...

 Κατάσταση της υγείας στο Μοριά

(συνέχεια από προηγούμενο)

Η Ελσα Πέρσον, γιατρίνα, ορίστηκε αρμόδια για την υγειονομική μέριμνα στο Μοριά από την Ελβετική Αποστολή του Ερυθρού Σταυρού που είναι το κεντρικό όργανο για τη φαρμακευτική φροντίδα. Μεταξύ άλλων ήταν υπεύθυνη και για φαρμακευτικά αποθέματα και τις διανομές τους –δραστηριότητα που βρίσκεται και αυτή κάτω από την Ελβετική Αποστολή. Οι δυσκολίες συντονισμού ήταν ανάμεσα σ’ αυτές που αντιμετώπιζαν οι αντιπρόσωποι του ΔΕΣ. Ενάμιση μήνα έκαναν τα γράμματα απ’ την Αθήνα προς την Τρίπολη. Συχνά τα τηλεγραφήματα στέλνονταν με το ταχυδρομείο.
   Οι φρικτοί, οι ατέλειωτοι μήνες της πείνας και της παγωνιάς συμπληρώθηκαν με διαφόρων λογιών αρρώστιες οι οποίες απλώνονταν εύκολα στους συνεχώς υποσιτισμένους έλληνες. Η ελονοσία σκαρφάλωσε και στις ψηλότερες κορφές, και αντιμετωπίστηκε στο βαθμό που αντιμετωπίστηκε, με τα λιγοστά φάρμακα που είχε στη διάθεσή του ο ΕΣ στην αρχή. Άλλα κρούσματα, σε μικρότερη έκταση, ήταν η διφθερίτιδα, η μηνιγγίτιδα, ο κοκίτης και η ανεμοβλογιά. Η λύσσα ξαπλώθηκε, γιατί τα όπλα είχαν κατασχεθεί και δεν μπορούσαν να σκοτώσουν τα λυσσασμένα σκυλιά. Ψόφησαν από πείνα και το πρόβλημα λύθηκε. Την ψείρα και την ψώρα δεν είχαν τα μέσα να την αντιμετωπίσουν. Ο τύφος και ο παράτυφος ήταν παντού ενδημικοί, σε κάμποσα μέρη όμως πέρασαν στον παροξυσμό. Η αμοιβαδογενής δυσεντερία προχώρησε πολύ γιατί έλειπαν τα απαραίτητα φάρμακα, ενώ η βακτηριακή δυσεντερία αντιμετωπίστηκε από τα λίγα φάρμακα που έστειλε η Δανία, και τις Σούλφα - γκουανιδίνες που έστειλε η φαρμακευτική εταιρεία Άστρα της Σουηδίας. «Η κατάσταση της υγείας, θα λέγαμε κοντολογίς, υπήρξε εκπληκτικά καλή σε σχέση με τις πρωινές συνθήκες. Εξαίρεση, φυσικά, αποτελούν περιοχές που χτυπήθηκαν άγρια απ΄ την ελονοσία. Εκεί, η κατάσταση της υγείας είναι τρισάθλια και η φυματίωση ξαπλώνεται, ώρα με την ώρα, με φοβερή ταχύτητα».
   Τα αφροδίσια νοσήματα, ιδιαίτερα στους τόπους που κυριαρχούσαν οι Ταγματασφαλίτες αυξάνονταν μέρα με τη μέρα. Για τα νοσήματα αυτά υπήρχαν φάρμακα για την αντιμετώπιση της σύφιλης όχι όμως και για τη βλεννόρροια η οποία πήρε ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
   Τα Τάγματα Ασφαλείας απαίτησαν προμήθειες φαρμάκων απ’ τον ΕΣ για αποκλειστικά δική τους χρήση. Οι οδηγίες όμως της Ελβετικής Αποστολής –ήταν υπεύθυνη στον τομέα της υγείας– ήταν σαφείς. Απαγόρευε όλες τις χοντρικές προμήθειες, όπως και κάθε διανομή στο ταγματασφαλίστικο νοσοκομείο. Επέτρεπε όμως την εκτέλεση των ατομικών συνταγών.

Ευχαριστίες
   Τα ονόματα της Έλσας και του Άξελ Πέρσον, μένουν βαθιά χαραγμένα στην ιστορική πέτρινη μνήμη του Μοριά». Η συμπεριφορά τους στην κατοχική Ελλάδα αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση. Ήταν πιστοί στο Χρέος και προσηλωμένοι στο Καθήκον. Η αυτοθυσία τους και η αφοσίωσή τους στον Άνθρωπο, που δεν τον άφησαν στιγμή απ’ τη ματιά τους, φανερώνεται από τα συγκινητικά γράμματα τα οποία, εκτός απ’ τους Ταγματασφαλίτες, όλες οι οργανώσεις –Αετόπουλα, ΕΠΟΝ, Εθνική Αλληλεγγύη, ΕΛΑΣ, ΕΑΜ–, αρχαιολογική υπηρεσία, τοπική αυτοδιοίκηση, μεμονωμένα άτομα κ.α. τους έστειλαν ευχαριστήριες επιστολές που κοσμούν το πολύτιμο αρχείο τους.

        Ο Τοξότης παραθέτει ενδεικτικά μερικά αποσπάσματα από όλο το κοινωνικό σύνολο του Μοριά. Απουσιάζουν οι Ταγματασφαλίτες. Αυτοί αναγνώριζαν μόνο τον Χίτλερ και μ’ αυτόν επικοινωνούσαν.


Κεντρική Επιτροπή ΔΕΣ Μεσσήνης 27.10.44
   «[…] Ευγενείς Ξένοι,
Δυνατόν με   παρέλευση του χρόνου αι πληγαί της «μαύρης σκλαβιάς» να επουλωθούν, δυνατόν αι δυστυχίαι μας τας οποίας διήλθομεν να λησμονηθούν, ποτέ όμως δεν θα λησμονηθεί, η αλτρουιστική δράσις σας ποτέ δεν θα λησμονήσομεν ότι εσώσατε τον πληθυσμόν της επαρχίας, της χώρας μας.
   Κάθε τόπος θα μαρτυρεί την δράσιν σας, κάθε χριστιανική ενέργειά σας θα δεικνύει τον πολιτισμόν σας, κάθε γενεά θα λέγει της επομένης»: «Από εδώ επέρασαν κατά τους χρόνους της Γερμανοϊταλικής σκλαβιάς και έσωσαν την Επαρχίαν από τον θάνατον της πείνης και από τις αρρώστιες το ζεύγος Πέρσον».

Ο Παναγ. Πανόπουλος καθηγητής του εν Μεγαλοπόλει Γυμνασίου, γράφει στις 30.1.44
   «[…] Το όνομα ΠΕΡΣΟΝ θέλει καταλάβει εις το Πάνθεον του Παγκοσμίου Φιλελληνισμού θέσιν πρυτανεύουσαν. Και αν –ως γενικώς πιστεύεται– επέκεινα του τάφου υπάρχει επιβίωσις της ανθρωπίνης ατομικότητος το όνομα ΠΕΡΣΟΝ θα είναι στενότατα συνδεδεμένον με την Εθνικήν μας ψυχήν. Θα αντανακλά ότι ωραίον, ότι ευγενές και ηθικόν εδημιουργήσαμεν πρώτοι ημείς οι Έλληνες ως άριστα γνωρίζετε κατά την υπερτριχιλιετή ημών ιστορικήν εξέλιξην. […]».

Ο πρόεδρος της Κοινότητος Καρυταίνης, Σπύρος Παπαναστασίου    
   «Σεβαστέ μου κ. Πέρσον, Προστάτη της δυστυχισμένης Ελλάδος […] προστάτης είναι δια την οικογένειάν μου ο κ. Πέρσον».

Ένας πολίτης.   
   «Σεβαστή κ. Πέρσον
   […] έπειτα από συκοφαντική κατηγορία […] Είχα έλθει δια την παραλαβήν αλεύρου παρά του Ε.Α. δια την Κοινότητα Δωρίου Τριφυλίας και συνελήφθην. […] αφού η τύχη μου με έριξε στας φυλακάς, σας παραδίδω το μικρόν και αβάπτιστον αγοράκι μου, δια το οποίο σας παρακαλώ να φροντίσετε ιδιαιτέρως, να το βαφτίσετε και να του βάλετε το όνομά σας. Σας το παραδίδω και σας ανήκει πλέον, διότι ο μπαμπάς του, καίτοι αθώος, ερρίφθη εις τας φυλακάς. Δεν θέλω να σας κουράσω».
Μεθ’ υπολήψεως, Χρήστος Παπαδόπουλος

ΑΙΤΗΣΙΣ Γεωργίου Κουφοπούλου               Καλύβια 3.7.194
   «[…]συνελήφθη από Γερμανούς και Ταγματασφαλίτας, Τάγματος Στούπα, η σύζυγός μου Σταθούλα Κουφοπούλου, η οποία είναι έγκυος. […] Επειδή η κατακράτησίς της ήτο πέρα για πέρα άδικος, επειδή και όχι άδικος να μην ήταν, δεν έπρεπε να γίνει και αυτή να είναι κλεισμένη μέσα στη φυλακή, επειδή η εκτέλεσης γυναικών και μάλιστα εγκύων πουθενά δεν έχει ακουσθεί, επειδή όλη αυτή η Ιστορία και το Δράμα από την αρχή μέχρι τι τέλος δεν είναι παρά ολωσδιόλου απάνθρωπον και βάρβαρον, και έξω από κάθε Κανόνα Διεθνούς Δικαίου, δια όλα αυτά διαμαρτύρομαι εις την Διεθνή Κοινήν Γνώμην δια τας ωμότητας των τυράννων μας […

 ΑΝΑΦΟΡΑ Επιτροπής Διανομής ΕΣ Περδικόβρυσης 6.7.1943
   «[…] βεβαίωσις του Κοινοτικού Γεωπόνου, βεβαιούντος ότι επί τρία συνεχή έτη ουδέ τον όν εσπείραμεν σπόρον δεν αποκομίζομεν, ιδία δε τα δύσμοιρα εκείνα παιδία τα οποία τρώγοντα λαθούριον και λοιπά δια τα κτήνη προοριζόμενα όσπρια προσεβλήθησαν υπό Λαθυρισμού με τα γνωστά αποτελέσματα  –παράλυσιν των κάτω άκρων».

Η Αρχαιολογική υπηρεσία Ναυπλίου.
   Αναφέρεται στις καταστροφές που προκάλεσαν οι Ιταλοί στους αρχαιολογικούς χώρους της Ασίνης […] ( Ο Πέρσον είχε κάνει ανασκαφές εκεί προπολεμικά) στο Μυκηναϊκό τείχος της ακροπόλεως δι’ αφαιρέσεως λίθων. «Τα θεμέλια των οικημάτων της «κάτω πόλεως» εξαφανίσθηκαν των λίθων […] κατασκευήν οχυρωματικών έργων, οι λαξευτοί Μυκηναϊκοί τάφοι μετατράπηκαν σε αποθήκες πυρομαχικών […]».

Ε.Σ Τρίπολης
   Προς Το Συμβούλιο της Ιματιοθήκης του Παιδιού. (Κατάσταση σε καμένα χωριά)
«Οι πλέον αξιολύπητοι είναι οι κάτοικοι των δέκα περίπου πυρπολυθέντων χωρίων οίτινες περιπλανώνται ημίγυμνοι εις τα πέριξ χωρία στερούμενοι των πάντων. Ο αριθμός των εκ του ψύχους θυμάτων ήρχισεν να αυξάνεται εις τα ορεινά χωρία τα κείμενα εις ύψος 1.300 μ. […]».

Έκθεσις        Αετός 8.9.43
   «[…] Πολλά ζώα εκάηκαν. Εκτός αυτών ερρίφθησαν εις την φωτιάν και εκάηκαν ζώντες επτά γέροντες χωρίς να δυνηθούν με τας ικεσίας των να επιτύχουν την διάσωσίν των από τους βαρβάρους του Χίτλερ. Δυο παιδιά βαριά άρρωστα εγκατελειφθέντα από τους γονείς των υπέκυψαν εις την νόσον των. […[ Αι ανάγκαι των κατοίκων είναι μεγάλαι. Στερούνται […] από πιρούνι, κουτάλι, υποδήματα, ρούχα ύπνου και ενδυμασίας, μέχρι της πρόχειρης στέγης […]».

Ψήφισμα Αυτοδιοίκησις Σκυφιανικών 25.4.44   Προς την Επιτροπή του ΔΕΣ.
   «Αι καθημεριναί επιδρομαί των Γερμανοπροδοτών στα γύρω χωριά του Γυθείου, αι καθημεριναί λεηλασίαι, σκοτωμοί […] Ότι και να βρήκαν τα πήρανε: στάρι, κότες, γουρούνια, καρύδια, κρασί, λάδι. Άννα πήρανε, άλλα φάγανε άλλα χύσανε. Τόση ήταν η απανθρωπιά τους.  […]».

Επίτιμος δημότης.
Νομάρχης Μεσσηνίας 4.8.43
   «[…] το Δημοτικόν Συμβούλιον της πόλεως Καλαμών..ανεκήρυξεν Υμάς Επίτιμον Δημότην Καλαμών και έδωκεν, τιμής και ευγνωμοσύνης ένεκεν, εις μίαν οδόν της πόλεως το υμέτερον επώνυμον […]».
Μετά τιμής Νικ. Σαραντόπουλος

Τρίπολη           3.12.44
   «Η Λαϊκή Διοικητική Επιτροπή Τρίπολης […] Ανακηρύχτει Επίτιμους Δημότες της Τριπολιτσάς τον κύριον Άξελ Πέρσον και την κυρίαν Πέρσον, και αποφασίζει να επιδώσει σύσσωμη η Επιτροπή το Ψήφισμα τούτο, στους τιμώμενους Σουηδούς Φιλέλληνες, σε επίσημη τελετή στο Δημοτικό Κατάστημα της Τριπολιτσάς».

Ελληνική Πολιτεία – Κοινότης Τολού    22.2.1944
   «[…] αποφασίζει: α) Ανακηρύσσει τον Κύριον Α. Πέρσον επίτιμον Πρόεδρον της Κοινότητας Τολού, αναδειχθέντα Ευεργέτην και Σωτήρα ημών […] β) Ονομάζει την Κεντρικήν αμαξιτήν οδόν του χωρίου Τολού «Οδόν Α. Πέρσον».
Ο Πρόεδρος (δυσανάγνωστη υπογραφή) Τα μέλη Δ. Τσούχτης».

Προσκλήσεις
   «Για την επέτειο της ίδρυσης του ΕΑΜ, Υπό της Ε.Α. διδομένην Συναυλίαν.
Παναρκαδικός Ελληνοαμερικανικός Σύνδεσμος Τριπόλεως. 19.10.44
   […] ανεκήρυξεν Υμάς δια βοής και ζωηροτάτων επευ φημιών Επίτιμον Πρόεδρον του ημετέρου συνδέσμου εις ελαχίστην ένδειξιν της τιμής, του σεβασμού και της ευγνωμοσύνης την οποίαν αισθανόμεθα όλοι οι εν Τριπόλει Ελληνοαμερικανοί και αι οικογένειαί των δια τον άξιον, ακάματον και μέγαν ανθρωπιστήν Εκπρόσωπον του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού […]».

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

Παναγιώτης Καλογιάννης, Μάης 2017

προηγούμενο ¦ επόμενο

 

 

   Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.