Οι αναγνώστες, εκτός Σουηδίας, ελληνικών ιστοσελίδων που αναφέρονται στην ελληνική παροικία της Στοκχόλμης, ενημερώνονται για τα δρώμενα που αφορούν ένα μικρό μέρος συμπάροικων, με αποτέλεσμα - οι αναγνώστες - να μην σχηματίζουν ολοκληρωμένη εικόνα για την ελληνική παροικία.

Δεν είναι η μιζέρια, αντανάκλαση της ελληνικής παροικίας στη Στοκχόλμη. Υπήρξαν, υπάρχουν, συμπάροικοι που πρόβαλλαν/ουν τον ελληνισμό και υπηρέτησαν/ουν την επιστήμη από τη θέση του καθηγητή ( professor).

Ο Τοξότης, πιστός στην αντικειμενική πληροφόρηση, αρχίζοντας από τον Αντώνη Μυστακίδη τον άνθρωπο που οργάνωσε τη διδασκαλία ελληνικής γλώσσας σε πανεπιστημιακό επίπεδο στη Σκανδιναβία, θα παρουσιάσει τέτοιους συμπάροικους.

 

Εμπειρίες προσωπικές

Ένας φίλος "αντέδρασε" στην αναφορά του Τοξότη για τον Μυστακίδη, γνωστοποιώντας σε φίλους του, μαζί με το κείμενο του Παπακόγκου, δικές του εμπειρίες.

 

Σήμερα φίλοι θα κάνουμε  πνευματικό μνημόσυνο στον Αντώνη Μυστακίδη. Ο Αντώνης Μυστακίδης ζούσε στην Σκανδιναβία (Μάλμε, Σουηδία) και δίδασκε στα πανεπιστήμια στην Κοπεγχάγη(Δανία) και στην Λουντ (Σουηδία). Για αυτόν τον  εργάτη του πνεύματος, τον  άξιο συμπατριώτη μας, έχουν γράψει κολακευτικά άρθρα μια σειρά από τους αξιότερους πνευματικούς άνδρες στην πατρίδα μας, αλλά και σε χώρες του εξωτερικού. Ανάμεσα σ' αυτούς ο Μάριος Πλωρίτης, ο Γεώργιος Κουμάντος κ.ά πολλοί. Τον θεωρούσαν αυτόν τον ακούραστο  πνευματικό άνδρα, ως τον καλύτερο εκπρόσωπο της Ελλάδας, ήταν για όλα τα χρόνια της ζωής του ο Αντώνης Μυστακίδης, ο πραγματικός "Πρέσβης" για την πατρίδα μας. Ήταν ο φιλόσοφος "ο προφέσορ" της διασποράς!!!

... οι Σουηδοί εκτιμούσαν και εκτιμούν το έργο των αρχαίων ελλήνων, είχαν αγάπη  για την αρχαία Ελλάδα και για τους αρχαίους συγγραφείς, για την αρχαία ελληνική γλώσσα.  Στην προσπάθειά τους λοιπόν να αναβαθμίσουν τα Πανεπιστήμιά τους,  προσκάλεσαν τον Έλληνα Καθηγητή Κακριδή, ο οποίος δίδασκε τότε στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Και ήρθε ο κ. Κακριδής και δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής ένα χρόνο, οι Σουηδοί  ενθουσιασμένοι από τη δουλειά του έλληνα καθηγητή και βλέποντας τα αμφιθέατρα των Πανεπιστημίων  γεμάτα από σουηδούς φοιτητές, ζήτησαν από τον κ. Κακριδή  να μείνει στη Σκανδιναβία και να διδάξει για πολλά - πολλά χρόνια.  Δυστυχώς οι ασχολίες και οι υποχρεώσεις που είχε  κ. Κακριδής  στην Ελλάδα και στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης ήταν μεγάλες, παράλληλα ο κ. Κακριδής κατάλαβε ότι  η πρόταση των Σουηδών είχε μεγάλη αξία και αποτελούσε τιμή τόσο για τον ίδιον όσο και για την ελληνική πολιτεία. Είχε διαπιστώσει ο κ. Κακριδής έμπρακτα για την αγάπη, την λατρεία των Σουηδών για τα μαθήματα της ελληνικής γλώσσας και για το πόσο σημαντικό ρόλο έπαιζε πλέον η ελληνική γλώσσα στις σχέσεις των δύο χωρών.  Ο ίδιος δεν μπορούσε να μείνει και ούτε γνώριζε κάποιον που θα είχε τα  προσόντα για να αναλάβει μια τόσο σοβαρή υποχρέωση. Ζήτησε λοιπόν τη βοήθεια του Έλληνα συγγραφέα κ. Νικόλαου Καζαντζάκη, με γράμμα του ζήτησε ο κ. Κακριδής από τον κ. Καζαντζάκη αν αυτός ήξερε κάποιον  για να αναλάβει αυτήν την σοβαρή  εθνική υποχρέωση.  Και ο Ν. Καζαντζάκης του απάντησε ότι υπάρχει κάποιος φίλος  που έχει τεράστια μόρφωση, αγάπη για τη δουλειά του, αγάπη για την πατρίδα και που μπορεί να αναλάβει αυτό το τεράστιο έργο στη Σκανδιναβία και να τα βγάλει πέρα. Και αυτός ήταν  ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΥΣΤΑΚΙΔΗΣ. Οι δύο πατριώτες,  καθηγητής και συγγραφέας, μίλησαν με τον κ. Μυστακίδη τον έπεισαν και έτσι ο άξιος αυτός άνθρωπος βρέθηκε στη Σουηδία, με  συστατική επιστολή των δύο αυτών μεγάλων Ελλήνων πατριωτών. Αξίζει να προσέξουμε το ενδιαφέρον και την αγάπη που είχαν τότε οι πνευματικοί άνθρωποι για την Ελλάδα και με πόση υπευθυνότητα διαχειρίζονταν σοβαρές εθνικές υποθέσεις!!!

Τάκης

Επιστροφή

Η ανυπεράσπιστη φωνή


Ο Αντώνης Μυστακίδης, ένας απ΄ τους σημαντικότερους πνευματικούς εργάτες του ελληνισμού της διασποράς, πέθανε το 1989 στο Μάλμε.

Το συγγραφικό του έργο είναι σχεδόν άγνωστο στο σουηδικό αναγνωστικό κοινό - εξόν από λίγες μεταφράσεις άλλων που έκαμε ο ίδιος.
Δεν πρέπει όμως να υπάρχουν πολλά ελληνικά σπίτια, ή φοιτητές της ελληνικής γλώσσας σε τούτη τη χώρα, που να μην έχουν στις βιβλιοθήκες τους κάποιο απ΄ τα βιβλία του ή το ελληνοσουηδικό λεξικό του.

Ο Αντώνης Μυστακίδης γεννήθηκε το 1908 στον Αρμυρό της Θεσσαλίας, μα το ριζικό του κρατούσε απ΄ τη Μεσημβρία του Εύξεινου  Πόντου - αποκεί και το φιλολογικό του ψευδώνυμο:Μεσεβρινός. Πρόσφυγες, κυνηγημένοι απ΄ τους εθνικιστές της Βουλγαρίας, τους Κομιτατζήδες, ήταν οι γονήδες του. Δε στάθηκαν όμως  καιρούς στον Αρμυρό, γοργά μετανάστεψαν στη Ρουμανία, στο Βουκουρέστι, όπου ο Αντώνης μεγάλωσε και σπούδασε κλασική φιλολογία.

Απ΄ τα εικοσιπέντε του χρόνια κιόλας, ο νεαρός καθηγητής, άρχισε να μεταφράζει και να τυπώνει στα ρουμάνικα σειρά έργων της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ξεκινώντας απ΄ το Γρηγόρη Ξενόπουλο - με τον "Κόκκινο Βράχο"- και φθάνοντας ως το Νίκο Καζαντζάκη. Ταυτόχρονα έκανε μια αντιπροσωπευτική ανθολογία, από δέκα Ρουμάνους ποιητές του μεσοπολέμου, που εκδόθηκε υστερότερα στη Θεσσαλονίκη.

Το 1940 ο Αντώνης Μυστακίδης κατέβηκε εθελοντικά στην Ελλάδα, ντύθηκε στρατιώτης και πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο. Με το έμπα των Γερμανών οργανώθηκε στον αντικατοχικό αγώνα και πρόσφερε τις υπηρεσίες του απ΄ τις γραμμές της Εθνικής Αλληλεγγύης. Το κλίμα όμως που δημιουργήθηκε έπειτα απ΄ τον πόλεμο, δεν ήταν βολικό για κείνους που πολέμησαν για την ελευτερία. Ένα φοβερό ανθρωποκυνηγητό ξαπολύθηκε σε όλη τη χώρα, με δεκάδες χιλιάδες φυλακισμένους κι εξόριστους, και με ανοιχτές πολιτικές δολοφονίες. Έτσι ο φιλόλογος κι ο λεπτός κριτικός της ποίησης, αναγκάστηκε να καταφύγει στο Κάιρο να γλιτώσει. Λίγα χρόνια υστερότερα, στις αρχές του 1957, τον κάλεσε το πανεπιστήμιο της Λουντ ως λέκτορα της νεοελληνικής γλώσσας. Με τον ίδιο βαθμό θα διδάξει ταυτόχρονα, ως τη συνταξιοδότησή του, και στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης στη Δανία. Το 1964 ο Αντώνης Μυστακίδης παντρεύτηκε με την τμηματάρχισσα της Αποταμιευτικής Τράπεζας, τη Μπίργκιτ Ούλσον, κι από τότε εγκαταστάθηκε οριστικά στο Μάλμε.

Την εποχή της στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα, ο Αντώνης Μυστακίδης δημιούργησε στη Λουντ τον εκδοτικό οίκο "Τετράδια του Ρήγα" και τύπωσε δεκάδες ιστορικά και κοινωνιολογικά δοκίμια - κείμενα που ήταν εξαντλημένα ή που απαγορεύονταν στην Ελλάδα. Αυτά τα σκορπούσε σε όλες τις γωνιές της γης, όπου υπήρχαν εστίες Ελλήνων μεταναστών ή πολιτικών προσφύγων, και στις περισσότερες περιπτώσεις τα μοίραζε τζάμπα. Μάχονταν να κρατήσει αναμμένη τη φλόγα του πατριωτισμού και να τραβήξει όσο το δυνατό περισσότερο κόσμο στον αντιδικτατορικό αγώνα.

Μεγάλο και πολύπλευρο στάθηκε το συγγραφικό έργο του Αντώνη Μυστακίδη. Έγραψε έξι ποιητικές συλλογές - η τελευταία τυπώθηκε την περασμένη χρονιά στη Θεσσαλονίκη με τίτλο:"Η θλίψη των ογδόντα μοιρών". Έγραψε ιστορικά δοκίμια και βιβλία, όπως "Η βασιλεία στην Ελλάδα", διδαχτικά βιβλία και πλήθος επιφυλλίδες στον Ελληνικό και το ρουμάνικο τύπο. Μια απ΄ τις σημαντικότερες προσφορές του είναι και οι λαμπρές ερμηνείες που έκαμε στις εκλογές ποιημάτων του Περ Λάγκερβιστ (1959), της Εντιθ Σέντεργκραν (δεύτερη έκδοση 1980), όπως και η μετάφραση απ΄ το πεζογράφημα του Μπγιέρνστωλ: "Το οδοιπορικό της Θεσσαλίας 1779", (1979).

Μεγαλύτερο όμως πάθος του Αντώνη Μυστακίδη στάθηκε η δημοτική, η γλώσσα του λαού. Η γλώσσα που χρειάστηκε έναν αιώνα αγώνες, αιματηρούς μάλιστα, ώσπου ν΄ αναγνωριστεί επίσημα απ΄ το κράτος στη δεκαετία του εβδομήντα. Πάνω σε αυτό το ζήτημα έγραψε μια ογκώδικη πρωτοποριακή διατριβή, με τίτλο "Η προδομένη γλώσσα". Η γλώσσα λοιπόν. "η φωνή", είναι και το πολυτιμότερο δώρο που αφήνει κληρονομιά στους αναγνώστες του ο Μυστακίδης. Να πως ξομολογιέται ο ίδιος σ΄ ένα απ΄ τα ποιήματά του:

Αν έχω τίποτα να σου εμπιστευτώ
είναι η ανυπεράσπιστη φωνή μου
κατατρεγμένη από παρανομία σε παρανομία
κι από προσφυγιά σε προσφυγιά...

 

Κωστής Παπακόγκος

 

 

Το κείμενο του Κ.Π., για τον Αντώνη Μυστακίδη, πρωτοδημοσιεύτηκε στη μεγάλη σουηδική εφημερίδα Dagens Nyheter στις 6 του Μάη 1989. Την ίδια χρονιά αναδημοσιεύτηκε και στο ελληνικό περιοδικό Εμβόλιμον, στο τεύχος του 3-4, απ᾽ όπου πάρθηκε και η παρούσα ανάρτησή του.

Επιστροφή

 

 

Επιστροφή, στην αρχή αυτής της σελίδας