Στον ασφαλιστικό φορέα της Στοκχόλμης αρκετοί υπάλληλοι ασχολούνται (περίοδος 1990) με, απόχτηση καινούργιων γνώσεων και συνεχή επιμόρφωση, προκειμένου να κατανοήσουν και αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις αιτίες που οδηγούν ελληνίδες μετανάστριες σε μακροχρόνιες αναρρωτικές άδειες.
Αφορμή είναι, οι προσωπικές τους εμπειρίες που αποκομίζουν από τους ασφαλισμένους. Η Ούλα, δουλεύει στο διεθνές τμήμα του ασφαλιστικού φορέα και, παρατήρησε ότι γυναίκες που επαναπατρίζονται ζητούν να συνταξιοδοτηθούν μετά τον επαναπατρισμό τους.
Με αφετηρία τη διαπίστωση αυτή ερεύνησε, σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια Στοκχόλμης και Ορεμπρο τις αιτίες της συμπεριφοράς αυτής.
Ο Τοξότης, στην προσπάθειά του να καταγράψει προβλήματα των ελλήνων μεταναστών στη Σουηδία, θα αναρτήσει άρθρα που σχετίζονται με την έρευνα αυτή και, φωτίζουν το πρόβλημα.

Πρόωρη συνταξιοδότηση σε ελληνίδες

Σύντομο ιστορικό

Πολλές έρευνες δείχνουν ότι οι οικονομικοί μετανάστες - ειδικότερα οι ελληνίδες -έχουν σημαντική υψηλή συχνότητα σε αναρρωτικές άδειες και πολύ μεγαλύτερο ποσοστό πρόωρης συνταξιοδότησης από τους σουηδούς. Στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι οι ελληνίδες ηλικίας 45 - 49 χρόνων εμφανίζουν ποσοστό πρόωρης συνταξιοδότησης εννέα φορές υψηλότερο από τις σουηδέζες αντίστοιχης ηλικίας. Το διεθνές τμήμα του ασφαλιστικού φορέα, έχοντας επαφή με τις γυναίκες αυτές, γνωρίζει τι συμβαίνει - τις συνθήκες ζωής -  με τον επαναπατρισμό τους.
Έχει αποδειχθεί ότι, ζητούν να συνταξιοδοτηθούν και μετά τον επαναπατρισμό, συχνά με πολύ ασαφείς και κακές/ανεπαρκείς (dåliga) ιατρικές γνωματεύσεις. Η προσπάθειά αυτή αποσκοπεί να εξηγήσει το φαινόμενο και, επικεντρώνει την έρευνα στα σημεία:

  • Χαρτογράφηση της έκτασης συνταξιοδότησης των ελληνίδων από τη Σουηδία που ξαναγύρισαν στην Ελλάδα.
  • Να αποκτήσουμε περισσότερες γνώσεις για τις γυναίκες αυτές.
  • Προσφέρει εργαλεία/μεθόδους για να έχουν μια καλύτερη ιατρική και κοινωνική υποστήριξη στην εκτίμηση του δικαιώματος για πρόωρη συνταξιοδότηση.
  • Να εξετάσουμε εάν υπάρχουν διαφορές μεταξύ πρόωρης συνταξιοδότησης που χορηγήθηκε στη Σουηδία και μετά τον επαναπατρισμό. Ο στόχος περιλαμβάνει επίσης, να βρεθεί τρόπος για πραγματοποίηση ελέγχων και, την καλύτερη γνώση του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος. καλύτερες επαφές με τις αρχές στην Ελλάδα.

 
Η έρευνα αποτελείται από τρία μέρη: μια έρευνα στις βασικές μεταβλητές από τη βάση δεδομένων του σουηδικού ασφαλιστικού φορέα, όλων όσων συνταξιοδοτήθηκαν πρόωρα και ζουν στην Ελλάδα. Συνεντεύξεις με επιλεγμένο αριθμό γυναικών καθώς και επισκέψεις σε ελληνικές αρχές και καθιέρωση συνεργασίας με ανθρώπους στη Θεσσαλονίκη. Οι συνεντεύξεις έγιναν στα σπίτια των γυναικών στην Ελλάδα.
Το υλικό αποτελείται από δυό κατηγορίες. Οι γυναίκες που πήραν πρόωρη σύνταξη στη Σουηδία ( πριν την επιστροφή τους στην Ελλάδα) αποτελούν την πρώτη ομάδα. Τη δεύτερη, όσες πήραν σύνταξη -πρόωρη - μετά τον επαναπατρισμό.
Οι διαφορές μεταξύ των ομάδων είναι σημαντικές. Τα άτομα που ανήκουν στην πρώτη ομάδα έχουν ζήσει περισσότερο χρόνο στη Σουηδία, ο άντρας τους είναι - και αυτός - συνταξιούχος και πήραν σουηδική υπηκοότητα. Η σύνταξή τους είναι μεγαλύτερη γιατί, προσμετρούνται σαν συντάξιμα τα χρόνια μέχρι να γίνουν 65 χρόνων. Όσον αφορά τις ιστορίες που διηγούνται για τη ζωή τους, υπάρχει μια σαφής ομοιότητα στις δυό ομάδες σχεδόν σε όλες τις φάσεις, εκτός από την τελευταία, τον επαναπατρισμό. είχαν το ίδιο υπόβαθρο και προϋποθέσεις όταν ήρθαν στη Σουηδία. Ύστερα από μερικά χρόνια, όμως, χωρίζουν οι δρόμοι τους.

Με υπόβαθρο από φτωχές γεωργικές κοινωνίες, μετακόμισαν οι γυναίκες με τους άνδρες τους σε μια μοντέρνα βιομηχανικά ανεπτυγμένη χώρα με διαφορετική γλώσσα και κουλτούρα. Με τον ερχομό τους στη Σουηδία, άρχισαν να εργάζονται σκληρά σε βιομηχανίες αποχτώντας ένα καινούργιο ρόλο στην οικογένεια. Οι γυναίκες της πρώτης ομάδας, ύστερα από μικρή παραμονή έπαιρναν διαδοχικές αναρρωτικές άδειες που οδήγησαν σε πρόωρη συνταξιοδότηση. Οι γυναίκες της δεύτερης, ομάδας, επαναπατρίσθηκαν όταν δεν άντεχαν περισσότερο τις συνθήκες διαβίωσης στην καινούργια χώρα.

 

Αναλύοντας τις συνεντεύξεις που πήραν από τις γυναίκες της δεύτερης ομάδας, τα αποτελέσματα μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: ο ασφαλιστικός φορέας δεν αφιέρωσε πολύ χρόνο σε επαφές με τις γυναίκες, αυτές, και τους συζύγους τους κατά τη διάρκεια της αναρρωτικής άδειας. Δεν τους ενημέρωσαν με σαφήνεια και σε μια γλώσσα κατανοητή. Δεν υπάρχει μια συνολική αξιολόγηση της κατάστασης των γυναικών που συνήθως δεν ρωτήθηκαν για τη στάση τους απέναντι στην εργασία και τη συνταξιοδότηση, αλλά -οι αρμόδιοι υπάλληλοι -αποφάσισαν από μόνοι τους. Οι θεράποντες γιατροί έχουν σημαντικό ρόλο στην πρόωρη συνταξιοδότηση των γυναικών αυτών. Αρκετές γυναίκες πιστεύουν ότι ο γιατρός αποφάσιζε αν θα συνταξιοδοτηθούν -πρόωρα - ή όχι.

Το σύστημα ήταν ανοιχτόχερο, γενναιόδωρο και, δεν δώσαμε σαφή μηνύματα [1]. Εγκρίναμε πρόωρη σύνταξη στις γυναίκες αυτές σε πολύ νεαρή ηλικία αντί να για ένα επίδομα ασθενείας χρονικά περιορισμένο.
Οι επαφές μας με τις ελληνικές αρχές συνέβαλαν να γνωρίσουμε το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα και σε ορισμένο βαθμό καλυτέρευση στην επικοινωνία μας.

>>> επόμενο

 

 

Παναγιώτης Καλογιάννης, Φλεβάρης 2012

 

[1] Γιατί δίνεται πρόωρες συντάξεις με τόση ευκολία; Ήταν η απορία ασφαλιστικών φορέων από άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.

 

Βιβλιογραφία:

Förtidspensioner bland grekiska kvinnor bosatta i Grekland, Ulla Gerner 1994

Läkarens sjukskrivningsmönster - en enkät till sjukskrivande läkare, Eva Karsryd

Dolt missbruk - finns det?, Marie-Louise Larsson,Marianne Upmark

 

 

Επιστροφή, στην αρχή αυτής της σελίδας