ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

Οι νεοελληνικές σπουδές παρουσιάζουν μεγάλη παρακμή τα τελευταία χρόνια στη Σουηδία.  Στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, μετά τη συνταξιοδότηση του καθηγητή Μπου Λέναρτ Έκλουντ πριν από κάμποσα χρόνια, δεν διορίστηκε νέος καθηγητής και δεν υπάρχει πια δυνατότητα να κάνει κανείς σπουδές νεοελληνικών με στόχο την απόκτηση βασικού πανεπιστημιακού πτυχίου. Φυσικά δεν υπάρχει δυνατότητα ούτε για Μάστερ ούτε για Διδακτορικό. Απλώς παρέχονται δυνατότητες εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας για πρακτικούς σκοπούς, και ως ένα βαθμό για την απόκτηση πανεπιστημιακών μονάδων αντίστοιχων με σπουδές ενός (του πρώτου) εξαμήνου.

Το ίδιο έγινε πριν δυο χρόνια και στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης. H υφηγήτρια νεοελληνικών  Εύα Χεντίν συνταξιοδοτήθηκε χωρίς να διοριστεί αντικαταστάτης της και ο τομέας νεοελληνικής γλώσσας, που ήταν ενταγμένος στο Τμήμα Γλωσσολογίας του πανεπιστημίου έκλεισε. Τώρα δίνονται απλώς μαθήματα νεοελληνικής γλώσσας  (από τη Μέμη Μελισσαράτου-Μάτσον) στο Τμήμα Γαλλικών, Ιταλικών και Κλασσικών Γλωσσών (Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών), χωρίς οι φοιτητές να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν προχωρημένες σπουδές για την απόκτηση  κάποιου  πτυχίου στα νέα ελληνικά, παρά μόνο για την απόκτηση 30 πανεπιστημιακών μονάδων που αντιστοιχούν στις σπουδές του πρώτου πανεπιστημιακού εξαμήνου.

Στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας οι σπουδές των νέων ελληνικών ήταν συνδεδεμένες με το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης για πολλά χρόνια, αλλά και εκεί έπαψαν πριν από πολύν καιρό, ήδη τη δεκαετία του 1990, να υπάρχουν δυνατότητες απόκτησης πτυχίου. Ωστόσο στο Πανεπιστήμιο  Ουψάλας λειτουργεί τμήμα βυζαντινολογίας, εκτός φυσικά των αρχαίων ελληνικών.

Τώρα μόνο στο Πανεπιστήμιο της πόλης Λουντ υπάρχουν δυνατότητες να σπουδάσει κανείς νέα ελληνικά και να πάρει βασικό πτυχίο ή αν θέλει να κάνει μεταπτυχιακές σπουδές και διδακτορικό.

Ευτυχώς οι περικοπές δεν έχουν πλήξει τόσο πολύ τα Αρχαία Ελληνικά, για τα οποία υπάρχουν δυνατότητες σπουδών με απόκτηση των κυριότερων πτυχίων στα πανεπιστήμια Στοκχόλμης, Γκέτεμποργκ, Λούντ και Ουψάλας.

ΟΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ

Μαθήματα νέων ελληνικών, έξω όμως από τα πλαίσια των κανονικών πανεπιστημιακών σπουδών και φυσικά χωρίς δυνατότητα απόκτησης πτυχίου, δίνονταν στο Πανεπιστήμιο Στοκχόλμης ήδη στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Πρώτοι δάσκαλοι ήταν η Ευτυχία Φράγκου, ο Χρήστος Κούτσης και ο Γιώργος Γκουμπούρος ως το 1965.

Κανονικές πανεπιστημιακές παραδόσεις του μαθήματος των νέων ελληνικών δόθηκαν με τον τίτλο «Ερμηνεία σύγχρονων, λογοτεχνικών Κειμένων» για πρώτη φορά στο Πανεπιστήμιο Στοκχόλμης το έτος 1966 από τον Γιάννη Αμπατζή.  Υπεύθυνος του τμήματος νέων ελληνικών ήταν τότε ο Φόλκε Σάντγκρεν, βιβλιοθηκάριος στη Βασιλική Βιβλιοθήκη Στοκχόλμης, μελετητής των αρχαίων ελληνικών στο Πανεπιστήμιο Στοκχόλμης από τα τέλη της δεκαετίας του 1950. Το επόμενο έτος, 1967, το μάθημα των νέων ελληνικών μπορούσε να συνυπολογίζεται στα πλαίσια ενός κανονικού πανεπιστημιακού πτυχίου στη Στοκχόλμη. Το ίδιο έτος δημιουργήθηκε  θέση «αλλοδαπού λέκτορα» και πρώτος κάτοχός της διορίστηκε ο καθηγητής φιλολογίας Στέφανος Καραγιάννης, ο οποίος έμεινε στη θέση αυτή ως το 1969.

Αντικαταστάτης του Καραγιάννη στη θέση του «αλλοδαπού λέκτορα» διορίστηκε ο Χανς Ρούγκε, ο οποίος είχε υποστηρίξει τη διδακτορική του διατριβή ”Zur Entstehung der Neugriechischen Substantivdeklination” το προηγούμενο έτος 1969. Ο Χανς Ρούγκε έγινε μετά από λίγο καιρό υφηγητής της νέας ελληνικής και αντικατέστησε τον Φόλκε Σάντγκρεν ως υπεύθυνος του Τομέα Νέων Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης. Ο Χανς Ρούγκε έμεινε στη θέση αυτή ως το 1994, όταν διορίστηκε καθηγητής Νέων Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο Μάιντς Γκέρμερσχαϊμ στη Γερμανία.

Διάδοχος του Χανς Ρούγκε στη θέση του υφηγητή Νέων Ελληνικών διορίστηκε το 1994 η Εύα Χεντίν, η οποία παρέμεινε στη θέση αυτή ως το κλείσιμο του Τομέα Νέων Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης το 1912.

Κάτοχοι της θέσης του «αλλοδαπού λέκτορα» μετά το Στέφανο Καραγιάννη και το Χανς Ρούγκε διετέλεσαν η Ευτυχία Φράγκου, ο Χρήστος Παππάς, η Άννα Κυριακίδου και η Μέμη Μελισσαράτου-Μάτσον.

Κατά την περίοδο πριν από το κλείσιμο του Τομέα ανακηρύχτηκαν διδάκτορες των νέων Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο Στοκχόλμης οι:  Soula Seifert, Sten Rydå, Eva Hedin, Kimmo Granqvist, Christos Pappas, και  Mikko Kupula.

Απρίλιος 2014

Χρήστος Παππάς, διδάκτωρ φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Στοκχόλμης και πρώην «αλλοδαπός λέκτορας» της νεοελληνικής.

 

Μεταφορικές έννοιες στη γλώσσα της πολιτικής

Σημείωση. Ο Χρήστος Παππάς είναι γνωστός, στους περισσότερους, σαν πρώην δημοσιογράφος στο ελληνικό τμήμα της σουηδικής τηλεόρασης. Λίγοι γνωρίζουν για τη διδακτορική του διατριβή που υπεράσπισε το 2003.