουηδική, υπηκοότητα και είναι εργαζόμενοι. Σύζυγοι, παιδιά που δεν εργάζονται, δεν συμπεριλαμβάνονται. Μεταναστευτική επιτροπή (Utlandskommission).

Στις αρχές του ΄80 -όταν άρχισε ο δρόμος της επιστροφής- οι έλληνες ξεπερνούσαν, τις 30.000.
Έλληνες, στα σημερινά στατιστικά στοιχεία, αναφέρονται μόνο όσοι δεν έχουν σουηδική υπηκοότητα. Αυτοί Είναι περίπου 3.500. Έλληνες με δυο ή τον ένα γονιό  ελληνικής καταγωγής μόνιμοι κάτοικοι Σουηδίας είναι σήμερα περίπου 18.000, οι περισσότεροι εγκαταστημένοι στη Στοκχόλμη.

Καινούργιος νόμος.

Η οικονομική κρίση στην οποία  βυθίζεται ο κόσμος, και η Ευρώπη, συνέβαλε να γίνει η "οικονομική" μετανάστευση ένα παγκόσμιο εξελισσόμενο φαινόμενο.
Η κρίση αυτή, δεν άλλαξε τη Σουηδική φιλοσοφία αντιμετώπισης των μεταναστών. Στις 15 Δεκέμβρη του 2008, ψηφίστηκε νόμος για τη μετανάστευση που, σε μας, είναι παράδοξος. Όχι μόνο δεν προσπαθεί να μειώσει τη μετανάστευση, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες, αλλά -αντίθετα- ενθαρρύνει τους πολίτες από άλλες χώρες, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, να μεταναστεύσουν στη Σουηδία για να εργασθούν. Ο καινούργιος νόμος, δεν αφήνει κάποια κεντρική υπηρεσία να αποφασίζει πόσοι μετανάστες θα έρθουν στη χώρα. Ιδιωτικοποιεί, ουσιαστικά, το σύστημα μετανάστευσης, επιτρέποντας στους ίδιους τους εργοδότες να καθορίσουν πόσους ξένους χρειάζονται.
Το "Σουηδικό Συμβούλιο Μετανάστευσης" θα ελέγχει τους όρους και τις συνθήκες απασχόλησης των μεταναστών, ώστε να μην διαφέρουν από αυτές των Σουηδών εργαζομένων. Σε όσους έχει απορριφθεί η αίτηση ασύλου, θα μπορούν να ζητήσουν άδεια εργασίας. Οι αλλοδαποί φοιτητές, ενθαρρύνονται να μείνουν και να εργασθούν στη Σουηδία. Έτσι εξηγείται και το κύμα ελλήνων γιατρών που τα τελευταία χρόνια έρχονται στη Σουηδία.

Ένταξη.

 Στόχος της κυβερνητικής πολιτικής, είναι η ένταξη των μεταναστών στη Σουηδική κοινωνία.
Το σύστημα πρόνοιας, θα πρέπει αν αντιμετωπίζει ισότιμα όλους τους κατοίκους της χώρας. "Όλοι πρέπει να έχουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις είτε γεννήθηκαν εδώ είτε σε άλλες χώρες", λέει ο αρμόδιος υπουργός.

Η διαδικασία ένταξης είναι συνεχής, γιατί δεν είναι μόνο οι νέοι Σουηδοί, που πρέπει να ενταχθούν στην κοινωνία. Κάθε χρόνο έχουμε μια καινούργια κοινωνία, αφού έχουμε καινούργια μέλη. 

 

 Παναγιώτης Καλογιάννης

 

Επιστροφή, στην αρχή αυτής της σελίδας.

 

 

Επιστοφή στο κείμενο