.

1821, η Επιτροπή «Ελλάδα 2021» –Σουηδικός φιλελληνισμός.


«Η άγνοια σκοτώνει την ελευθερία και οδηγεί σε σκλαβιά.
Ο ζυγός της δουλείας είναι η φοβερότερη δυστυχία που μπορεί να συμβεί σε ένα έθνος». Νιλς Άσλινγκ, σουηδός φιλέλληνας1


Σε λίγους μήνες συμπληρώνονται δύο εκατονταετίες από την Επανάσταση του 1821, όταν αγράμματοι καπεταναίοι μπήκαν επικεφαλής αβράκωτων. όταν άνθρωποι με πάθη, άνθρωποι άγριοι, «έχοντας υψηλό φρόνημα, τη ζωτικότητα της φυλής, τη βαθιά θρησκευτική συνείδηση του ελληνισμού, την αντοχή και την καρτερία του, την επινοητικότητά του και το θάρρος κατά τους σκοτεινούς αιώνες της δουλείας» με το σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος», πάλεψαν ξυπόλυτοι και πεινασμένοι, άπλυτοι και ψειριασμένοι όχι μόνο ενάντια στους Τούρκους και τους κοτζαμπάσηδες, αλλά και ενάντια στον Μέττερνιχ, στην Ιερά Συμμαχία και σε όλα τα Ανακτοβούλια της Ευρώπης. Και ελευθερώθηκαν!!!. Πολλοί έδωσαν τις περιουσίες τους για τον αγώνα μένοντας ρακένδυτοι και ανέστιοι. Άλλοι έχασαν τις ζωές τους για να κερδίσουν την ελευθερία και την ανεξαρτησία, για εκείνους και για τους απογόνους τους. Για όλους εμάς!

    Αλλά, «Άνδρες γαρ πόλις, και ου τείχη ουδέ νήες ανδρών κεναί» (Η ισχύς της πόλης είναι οι άντρες και όχι τα τείχη ούτε τα άδεια πλοία) θα πει ο Θουκυδίδης. Φευ!. Οι κοτζαμπάσηδες, οι πολιτικάντηδες, και οι Βαυαροί κατέτρεξαν τους Άνδρες και η απελευθερωμένη Ελλάδα δεν έγινε χώρα δημοκρατική, ούτε χώρα ελεύθερων πολιτών. Οι προειδοποιήσεις αγωνιστών για καινούργιους δυνάστες που θα φορέσουν λαιμαριά στους απελευθερωμένους από τους Τούρκους, έλληνες δεν εισακούστηκαν. Οι κοτζαμπάσηδες και οι Κωλέττηδες κυριάρχησαν κατά κράτος. Οι πολίτες στην απελευθερωμένη Ελλάδα δεν δικάζουν, ούτε κυβερνούν. Η Ελλάδα δεν υπήρξε χώρα «αυτόδικος», «αυτόνομη» και «αυτοτελής» αλλά υποτελής. Ήταν και είναι χώρα εξαρτημένη με πάσης φύσεως «ανήκομεν». Ήταν και είναι χώρα εξάρτημα μιας κάποιας μεγάλης δύναμης χωρίς να έχει κανένα αυτόνομο ρόλο. Η ιστορία της Επανάστασης, όμως, παραχαράχτηκε, αλλοιώθηκε, και άλλα μας διδάσκει... . Το μικρό κρατίδιο των Γραικών έγινε κολυμβήθρα του Σιλωάμ μέσα στην οποία οι προδότες βαφτίζονται ελευθερωτές και σωτήρες του Ελληνισμού.

    Οι αγράμματοι Έλληνες χωρικοί αγωνίστηκαν, σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν για να μας δώσουν μια ελεύθερη Πατρίδα, ενώ στη συνέχεια οι «ληστές με τη γραβάτα», άλλοι έχοντας πάρει τα φώτα εξ Εσπερίας και άλλοι από διάφορα Harvant την πούλησαν στο χαρέμι των «Δανειστών». και η «καινούργια λευτεριά σου Ελλάδα» δεν ανάτειλε.


   «Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν
είναι σαν να σβήνεις και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον» Γ. Σεφέρης

    Στις αρχές του 2020 ο πρωθυπουργός της Ελλάδας ανακοίνωσε την δημιουργία Επιτροπής για τους εορτασμούς των 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης. Επικεφαλής της Επιτροπής χρίστηκε η γνωστή από τους ολυμπιακούς αγώνες στην Αθήνα 2004, Γιάννα Αγγελοπούλου «γνωστή από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της μίζας, της γκλαμουριάς και της αρπαχτής».
    Ο σκοπός της Επιτροπής υποτίθεται ότι είναι η οργάνωση εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια, και όχι για να ''καθορίσει'' τα ιστορικά γεγονότα τα σχετικά με την Επανάσταση, ούτε για να μας πει τι έγινε τα τελευταία 200 χρόνια. Λίγους μήνες μετά την ίδρυσή της, κι ενώ ο χρόνος κυλά, η Επιτροπή αναλώνεται σε προκλητικές αναρτήσεις στο διαδίκτυο με διάφορους Χατζήδες να παραχαράσσουν την ιστορία, αλλά κουβέντα για το τί, και πώς, θα κάνει τον επόμενο χρόνο.

1821 και Σουηδοί φιλέλληνες

    Οι εγκατεστημένοι στη Σουηδία, όμως, έχουμε χρέος, οφείλουμε να αναδείξουμε και να τιμήσουμε τον φιλελληνισμό του σουηδικού λαού (κόντρα στην φιλοτουρκική πολιτική της Σουηδίας, το 1821, από την εποχή ακόμα του Καρόλου ΙΒ΄1682 – 1718), που με διάφορους τρόπους στάθηκε στο πλευρό των αγωνιζόμενων Ελλήνων.
    Έχουμε χρέος να αναφερθούμε, να τιμήσουμε και να κάνουμε γνωστό τόσο στους Έλληνες της Σουηδίας, όσο και στους Σουηδούς, τους φιλέλληνες συμπατριώτες τους που ταξίδευσαν στην μαχόμενη Ελλάδα και πήραν μέρος στην Επανάσταση, ενώ μερικοί από αυτούς έδωσαν και τη ζωή τους πολεμώντας τον «άπιστο».

Κήπος ηρώων στο Μεσολόγγι. Μαρτυρία του σουηδικού ιδεαλισμού. Φωτο Δήμος Μεσολογγίου.

    Αναφερόμενοι στους ανθρώπους αυτούς, είναι βασικό να δούμε τα όνειρα και τα κίνητρά τους, γιατί οι Σουηδοί φιλέλληνες δεν ανήκουν στους απογοητευμένους επειδή δεν κατέστη δυνατό να πραγματοποιηθούν τα όνειρά τους –εύκολος πλουτισμός, σταδιοδρομία, προαγωγές στη στρατιωτική βαθμίδα, απόκτηση γης κ.α.. Είναι σημαντικό να τονιστεί ό,τι όσοι επέστρεψαν στη Σουηδία δεν έγραφαν λίβελους ενάντια στους Έλληνες και την Επανάσταση (όπως έκαναν πολλοί καιροσκόποι από άλλες χώρες). Το αντίθετο μάλιστα. Το θεωρούσαν τιμή τους να είναι μεταξύ αυτών που πολεμούσαν για ελευθερία σε μια δίκαια υπόθεση, και με τα γραπτά τους προσπάθησαν να αποκαταστήσουν την αλήθεια. «Θεώρησα ότι ήταν καθήκον μου να αφήσω στους συμπατριώτες μου μια σύντομη αλλά αληθινή διήγηση για τα σημαντικά αυτά γεγονότα, ιδιαίτερα όταν οι ειδήσεις [για την Επανάσταση] που έρχονταν στη Σουηδία συνήθως ήταν παραποιημένες». (Νιλς Άσλινγκ).

    Ο Σουηδός φιλέλληνας Nils F. Aschling αξιωματικός του πυροβολικού που έφθασε στην Ελλάδα το 1822 (ληστεύτηκε, τραυματίστηκε, τον άφησαν χωρίς νερό και ψωμί στην Ύδρα) παραγράφοντας το προσωπικό του δράμα, έγραψε επαίνους για τους Έλληνες, χωρίζει τους Ευρωπαίους εθελοντές σε πέντε κατηγορίες.

  1. Είναι οι ρομαντικοί που γνώριζαν τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, τον θαύμαζαν και ταξίδευαν στην Ελλάδα πιστεύοντας πως θα συναντήσουν τους απογόνους του Λεωνίδα και του Περικλή.
  2. Οι φιλελεύθεροι που, διαπαιδαγωγημένοι από τη Γαλλική Επανάσταση, συμπαθούσαν κάθε υπόδουλο χριστιανικό λαό.
  3. Οι πολιτικά σκεπτόμενοι, που θεωρούσαν χρήσιμο να υπάρχει μια ελεύθερη Ελλάδα μέσα στην αναταραχή της εποχής, μια Ελλάδα ισχυρή για να αντικαταστήσει τον «μεγάλο ασθενή» (δηλαδή την οθωμανική αυτοκρατορία), να αναχαιτίσει τους Ρώσους και να αποκαταστήσει την ευρωπαϊκή ισορροπία.
  4. Οι τυχοδιώκτες, που ήθελαν να πλουτίσουν σε μια χώρα άγνωστη και ανεκμετάλλευτη.
  5. Οι καλόπιστοι, τέλος, άνθρωποι, που προσφέρονταν να βοηθήσουν χωρίς ιδιοτέλεια ένα καταπιεζόμενο λαό, πιστεύοντας πως οι Έλληνες άξιζαν τις προσπάθειες και τις θυσίες τους. (Börje Knöss, Officiers Suédois dans la Guerre de Indépendance de la Gréce «L’ Hellénisme Contemporain».


Ιστορία, διαστρεβλώσεις και αλήθεις

    Στη Σουηδία, από την «Επιτροπή» της Γιάννας Αγγελοπούλου, αν κρίνουμε από τα μέχρι τώρα δημοσιεύματα, δεν μπορούμε να περιμένουμε κάτι ουσιαστικό. Ούτε μπορούμε να προσδοκούμε κάτι εποικοδομητικό από τις διαλυμένες Κοινότητες/Συλλόγους η ανεπάρκεια των οποίων βρίσκεται στο ναδίρ, αλλά σε ατομικές προσπάθειες.
    Πέρα από τις ωραιοποιήσεις και διαστρεβλώσεις της ιστορικής αλήθειας, να προσεγγίσουμε τα πεπραγμένα του ΄21 δεχόμενοι ότι: «οι μελανές πτυχές της Ιστορίας είναι τόσο ”διδακτικές” όσο και οι περίλαμπρες ώρες της. Επειδή τα αλλοτινά αμαρτήματα, μίση, εγκλήματα, είχαν κίνητρο τον φαρμακερό πόθο για δύναμη, εξουσία και τα συνακόλουθα οφέλη – πόθο που δεν έπαψε ποτέ και ποτέ δε θα πάψει να σπιρουνίζει, να διχάζει, ν’ αφανίζει τους ανθρώπους, ακόμα και σε ώρες μεγάλες, όπως το ’21». (Μάριος Πλωρίτης)».

    Να ερμηνεύσουμε γεγονότα που δημιουργήθηκαν από ανθρώπινη συμπεριφορά, και να αναδείξουμε τα πραγματικά και ανομολόγητα αίτια του μίσους και της πολεμικής κοτζαμπάσηδων, του Μαυροκορδάτου και του Κωλέττη ενάντια σε καπεταναίους (Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη, Οδυσσέα Ανδρούτσου, Μακρυγιάννη, Μαντώ Μαυρογένους κ.α.). Να εξετάσουμε το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο της εποχής που διαδραματίστηκαν τα γεγονότα. Αν τώρα γίνει και κάποια αναφορά, κάποιος παραλληλισμός με τον κατατρεγμό των αγωνιστών της γερμανικής κατοχής και την ευνοιοκρατία των δωσίλογων, και «ορφανών του Παττακού», θα έχουμε αντλήσει ένα σημαντικό και πολύ χρήσιμο ιστορικό δίδαγμα.
    Να μην παραλείψουμε να αναφερθούμε στον ανώτερο κλήρο που έκανε τα πάντα για να μην εκραγεί η Επανάσταση. Γιατί, αν ήταν στο χέρι τους ακόμα θα είμασταν σκλαβωμένοι στον Τούρκο. «Στην προσπάθειά τους να την καταπνίξουν, οι έξαρχοι του Πατριαρχείου περιέτρεχαν την τουρκοκρατούμενη Ελλάδα και κάθε Κυριακή αφόριζαν στις εκκλησίες αλλά και στα τζαμιά, κάθε έναν που σήκωνε το γιαταγάνι και το τουφέκι εναντίον των Τούρκων, λέγοντας τα γελοία όπως : ”… Άς μην χάσωμεν δια μίαν ψευδήν και ανύπαρκτον τάχα ελευθερίαν του παρόντος βίου, τας αμαράντους στεφάνους αιωνίου μακαριότητος” ή ”… Ελευθερία εν τω ουρανώ και υποταγή επί της γής”, κρατούσαν τον λαό ραγιά και υποτελή των Τούρκων».

    Όταν, όμως, ιδρύθηκε το Νεοελληνικὸ Κράτος, και η Επανάσταση θεωρήθηκε σαν ο μεγαλύτερος σταθμός της Νεοελληνικής Ιστορίας, ο ανώτερος Κλήρος, παραποιώντας τα γεγονότα, διεκδίκησε ένα μεγάλο μέρος από τὴν δόξα και τις δάφνες των αγωνιστών της λευτεριάς.

     Επιγραμματικά αναφέρουμε ένα-δυο συμβάντα, των άγιων πατέρων, από τα ψιλά γράμματα της Ιστορίας, στα οποία η Επιτροπή για τους εορτασμούς, σίγουρα, δεν θα αναφερθεί.
    Τον χειμώνα του 1805 πάνω από δύο χιλιάδες (2000) Κλέφτες και Αρματωλοί προδόθηκαν και δολοφονήθηκαν από τους Τούρκους, όλοι θύματα του Καλλινίκιου αφορισμού του 1804. Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης σώθηκε μαζί με πέντε – έξι (5-6) πρωτοπαλίκαρά του την τελευταία στιγμή, ενώ το ασκέρι του αριθμούσε περί τους πεντακόσιους (500) πολεμιστές. Ο μικρός αδελφός του, Γιάννης Κολοκοτρώνης, μαζί με δέκα (10) περίπου παλικάρια προδόθηκαν από τους καλόγερους της μονής των Αιμυαλών, όπου είχαν πάει για να ξεφύγουν από τους Τούρκους και σφαγιάσθηκαν. Άλλος δεσπότης, ο της Άρτας Πορφύριος, όχι μόνο αφόρισε τους Σουλιώτες αλλά στρατολόγησε πεντακόσιους (500) αγρότες, τους όπλισε και τους έστειλε να πολεμήσουν εναντίον τους.

    Μπορεί μερικοί να θεωρήσουν πως αυτή η αναδρομή στα ανοσιουργήματα που στιγμάτισαν τον Αγώνα και τη γέννηση του ελληνικού κράτους, είναι «άτοπη», «άπρεπη», ακόμα και «αντεθνική». Όμως, «Όλβιος όστις της Ιστορίας έσχε μάθησιν» έγραφε ο Ευριπίδης. Γι’ αυτό  «η υπενθύμισή τους αποτελεί ”μέγιστον μάθημα” σε μια χώρα που οι εμφύλιες συγκρούσεις και οι αυταρχικές εξουσίες, την έχουν ποτίσει με τόσο αίμα και τόσο τραγικά έχουν βάλει τροχοπέδη στην ανάπτυξή της».


Χωρίς φανφάρες    

   Ο Τοξότης, τρία χρόνια, πριν η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχειρήσει με τον εορτασμό την ιδεολογική μας χειραφέτηση, ανέδειξε τόσο τον φιλελληνισμό των Σουηδών όσο και τους Σουηδούς φιλέλληνες οι οποίοι αυτοθυσιαζόμενοι αφιέρωσαν τη ζωή τους στην υπόθεση της Ελευθερίας, την καρδιά τους στην αλληλεγγύη των λαών, και την ψυχή τους στον Κύριο. Οι αναρτήσεις αυτές (σε αντίθεση με την Ελλάδα), στη Σουηδία, δεν άγγιξαν κανέναν από όσους σαν σκοπό έχουν, λένε, τη σύσφιξη πολιτισμικών σχέσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Σουηδία, ούτε καμιά κρατικοδίαιτη υπεύθυνη πολιτιστικού. Είναι επιτακτική ανάγκη να γίνει τώρα, σαν ελάχιστος φόρος τιμής στη μνήμη τους.

          

   1. Ο Ελληνολάτρης δεν είναι αναγκαστικά και φιλέλληνας. Ο φιλελληνισμός εκφράζει πάνω απ' όλα την πίστη στην ιδέα της ελληνικής ελευθερίας και ανεξαρτησίας και κυρίως συμπαράσταση αγωνιστική.

 

   Παναγιώτης Καλογιάννης, Αύγουστος 2020

 <  προηγούμενο | επόμενο >

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.