"Η Απελευθέρωση της γυναίκας, η ισοτιμία της με τον άνδρα είναι και παραμένει αδύνατη όσον καιρό η γυναίκα θα μείνει αποκλεισμένη από την κοινωνική παραγωγική εργασία και θα είναι περιορισμένη στη σπιτική δουλιά. Η Απελευθέρωση της γυναίκας θα γίνει δυνατή μόνο όταν μπορέσει να συμμετέχει σε μεγάλη, κοινωνική κλίμακα στην παραγωγή, και οι δουλειές του σπιτιού θα την απασχολούν μονάχα σε ασήμαντο βαθμό".


Η ανάρτηση αυτή, είναι περίληψη των προηγούμενων.

Μετανάστευση - Συνέπειες.

Η μεγάλη εισαγωγή εργατικής δύναμης-στη Σουηδία - άρχισε με το τέλος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. όταν η οικονομική ανάπτυξη ήταν τόσο γρήγορη που, το εργατικό δυναμικό δεν αρκούσε να καλύψει τις ανάγκες παραγωγής.

Η "μαζική" μετανάστευση από την Ελλάδα, προς τη Σουηδία, ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 και κορυφώθηκε γύρω στα 1970.

Γυναίκες από φτωχές γεωργικές περιοχές, ήρθαν σε νεαρή ηλικία στη Σουηδία χώρα αναπτυγμένη βιομηχανικά, με άγνωστη γλώσσα και κουλτούρα, από αγροτικές περιοχές. αναλφάβητες / μισοαναλφάβητες, (μην ξεχνάμε ότι μεγάλωσαν στις δεκαετίες 1940 και 1950), εξαρτώμενες οικονομικά από τους άνδρες. Στα εργοστάσια της νότιας Σουηδίας άλλαξε η ζωή τους. Άρχισαν να δουλεύουν στη βιομηχανία και, πήραν ένα καινούργιο ρόλο στην οικογένεια έχοντας δικό τους εισόδημα. Σε λίγα χρόνια, άρχισαν οι γυναίκες της πρώτης ομάδας1 να παρουσιάζουν συμπτώματα ασθένειας ή "illness".2

Μακροχρόνια, η μετανάστευση σημαίνει περιορισμούς στη ζωή. Ο μετανάστης, διακινδυνεύει να γίνει κοινωνικά, πολιτιστικά και, συναισθηματικά φτωχότερος. Η μοναδική αποζημίωση που τους προσφέρει η κοινωνία είναι οι υψηλές υλικές απολαβές.

Οι αλλαγές που επέρχονται στους μετανάστες, στην καινούργια τους πατρίδα, επηρεάζουν το άτομο, την οικογένεια και την ομάδα. Η διαδικασία της μετανάστευσης χαρακτηρίζεται διαδοχικά από: το στάδιο της αισιοδοξίας, του αρνητισμού και της αυτομεμψίας. Φυσικά δεν περνούν όλοι οι μετανάστες τα στάδια αυτά, αλλά όσοι έχουν ψυχοκοινωνικά προβλήματα δεν τα αποφεύγουν. Όταν φθάνει στην αυτομεμψία, τότε όλα του τα όνειρά που κάποτε έκανε έχουν συνθλιβεί.


Πολλές έρευνες έδειχναν ότι, οι οικονομικοί μετανάστες - ειδικότερα οι ελληνίδες -είχαν σημαντική υψηλή συχνότητα σε αναρρωτικές άδειες και πολύ μεγαλύτερο ποσοστό πρόωρης συνταξιοδότησης από τους σουηδούς. (Οι σουηδοί δουλεύουν , κατά μέσο όρο, 43 χρόνια πριν συνταξιοδοτηθούν). Στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι οι ελληνίδες ηλικίας 45 - 49 χρόνων εμφανίζουν ποσοστό πρόωρης συνταξιοδότησης εννέα φορές υψηλότερο από τις σουηδέζες αντίστοιχης ηλικίας.

Οι μετανάστες στη Σουηδία αναφέρονται συχνά στα μέσα μαζικής ενημέρωσης με αρνητικά σχόλια. Ομάδες μεταναστών συσσωρεύονται συχνά μαζί σε μια συλλογική προβληματική μάζα. Θεωρούνται είτε σαν θύματα εκτεθειμένα σε αδικίες, και έχουν ανάγκη βοήθειας από τη σουηδική κοινωνία των πολιτών, είτε σαν απειλή με τη μορφή μιας εισβολής. Δεν είναι ασυνήθιστο, να παρουσιάζονται ως εγκληματίες, των οποίων η πατριαρχική τους κουλτούρα, τους κάνει απειλητικούς και επικίνδυνους. Πολλά κοινωνικά προβλήματα, που οδηγούν σε φαινόμενα όπως: η ανεργία, ο διαχωρισμός στέγασης (γκέτο), εξάρτηση από την πρόνοια, τείνουν να ερμηνευθούν περισσότερο ή λιγότερο με εθνοτικούς όρους. κοινωνικά προβλήματα και παραβατικότητα ανηλίκων συνδέονται με μετανάστες.

"Τη δεκαετία του 1970, η κυριαρχούσα άποψη στον τύπο για τους άρρωστους και πρόωρα συνταξιούχους ήταν οι δυσκολίες να τους βοηθήσουν. Το 1994, δίνεται αντιληπτό ότι το ίδιο φαινόμενο αντιμετωπίζεται σαν κοινωνικό και, πρόβλημα που επιβαρύνει οικονομικά τις επιχειρήσεις. Οι άρρωστοι εμφανίζονται όλο και περισσότερο σαν κομπιναδόροι και μικροαπατεώνες που εκμεταλλεύονται το ασφαλιστικό σύστημα, ενώ οι πρόωρα συνταξιοδοτημένοι σαν ανεκμετάλλευτη εργατική δύναμη".

Σε περιόδους ανεβασμένης ανεργίας γίνεται φανερό ότι, ο εργοδότης δεν είναι πρόθυμος να προσλάβει μετανάστες, ιδιαίτερα αυτούς που είχαν μακροχρόνια αναρρωτική άδεια. Πολλοί διερωτούνται: γιατί να αποκαταστήσουμε μετανάστες που θα οδηγηθούν στην ανεργία; Για την πρόληψη της περιθωριοποίησης και μόνιμο αποκλεισμό από την εργασία; Με πρόωρη συνταξιοδότηση τα άτομα αυτά περιθωριοποιούνται με αρνητικές συνέπειες τόσο για τους ίδιους, όσο και για τις δυνατότητες των παιδιών τους να είναι ισορροπημένα και δραστήρια κοινωνικά.

Ελληνίδες.

Οι γυναίκες της πρώτης ομάδας1, ύστερα από μικρή παραμονή, στη Σουηδία, έπαιρναν διαδοχικές αναρρωτικές άδειες που οδήγησαν σε πρόωρη συνταξιοδότηση.

"Ψάχνουν γιατρό για τα προβλήματά τους, αναζητώντας μια αποδεκτή ιατρική γνωμάτευση. Η διαδικασία αυτή είναι χρονοβόρα και, η γυναίκα παραπέμπεται για διάφορες εξετάσεις. Αυτό συμβάλλει στο να αισθάνεται όλο και πιο άρρωστη που, σύντομα επιβεβαιώνεται με ιατρικό πιστοποιητικό. Τότε εγκρίνεται ένα επίδομα ασθένειας από τον ασφαλιστικό φορέα και παίρνει μια νέα θέση στην κοινωνία."


Οι γυναίκες της δεύτερης ομάδας3, ακολούθησαν άλλο δρόμο για να αντεπεξέλθουν στις ψυχικές και σωματικές διαταραχές. επαναπατρίσθηκαν όταν δεν άντεχαν περισσότερο τις συνθήκες διαβίωσης στην καινούργια χώρα. Ενήργησαν, χωρίς οι ίδιες να το γνωρίζουν, σύμφωνα με το "coping".4
Συνήθως είχαν καλύτερη στήριξη από τους βιοποριστικά εργαζόμενους συζύγους, από αυτές της πρώτης ομάδας. ήθελαν, επεδίωκαν να είναι υγιείς και να κρατήσουν τους προηγούμενους ρόλους ( στην αγορά εργασίας και το σπίτι). Αρνήθηκαν την πρόωρη συνταξιοδότηση που πρότειναν οι γιατροί και, δεν βγήκαν ελεύθερες υπηρεσίας. Σταμάτησαν να δουλεύουν και έμειναν στο σπίτι. (χωρίς εισόδημα).

Η Υπηρεσία κοινωνικής ασφάλισης, χειρίζεται αιτήσεις και αυτών που επαναπατρίζονται. Όμως, οι υποθέσεις που αφορούν έλληνες/δες είναι δύσκολες, τόσο στο χειρισμό όσο και στην απόφαση εκτέλεσης. Γι΄ αυτό, η αρμόδια υπηρεσία εξέτασε τις ομάδες αυτές προσεχτικότερα.

Διακρατική συμφωνία.

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, αρκετές γυναίκες της δεύτερης ομάδας ήταν άρρωστες κατά τη διάρκεια παραμονής τους στη Σουηδία. Σχεδόν όλες επαναπατρίσθηκαν πριν το 1979, χρονιά πολύ σημαντική στην περίπτωση που εξετάζουμε, γιατί υπογράφθηκε διακρατική συμφωνία μεταξύ Σουηδίας και Ελλάδας. Σ΄ αυτήν ρυθμίσθηκε μεταξύ άλλων και το πρόβλημα της ασφάλισης. οι έλληνες υπήκοοι απέκτησαν το δικαίωμα της Σουηδικής λαϊκής σύνταξης. όσοι είχαν μετακομίσει είχαν δικαίωμα να πάρουν μόνο επικουρική. Εάν κάποιος έπαιρνε σύνταξη, πριν τη "μαγική" αυτή χρονιά, αντί για επίδομα ασθενείας, το ποσό της σύνταξης θα ήταν πολύ μικρότερο. Γι΄ αυτό και δεν ήταν συνηθισμένο, οι έλληνες να ζητούν σύνταξη κατά τη διάρκεια μακροχρόνιας αρρώστιας.

Εργασία.

Δεν φαίνεται ότι το πέρασμα από τη γεωργία στη βιομηχανία να τις επηρέασε αρνητικά. Άλλωστε όλες έμειναν λίγα χρόνια -έξη με εφτά - στη βιομηχανία. Συνέχισαν να εργάζονται στη Στοκχόλμη σαν καθαρίστριες όπου προσπάθησαν να έχουν όσο γίνεται περισσότερες δουλειές. δούλευαν πολλές ώρες, τουλάχιστο στα χαρτιά, γιατί ήταν συνηθισμένο να  δουλεύουν άλλοι στο όνομά τους σε μερικές δουλειές.
Δεν μπορούν επομένως να ισχυρίζονται ότι, η σκληρή δουλειά τις έφθειρε. Είχαν ψυχική πίεση, εργάζονταν και ταυτόχρονα ήταν υπεύθυνες για το νοικοκυριό. συνολικά, επιβαρύνονταν πάρα πολύ αν και για σχετικά μικρό χρονικό διάστημα.

Γιατροί.

Οι γιατροί, πιστεύει η Ούλα Γκιέρνερ, είναι απαραίτητη προϋπόθεση που παρεμβαίνει στη συνταξιοδότηση. Ο γιατρός επιβεβαιώνει και νομιμοποιεί την κατάσταση "illness", που ανοίγει το δρόμο σε οικονομική αποζημίωση. Συνήθως προκύπτει σοβαρό πρόβλημα όταν ο γιατρός δεν μπορεί να δώσει εξήγηση στα προβλήματα υγείας της ελληνίδας. Όταν αδυνατεί να διαγνώσει ασθένεια, τότε κρίνει ότι πρόκειται για "σύνδρομο της μετανάστριας" που δεν είναι θεραπεύσιμο και προτείνει πρόωρη σύνταξη.

Συνέπειες οικονομικές.

Η αναρρωτική άδεια έχει οικονομικές συνέπειες τόσο για τον ιδιώτη όσο και για την κοινωνία. Όταν ένας ασφαλισμένος έχει 50% αναρρωτική άδεια, αντί 100%, ο ασφαλιστικός φορέας εξοικονομεί 250 κορώνες ημερησίως. Εάν 7.000 ασφαλισμένοι έχουν μερική αναρρωτική άδεια για διάστημα τριών βδομάδων, τότε, ο ασφαλιστικός φορέας εξοικονομεί 36 750 000 κορ. ( RFV PM 031022).

Έχει υπολογισθεί με τιμές 2004 ότι,

το οικονομικό κέρδος για την κοινωνία για κάθε μακροχρόνια άρρωστο που επανέρχεται στη δουλειά, κυμαίνεται μεταξύ 1,7 και 2,1 εκατομμύρια κορώνες. Εάν, σε ένα πρόγραμμα αποκατάστασης 35 ατόμων μέσης ηλικίας, ένα μόνο άτομο επανέλθει στη δουλειά, αρκεί για να καλύψει οικονομικά την αποκατάσταση των υπολοίπων 34.



1. Συνταξιοδοτήθηκαν κατά τη διάρκεια παραμονής τους στη Σουηδία.

2. Illness.

Ατομικές εμπειρίες, ταλαιπωρίες που πρέπει να εκφρασθούν ώστε ο περίγυρος να αντιλαμβάνεται το άτομο σαν άρρωστο. Το βίωμα των αλλαγών στον οργανισμό που προκαλούν μεταβολές στην κοινωνική του λειτουργία. Είναι, δηλαδή, η υποκειμενική άποψη του ατόμου για το τι είναι ασθένεια και, το ίδιο κρίνει ότι δεν μπορεί να εργασθεί.

Όλες οι σχετικές έρευνες για την ασθένεια των μεταναστριών δείχνουν ότι πάσχουν από σκοτεινές/ασαφείς ψυχοσωματικές διαταραχές. Αυτό συνέβαινε και με τις γυναίκες της πρώτης ομάδας, αν και στο τέλος κατάληξαν σε μια αποδεκτή ψυχιατρική διάγνωση. "Διαβάζοντας το ιστορικό των γυναικών αυτών, βλέπουμε ότι ο δρόμος της διάγνωσης αυτής ήταν μακρύς και επίμονος. Αρχίζει συνήθως με ασαφή συμπτώματα όπως ζαλάδες, πονοκέφαλο και κόπωση". Στις ελληνίδες είναι πολύ διαδεδομένη η "μεσογειακή αναιμία". Είναι αντικειμενικά διαγνώσιμη που θεωρείται από τις ελληνίδες ότι πρόκειται για πολύ βαριά ασθένεια και, έχει συμβεί να συνταξιοδοτηθούν πρόωρα ελληνίδες με μεσογειακή αναιμία.
Η γιατρός Μόνικα Λοφβαντερ που ερευνά τη νοσηρότητα των ελληνίδων, υποστηρίζει ότι η μεσογειακή αναιμία δεν επηρεάζει καθόλου την ικανότητα για εργασία.

Άλλος ερευνητής, ο Καιβερτ, αναφέρει ότι οι μετανάστριες θέλουν πρώτα να αισθάνονται τελείως υγιείς, πριν σκεφθούν να επανέλθουν στην εργασία. Αυτό επιβεβαιώνεται στις ελληνίδες της πρώτης ομάδας. υπήρξαν γυναίκες που απέρριπταν κάθε προσπάθεια αποθεραπείας (rehabilitering) αν δεν αισθάνονταν πως είναι τελείως υγιείς.

3. Ορίζεται σαν γνωστική και συμπεριφορική προσπάθεια να κυριαρχήσει, να μειώσει ή να ανέχεται τις εσωτερικές και/ή εξωτερικές απαιτήσεις που δημιουργούνται από αγχωτικές  καταστάσεις.

4. Συνταξιοδοτήθηκαν μετά τον επαναπατρισμό τους.

<<< προηγούμενο

συνεχίζεται

Παναγιώτης Καλογιάννης, Δεκέμβρης 2012

 

Βιβλιογραφία:

Förtidspensioner bland grekiska kvinnor bosatta i Grekland, Ulla Gerner 1994

Läkarens sjukskrivningsmönster - en enkät till sjukskrivande läkare, Eva Karsryd

Dolt missbruk - finns det?, Marie-Louise Larsson,Marianne Upmark

 

Επιστροφή, στην αρχή αυτής της σελίδας