Ήρθαν στη Σουηδία, χώρα αναπτυγμένη βιομηχανικά, από αγροτικές περιοχές.
αναλφάβητες / μισοαναλφάβητες, (μην ξεχνάμε ότι μεγάλωσαν στις δεκαετίες 1940 και 1950),εξαρτώμενες οικονομικά από τους άνδρες. Στα εργοστάσια της νότιας Σουηδίας άλλαξε η ζωή τους.

"Η Απελευθέρωση της γυναίκας, η ισοτιμία της με τον άνδρα είναι και παραμένει αδύνατη όσον καιρό η γυναίκα θα μείνει αποκλεισμένη από την κοινωνική παραγωγική εργασία και θα είναι περιορισμένη στη σπιτική δουλιά. Η Απελευθέρωση της γυναίκας θα γίνει δυνατή μόνο όταν μπορέσει να συμμετέχει σε μεγάλη, κοινωνική κλίμακα στην παραγωγή, και οι δουλειές του σπιτιού θα την απασχολούν μονάχα σε ασήμαντο βαθμό".

Πρόωρη σύνταξη

Στη συνέχεια, θα προσδιορίσουμε τη διαδικασία που οδήγησε σε πρόωρη σύνταξη και, να δούμε/ερευνήσουμε την αιτία που, οι γυναίκες της δεύτερης ομάδας, δεν συνταξιοδοτήθηκαν κατά την παραμονή τους στη Σουηδία.

Ο δρόμος για την πρόωρη συνταξιοδότηση.

Η Μάγδα -πρώτη ομάδα-, ήταν ελεύθερη γιατρού το χρονικό διάστημα 1978 -1981 συνολικά 480 μέρες.
Οι ιατρικές διαγνώσεις μεταξύ άλλων ήταν: γαστρίτιδα, αναιμία, ίλιγγοι και γυναικολογικά προβλήματα. Ο ασφαλιστικός φορέας, άρχισε να ερευνά την περίπτωσή της το Μάρτη του 1981. Η Μάγδα ήταν τότε 35 χρόνων και ζούσε με την οικογένειά της. σύζυγο και τρία παιδιά. Τον Ιούνη του 1982 της έδωσαν δουλειά σαν καθαρίστρια σε γραφεία όπου δούλευε μισό ωράριο. Πριν αρρωστήσει εργάζονταν 75 ώρες τη βδομάδα, τώρα μόνο 25. Ο ασφαλιστικός φορέας παρακολουθούσε την περίπτωσή της, χωρίς να πάρει συγκεκριμένα μέτρα. Η ασθενής πήγε σε έλληνα γιατρό που την παρέπεμψε σε έλληνα ψυχολόγο. αυτός πρότεινε πρόωρη σύνταξη γιατί θεώρησε ότι δεν μπορούσε να αποκατασταθεί η υγεία της. Ο ασφαλιστικός φορέας, με βάση την πρόταση, έδωσε πρόωρη σύνταξη το Δεκέμβρη του 1985. Ο σύζυγος άρχισε να είναι γραμμένος άρρωστος το 1984 για να γίνει σύντομα, και αυτός, πρόωρα συνταξιούχος. Οι περιπτώσεις του αντρόγυνου δεν συνδέθηκαν, αν και στο ιστορικό τους υπήρχαν αντιφατικές πληροφορίες.

Η Μάγδα διηγείται: "Είχα πρόβλημα με τα πνευμόνια. Πρόβλημα στο αίμα. Είχα μεσογειακή αναιμία". Οι γιατροί πρότειναν σύνταξη.

"Αποδέχτηκα την πρότασή τους, γιατί οι γιατροί είπαν ότι δεν μπορούσα να δουλέψω. Όταν ο γιατρός λέει ότι δεν μπορώ να εργασθώ, τότε δεν μπορώ".


Η Μάγδα δούλευε 75 ώρες τη βδομάδα. τουλάχιστον το επίδομα ασθενείας ήταν ανάλογο για αυτές τις ώρες, που σημαίνει ότι είχε δυό δουλειές! Αυτό την ευνοεί οικονομικά, σε περίπτωση που είναι ελεύθερη γιατρού, και στη συνέχεια στο ποσό της σύνταξης. Ο φόρτος εργασίας για τις γυναίκες αυτές ήταν φοβερός, αλλά είχαν σημαντικά πλεονεκτήματα, με το να έχουν το ανώτερο όριο ασφάλειας στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Οι περισσότερες σουηδέζες που έχουν μικρά παιδιά, δουλεύουν μισό ωράριο, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της δουλειάς και του σπιτιού.

Κάτι που αμέσως γίνεται φανερό, με τις γυναίκες - της πρώτης ομάδας -, είναι η κραυγαλέα αδράνειά τους. όλες αναφέρουν ότι ο γιατρός πρότεινε πρόωρη συνταξιοδότηση και, εμείς αποδεχτήκαμε την πρόταση. Στη Σουηδία, η πρόταση του γιατρού έχει μεγάλη σημασία. δεν απορρίπτουμε πρόταση -γιατρού- για πρόωρη συνταξιοδότηση. Έτσι έχουμε δουλέψει μέχρι τώρα. Η υπηρεσία παίρνει μια απόφαση για τον ασφαλισμένο χωρίς να λάβει υπόψη τη γνώμη του ασφαλισμένου. Μια υπηρεσία αποφασίζει για τη ζωή του και, αυτός υπακούει παθητικά.

Συνήθως οι φάκελοι περιείχαν πολύ αδύνατα /ελλιπή στοιχεία τόσο από άποψης ιατρικής γνωμάτευσης, όσο και κοινωνικών επαφών. Υπήρξαν γυναίκες που δεν συναντήσαμε ποτέ. είχαμε, επίσης, σπάνια επαφή με τους εργοδότες. Με αυτό το περιορισμένο υπόβαθρο αποφασίσθηκαν μακροχρόνιες πρόωρες συντάξεις με μεγάλα ποσά.

Δεν θα παρουσιάσουμε άλλες περιπτώσεις, από την πρώτη ομάδα. τα λόγια της  Μάγδας αρκούν. απεικονίζουν την κατάσταση όλων γιατί είναι παρόμοιες σε τέτοιο βαθμό που, διερωτάσαι πως μπορεί να είναι δυνατό.

 

Το ασφαλιστικό σύστημα είναι πολύ γενναιόδωρο. Το ποσό της σύνταξης υπολογίζεται με 30 χρόνια, ανεξάρτητα από τα πραγματικά εργάσιμα. ( το σύστημα άλλαξε από το 2000. Τοξότης ). Η Μάγδα, αν αφαιρέσεις το χρόνο που ήταν ελεύθερη γιατρού, δούλεψε συνολικά τέσσαρα χρόνια. Δούλευε 75 ώρες τη βδομάδα. ( Είχε πολλούς εργοδότες. Οι τόποι δουλειάς ήταν σε διάφορα σημεία της Στοκχόλμης.Τοξότης). Σε έλεγχο που έγινε, διαπιστώθηκε ότι ποτέ δεν είχε εργασθεί σε ορισμένες δουλειές. ( άλλη εργαζόταν με το όνομά της). Με τον τρόπο αυτό, ενέβασε το επίδομα ασθενείας και στη συνέχεια πήρε σύνταξη πολύ μεγάλη.
Η σύνταξη Μάγδας και Μάρθας διαφέρει κατά 7.000 κορώνες το μήνα, παρόλο που δούλεψαν σχεδόν τα ίδια χρόνια και έχουν τον ίδιο χρόνο παραμονής στη Σουηδία. Αυτό είναι αντιπροσωπευτικό για τις δυό ομάδες.

Διακρατική συμφωνία.
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, αρκετές γυναίκες της δεύτερης ομάδας ήταν άρρωστες κατά τη διάρκεια παραμονής τους στη Σουηδία. Σχεδόν όλες επαναπατρίσθηκαν πριν το 1979, χρονιά πολύ σημαντική στην περίπτωση που εξετάζουμε, γιατί υπογράφθηκε διακρατική συμφωνία μεταξύ Σουηδίας και Ελλάδας. Σ΄ αυτήν ρυθμίσθηκε μεταξύ άλλων και το πρόβλημα της ασφάλισης. οι έλληνες υπήκοοι απέκτησαν το δικαίωμα της Σουηδικής λαϊκής σύνταξης. όσοι είχαν μετακομίσει είχαν δικαίωμα να πάρουν μόνο επικουρική. Εάν κάποιος έπαιρνε σύνταξη, πριν τη "μαγική" αυτή χρονιά, αντί για επίδομα ασθενείας, το ποσό της σύνταξης θα ήταν πολύ μικρότερο. Γι΄ αυτό και δεν ήταν συνηθισμένο, οι έλληνες να ζητούν σύνταξη κατά τη διάρκεια μακροχρόνιας αρρώστιας.

Δεύτερη ομάδα.
Η Μάρθα ήταν ελεύθερη γιατρού μεγάλες χρονικές περιόδους το 1976, χρονιά που ενχειρίσθηκε για καρκίνο του θυρεοειδούς. Είχε επίσης πόνους στην πλάτη. Εργαζόταν κυρίως μισό ωράριο και το άλλο μισό ήταν ελεύθερη γιατρού. Δουλεύοντας, δεν ένιωσε ότι ήταν άρρωστογραμμένη. Τον Σεπτέμβρη του 1976 ενχειρίσθηκε για βρογχοκήλη. Ϋστερα από τη χειρουργική αυτή επέμβαση, τα χέρια της ήταν αδύνατα. Μουδιάζουν όταν κρατάει κάτι κάμποση ώρα. Όταν η οικογένειöa της ήρθε στη Στοκχόλμη, η Μάρθα δούλευε μισό ωράριο σαν καθαρίστρια. Ο γιατρός ήθελε να πάρει πρόωρη σύνταξη, η ίδια όμως αρνήθηκε. Είμαι νέα, μπορώ και πρέπει να εργασθώ... Ήταν τότε 36 χρόνων και είπε στο γιατρό πως αν πάρει σύνταξη η υγεία της θα χειροτερέψει. Έφυγε στην Ελλάδα και ερχόταν στη Σουηδία για ιατρικές εξετάσεις. Μετά από 11 χρόνια, το 1989, ζήτησε και πήρε σύνταξη.

Η περίπτωση της Μάρθας είναι μια από πολλές, που δείχνει, ότι οι γυναίκες αυτές ανέλαβαν τις ευθύνες της σκληρής δουλειάς, ζούσαν/δούλευαν αγχωτικά και αποφάσισαν να επαναπατρισθούν πριν φθαρθούν ολοκληρωτικά.
Η εντύπωση που σχηματίσαμε, στις συναντήσεις με τις γυναίκες και τις οικογένειές τους, είναι πως οι γυναίκες της δεύτερης ομάδας ήταν δυνατότερες και περισσότερο ισσοροπημένες, σε σύγκριση με αυτές της πρώτης ομάδας. Επίσης, οι σύζυγοι των γυναικών της δεύτερης ομάδας περιποιόνταν/ενδιαφέρονταν περισσότερο τις γυναίκες τους.

Η μεγάλη διαφορά, είναι ότι οι άνδρες των γυναικών της δεύτερης ομάδας απασχολούνταν, είχαν κάποια εργασία στην Ελλάδα και ακόμα έχουν (1996). Οι γυναίκες αυτές είναι περισσότερο παραστατικές, ζωντανές, χαρούμενες και με ακτινοβολία. Είναι δυνατότερες, ανθεκτικότερες κατά πολούς τρόπους σε σχέση με αυτές της πρώτης ομάδας.

<<< προηγούμενο

συνεχίζεται

Παναγιώτης Καλογιάννης, Νοέμβρης 2012

 

Βιβλιογραφία:

Förtidspensioner bland grekiska kvinnor bosatta i Grekland, Ulla Gerner 1994

Läkarens sjukskrivningsmönster - en enkät till sjukskrivande läkare, Eva Karsryd

Dolt missbruk - finns det?, Marie-Louise Larsson,Marianne Upmark

 

 

Επιστροφή, στην αρχή αυτής της σελίδας