...

Βραβείο Ούλοφ Πάλμε

Το βραβείο Ούλοφ Πάλμε δίνεται κάθε χρόνο στη μνήμη του εκλιπόντος, από το 1987 στις 30 Ιανουαρίου, τη μέρα που γεννήθηκε. Απονέμεται σε άτομα τα οποία διακρίθηκαν για την προσφορά τους σε κάποια δραστηριότητα ενάντια στο ρατσισμό, υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμβολή τους στις διεθνείς σχέσεις, συνεισφορά σε ειρήνη και ασφάλεια. Κάθε Σεπτέμβρη η επιτροπή ξεκινά τη διαδικασία για την απονομή του βραβείου. Η απόφαση παίρνεται το Νοέμβρη, και η τελετή απονομής γίνεται στη Στοκχόλμη στις 30 του Γενάρη του επόμενου χρόνου.
   Τα μέλη που απαρτίζουν την επιτροπή είναι: Pierre Schori, Joakim Palme, Anna Karin Hammar, Anita Klum, Hans Dahlgren och Wanja Lundby-Wedin. (Ο Pierre Schori, σε νεαρή ηλικία, ήταν μέλος της Σουηδικής Επιτροπής για την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, στην περίοδο της δικτατορίας). Κάθε πρόταση βράβευσης που κατατίθεται πρέπει να είναι επώνυμη και αιτιολογημένη.

Λίσμπεθ Πάλμε, Πιέρ Σορί και οι δήμαρχοι

Διακρίνονται από αριστερά. Πιέρ Σορί, Λίσμπεθ Πάλμε και οι τιμώμενοι δήμαρχοι. Η φωτογραφία είναι από το διαδύκτιο.

   Το βραβείο για το 2016 απονεμήθηκε στα νησιά της Λέσβου, της Ελλάδας, και την Λαμπεντούσα της Ιταλίας. Στα νησιά αυτά έκαναν την πρώτη στάση τους χιλιάδες άνθρωποι που ξέφυγαν από την φρίκη του πολέμου, και με καΐκια σκυλοπνίχτες, ή σάπια φουσκωτά που δεν άντεχαν στον παραμικρό κυματισμό της θάλασσας τους πέρασαν στα νησιά οι σύγχρονοι έμποροι του πόνου. Οι κάτοικοι των νησιών αυτών, καθώς και άλλων κοντά στην Τουρκία, έγιναν σύμβολα στις προσπάθειές τους να σώσουν ανθρώπινες υπάρξεις, θύματα στο βωμό γεωπολιτικών συμφερόντων, και να τους προσφέρουν ένα ασφαλές κατάλυμα. Στα πρόσωπα των δυο δημάρχων, με το βραβείο Ούλοφ Πάλμε 2016, βραβεύονται όλοι οι νησιώτες για το θάρρος και την ανθρωπιά τους. Οι νησιώτες, κάτω από πολύ αντίξοες συνθήκες –οι έλληνες σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής κρίσης– έσωσαν πολλές ζωές, πρόσφεραν ελπίδα και αισιοδοξία στους κατατρεγμένους, και έδωσαν το χαμόγελο σε χιλιάδες δυστυχισμένους. Σε έναν επικίνδυνο και σκληρό κόσμο που κωφεύει και κλείνει τα σύνορά του στη δυστυχία, οι κυβερνήσεις μετρούν το πολιτικό κόστος, ή ενδιαφέρονται για γεωπολιτικό κέρδος αδιαφορώντας για τα ποτάμια αίματος που προκαλούν, την ανθρώπινη αθλιότητα και το μίσος που –οι ισχυροί της Γης προκάλεσαν– μίσος που θα διαρκέσει δεκαετίες. (Οι έλληνες γνωρίζουμε πολύ καλά τις επιπτώσεις του εμφύλιου πολέμου). Οι κάτοικοι των νησιών, με τις πράξεις τους, τονίζουν ανιδιοτελώς καθημερινά και επιτακτικά την ανθρωπιστική ανάγκη να προστατεύσουμε τους συνανθρώπους μας. Γιατί, «Όταν ακούσεις να χτυπά μια καμπάνα, ποτέ μη στείλεις να ρωτήσεις για ποιον χτυπά, χτυπάει για σένα».  

Στην αίθουσα απονομής. Ο Όλοφ Πάλμε προβάλλεται στην οθόνη. Η φωτογραφία είναι από το διαδύκτιο.

Η απονομή

   Τη Δευτέρα, στις 30 του Γενάρη, σε ειδική τελετή που έγινε στη δεύτερη αίθουσα της Παλιάς Σουηδικής Βουλής, απονεμήθηκε το βραβείο για το 2016. Αν ζούσε ο Πάλμε θα έκλεινε τα 90 χρόνια. Το βραβείο αυτό είναι το μεγαλύτερο βραβείο του σουηδικού εργατικού κινήματος, και εκτός απ’ το δίπλωμα οι δήμαρχοι μοιράστηκαν και 150.000 δολάρια. Τα βραβεία παρέλαβαν οι δήμαρχοι Σπύρος Γαληνός, Λέσβου, και  Giusi  Nicolini της Lampedusa.
   Ένας συμπάροικος, ο Τάκης Αγγελής, ο οποίος ήταν παρών στην απονομή, αναφερόμενος στο κλίμα που επικρατούσε, μου είπε: «Ύστερα απ’ τους λόγους των δύο δημάρχων, όρθιοι οι Σουηδοί μέσα στη Σουηδική Βουλή χειροκροτούσαν, θέλοντας μ' αυτόν τον τρόπο να τιμήσουν κι αυτοί την προσπάθεια του απλού ανθρώπου, του νησιώτη, του έλληνα και του ιταλού για ότι κάνουν για τους πρόσφυγες που φθάνουν καθημερινά στα ελληνικά και στα ιταλικά νησιά. Πριν από τις ομιλίες, και οι δύο δήμαρχοι παρουσίασαν εικόνες από την καθημερινότητα στα νησιά τους, με την προβολή δύο ταινιών μικρού μήκους. Έτσι πήραμε όλοι μας, και ιδιαίτερα οι Σουηδοί μια γεύση για το πλήθος των προσφύγων που φτάνει στα νησιά. Φοβερές οι εικόνες, και να σκεφθεί κανείς ότι αυτοί είναι άνθρωποι, οι οποίοι εγκαταλείπουν τις χώρες τους για να σωθούν και να γλυτώσουν την φρίκη του πολέμου....

Ο πρόεδρος του Ιδρύματος και φίλος της Ελλάδας, Πιέρ Σορί. Η φωτογραφία είναι από το διαδύκτιο.

   »Θαυμάσιος ήταν ο  λόγος του έλληνα δημάρχου. Ήταν καυστικός, ο έλληνας δήμαρχος, για την ανύπαρκτη προσφυγική πολιτική της Ε.Ε. Μάλιστα, τελειώνοντας την ομιλία του ζήτησε να ξαναλειτουργήσουν οι πτήσεις τσάρτερ για τα ελληνικά νησιά, και ιδιαίτερα για τη Λέσβο (υπήρχαν πριν, αλλά διακόπηκαν λόγω των προσφύγων) και τόνισε ότι δεν πρέπει να τιμωρηθούν κι αποπάνω οι κάτοικοι των νησιών μας επειδή φιλοξενούν τους πρόσφυγες... Ήταν απόλυτα έντιμος για την απονομή  του βραβείου, του τιμητικού αυτού τίτλου, λέγοντας»: «[...] Το βραβείο αυτό ανήκει στους πολίτες της Λέσβου. Στους πολίτες οι οποίοι ενήργησαν παραδειγματικά και συντάραξαν όλο τον κόσμο με την αλληλεγγύη τους σε όλη τη διάρκεια της προσφυγικής κρίσης. Οι κάτοικοι της Λέσβου έκαναν ξανά περήφανους όλους τους Έλληνες και τις Ελληνίδες και νιώθω ευγνώμων που βρίσκομαι σε αυτή τη θέση και θα παραλάβω εκ μέρους τους αυτή την τιμητική διάκριση, και ευχαριστώ πολύ το συμβούλιο του ιδρύματος που επέλεξε να τιμήσει με αυτό τον τρόπο τους Λέσβιους πολίτες. [...] Θέλω να σημειώσω ότι το σύνολο του χρηματικού ποσού, που συνοδεύει την διάκριση αυτή ανήκει στους πολίτες της Λέσβου και θα διατεθεί γι’ αυτούς. Σε πρώτη φάση, θα καλυφθούν οι ζημιές που υπέστησαν από την πρόσφατη κακοκαιρία οι βάρκες με τις οποίες οι ψαράδες της Συκαμιάς, Κώστας Πιντέρης και Θανάσης Μαρμαρινός, έσωσαν εκατοντάδες ανθρώπους και παιδιά».
   Επειδή οι ανεύθυνο υπεύθυνοι στην πατρίδα μας περισσεύουν, έσπευσε γνωστός πολιτευτής που έχει βάλει πλώρη, ίσως, να προσχωρήσει στη σημερινή κυβέρνηση, να εκμεταλλευτεί τη βράβευση και με άρθρο του σε εφημερίδα της εκλογικής του περιφέρειας τόνισε: «η σημερινή σωστή κυβερνητική προσφυγική πολιτική, δικαιώνεται. και να το αποτέλεσμα, η βράβευση κάτι που δείχνει ότι οι ξένοι μας αντιμετωπίζουν πλέον θετικά». Γνωστά καπελώματα, κοινωνικές απρέπειες, και προπάντων φτηνή και ανεύθυνη πολιτική.

Ο δήμαρχος Λέσβου, Σπύρος Γαληνός, απευθύνεται στους καλεσμένους. Η φωτογραφία είναι από το διαδύκτιο.

   Η βράβευση χαροποίησε όλους του έλληνες, –σίγουρα όχι τους χρυσαυγίτες, και διάφορους Μπαλτάκους. «Χαρήκανε όλες οι γενιές της οικογένειάς μου», συνεχίζει ο Τάκης Αγγελής. «Η γυναίκα μου, τα παιδιά μας, τα εγγόνια μας και οι καλοί μας φίλοι, γι' αυτό το γεγονός».
   Εδώ οφείλω να δηλώσω εγγράφως ότι θα παραβώ την υπόσχεση που έδωσα στον φίλο μου, τον Τάκη Αγγελή, αποκαλύπτοντας ποιος βρίσκεται πίσω από την πρόταση για τη συγκεκριμένη βράβευση. Υπάρχουν, βλέπεις, ακόμα έλληνες που θέλουν να δρουν, να προσφέρουν χωρίς να το διακηρύσσουν στους τέσσερες ορίζοντες. 

Η Giusi Nicolini, δήμαρχος του νησιού Λαμπεντούσα της Ιταλίας. Η φωτογραφία είναι από το διαδύκτιο.

   «Συγκινηθήκαμε όταν όρθιοι οι σουηδοί χειροκροτούσαν τη συμπεριφορά –των συμπατριωτών μας, κι εγώ προσωπικά χάρηκα όταν η Λίζμπεθ Πάλμε, η χήρα του Ούλοφ, με αγκάλιασε και με ευχαρίστησε για τη χαρά που της έδωσα με την πρότασή μου. Το ίδιο έκαναν και τα παιδιά του Πάλμε, (το βράδυ μετά την εκδήλωση φάγαμε όλοι μαζί), τα υπόλοιπα δεν με ενδιαφέρουν καθόλου. Ο Πιέρ Σορί τους είπε, ιδιαίτερα στον Δήμαρχο ότι η πρόταση για τη βράβευση ήταν δική μου, κάτι που δεν χρειαζόταν. ΄Ίσως όμως αυτός, σαν έμπειρος πολιτικός, να ήθελε να προλάβει τυχόν καπελώματα. Αλλά όπως σου ξαναείπα, εγώ χάρηκα που πήρε σάρκα και οστά η προσπάθειά μου να ακουστεί λίγο η πατρίδα μας, και κάτι θετικό για τον λαό μας».

 

   Παναγιώτης Καλογιάννης, Φλεβάρης 2017

 

   ΥΓ: Την Κυριακή στις 29 του Γενάρη η Ελληνική Πρεσβεία της Σουηδίας και η Παροικία, δεξιώθηκαν το δήμαρχο στους χώρους της Ελληνικής Πολιτιστικής Στέγης. Ήταν μια από τις καλύτερες εκδηλώσεις, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ιδρύματος και παρευρισκόμενους.

Μαρτυρία

   Ήταν προεκλογική περίοδος στη Σουηδία. Έλληνας μετανάστης πήρε την κόρη του και πήγαν στη Σόλνα, όπου θα μιλούσε ο Πάλμε. Όταν ο ομιλητής απάντησε και στην τελευταία ερώτηση, πλησίασε τον έλληνα μετανάστη, και τον χαιρέτησε μεχειραψία αποκαλώντας τον με το μικρό του όνομα.

    - «Γειά σου Τheo», και ακολούθησε ένας σύντομος διάλογος. Η κόρη του παραξενεύτηκε και ταυτόχρονα ενθουσιάστηκε γιατί ο Πάλμε γνώριζε και χαιρετούσε τον πατέρα της.

   - «Γνωριζόσαστε»; Ρώτησε τον πατέρα της.

   - «Εγώ έχω ακούσει όλες τις ομιλίες του Πάλμε στη Σόλνα, με ήλιο, βροχή και χιόνια και αυτός το έχει προσέξει. Οι άλλοι είναι περαστικοί. Εμένα με χαιρετάει ύστερα από κάθε ομολία του».

 

 

   Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.