Ο συμπάροικός μας Τάσος Εγγλέζος είναι "ένας σύγχρονος Οδυσσέας".

   Έφυγε από την Ελλάδα το 1955. Πρώτος σταθμός η Αυστρία. Το "δαιμόνιό του" τον έσπρωξε στη Δανία όπου δεν ησύχασε. Πήγε στη Σουηδία και, αναζητώντας τον Πυθέα έφθασε στην Ισλανδία. Παντρεύτηκε εκεί και απέκτησε δυο παιδιά. Οι δέκα έλληνες που ταξίδευσαν στην Ισλανδία το 1968 να διαδηλώσουν, στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, και να διαμαρτυρηθούν τον βρήκαν να εργάζεται σαν σερβιτόρος.
   Ξαναγύρισε στη Στοκχόλμη όπου σπούδασε Κοινωνιολογία. Πολυγραφότατος, έχει δημοσιεύσει ποιητικές συλλογές και λογοτεχνικά έργα.  

 

Θανάσης Παπαδόπουλος


του Τάσου Εγγλέζου, Στοκχόλμη 10.02.2016

Ο Θανάσης Παπαδόπουλος ήταν βαθυστόχαστος μαρξιστής με ιδεολογική υπόσταση την αρχαία ελληνική σκέψη και φιλοσοφία. Με επιστημονικό ήθος, προλεταριακή συνέπεια και αγάπη για τους συνυπάρχοντές του ανθρώπους στην πατρίδα και στη διασπορά με ντόπιους και ξένους, ήταν πάντα διαλεκτικός, με ελεύθερο πνεύμα με πολιτιστική δραστηριότητα και συνεχή όλη του τη ζωή αγωνιστική καθημερινή πολιτική δράση. Είναι οι πρακτικές μέθοδοι της γνώσης του που αποκαλύπτουν τη βασική κατεύθυνση της ζωής του όλης, αφιερωμένος στους συνανθρώπους του αγωνιστικά, γνωστικά, αισθητικά και συντροφικά. Η ζωή του καθένα μας συχνά και σχεδόν πάντα έχει σχέση με τα συμφέροντά μας, όπως ουσιαστικά αυτά είναι, αλλά και όπως τα αντιλαμβανόμαστε. Έτσι επίκτητα διαμορφωνόμαστε και έτσι η θεωρητική και η πρακτική μας στάση στη ζωή μας διαμορφώνει την κοινωνοκοπολιτική μας στάση και υποκειμενικότητα με τη αντικειμενική πραγματικότητα. Αυτά αντιλαμβάνομαι επαναληπτικά, μελετώντας το περιορισμένο γραπτό υλικό που έχω στα χέρια μου για τον Θανάση Παπαδόπουλο και αυτή ήταν και η εντύπωση που αυθόρμητα διαμόρφωνα με την επαφή μου μαζί του, που ωστόσο από αμέλεια δική μου δεν ευεργετίθηκα τότε από τον διαλεκτικό ορθολογισμό του και την κοινωνική μεταμορφωτική του επιρροή και δράση, όπως και από τον εμπειρισμό του για την εξέλιξη της κοινωνίας γενικότερα, αλλά και τις υποδείξεις του για τις ιστορικές εκείνες στιγμές που ζούσαμε τότε.

    Το Θανάση Παπαδόπουλο τον γνώρισα στην πρωτεύουσα Στοκχόλμη της Σουηδίας, χώρα υποδοχής, φιλοξενίας και αποκατάστασής μας, τα χρόνια του αντιχουντικού μας αγώνα, όταν αγωνιζόμασταν κατα της στρατιωτικής δικτατορίας στην Αθήνα. Γνώρισα ένα ήσυχο, πράο και απλό άνθρωπο που μου τον σύστησαν σαν δάσκαλο της φιλοσοφίας που ζούσε στη διασπορά χρόνια και μάλιστα πως είχε έρθει από τη Ρουμανία, που φιλοξενούσε Έλληνες πολιτικούς εξόριστους με “μειωμένη κομματική συνείδηση και φραξιονιστές”. Δίδαξε φιλοσοφία πρώτα στο πανεπιστήμιο της Ουψάλα και αργότερα στο πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης. Φραξιονιστές λέγονταν μέλη του ΚΚΕ που φέρονταν να μειωψήφησαν στην 12 Ολομέλεια της Βουδαπέστης το 1968. Με τη διάσπαση του ΚΚΕ που ακολούθησε ο Θανάσης Παπαδόπουλος εντάχθηκε “ανεπιφύλακτα κι από την αρχή, με την ανανέωση με έντονη μάλιστα δραστηριοποίησή του” στο ΚΚΕ- Εσωτερικού, όπως αναφέρει ο αγωνιστής Θανάσης Μητσόπουλος στην μπροσούρα “Μνήμη Θανάση Παπαδόπουλου” του ομόνιμου ιδρύματος.

    Τον Θανάση Παπαδόπουλο δεν τον διέκρινε δογματική αποστέωση και τάση για εξοντωτική ενδοαριστερή αντιπαράθεση και όπως αυτός έτσι και εγώ δεν δεχόμουνα ιδεολογικά μονοπώλια και κομματικές αυθεντίες της ιερατείας μηχανισμών διαλεκτικής τύφλας και ουσιαστικά επικίνδυνου σκοταδισμού. Ωστόσο επικεντρωμένος εγώ στην ανάγκη μιας ενότητας του συντονιστικού αντιχουντικού αγώνα, είχα επιφυλλάξεις με όλες τις πολλές αντιχουντικές παρατάξεις που υπεδίκνειαν και μία “αντισοβιετική στάση” σε εποχές που χρειαζόμασταν τη φιλία και τη βοήθειά της, όπως το έβλεπα τότε.

    Ήταν οπωσδήποτε ανεπαρκής λογικά αυτή μου η θέση και ήταν και αυτός ο λόγος που κράτησα αποστάσεις από τον αξιόλογο αυτό φιλόσοφο και στοχαστή που η ηγεσία τότε του ΚΚΕ τον είχε αδικήσει με τη ρετσινιά του “διανοούμενου” που ακόμα και μέχρι σήμερα συμβαίνει να την επικαλείται. Υπήρξε μια θλιβερή απόσταση ανάμεσα σε μένα και τον μεγάλο αυτό Έλληνα “επιστήμονα της διασποράς”, όπως τον αποκαλεί ο ποιητής και συμπατριώτης του Μανώλης Αναγνωστάκης προσθέτοντας “κι αυτός γνώρισε την πικρή μοίρα του διανοητή που οι ξένοι τον κρίνουν πανάξιο να διδάξει τα παιδιά τους κι εμείς ίσως μόνο υποπτευόμαστε την ύπαρξη του και το μέγεθος της προσφοράς του”. Την ίδια έλλειψη, ελάττωμα και ατέλεια να τον πλησιάσω είχα και εγώ.

    Ο ποιητής Μανώλης Αναγνωστάκης που γνώρισε τον Θανάση Παπαδόπουλο φοιτητής στο πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης στα χρόνια της κατοχής γράφει για την εποχή εκείνη και το τεράστιο λαϊκό κίνημα που τον διαμόρφωσε και το υπηρέτησε όλη του τη ζωή ο Θανάσης Παπαδόπουλος: “αυτό το τεράστιο κίνημα, παρά τις πολυλογίες και την ανωριμότητά του, διαποτιζόταν από τη λογική του δημοκρατικού δρόμου προς τον σοσιαλισμό, από την αντίληψη ότι η επανάσταση δεν είναι “ντου” που ξαφνικά θ’ αλλάξει τα πάντα. Αλλά είναι μια μακρόχρονη διαδικασία, που μπορεί να μεταβάλει τις σχέσεις των ανθρώπων”. Δεν αλλάζει εύκολα μηχανικά και βίαια η μορφή και η ύπαρξη των ανθρωπίνων δομών, φαινομένων και πραγμάτων. Στην ύπαρξη δοσμένων καταστάσεων την μετατροπή τους μόνο διαλεκτικές και αντικειμενικές ιδιότητες τις επιρρεάζουν και στην πορεία τις μετατρέπουν. Αφού η γέννηση του κάθετί στην κοινωνία και τη φύση ζωή, από τον αμοιβαίο καθόρισμό του κατιτί άλλου γεννιέται.

  

Αντιχουντική διαδήλωση στην Ισλανδία. (διάβασε εδώ )

 

 

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.