Αλόννησος –Οδοιπορικό στην Ανάληψη

Έχουν γραφτεί αρκετά επαινετικά άρθρα για τις φυσικές ομορφιές που απλόχερα προσφέρει η Αλόννησος στους επισκέπτες της. Στα τέλη του 1970 σε Σουηδικές εφημερίδες, η Αλόννησος, χαρακτηρίζονταν σαν το σμαράγδι ου Αιγαίου. Τις απόκρυφες ομορφιές ου νησιού, όμως, δεν θα περιγράψουν ούτε οι καλύτεροι ανταποκριτές. Οι αναφορές τους δεν θα καλύπτουν όλες τις θεατές ή τις αθέατες, από περιπατητές, πλευρές του νησιού. Θα περιορίζονται στις ξεχωριστές ακρογιαλιές, στην έκσταση που προκαλείται, ακόμα, στον επισκέπτη από τις αόρατες «μάγισσες» που περπατούν στο Παλιό Χωριό, τα ναυάγια που βρίσκονται στην περιοχή, και πολλά άλλα.
   Οι ανταποκρίσεις θα στολιστούν με αναφορές για φεγγαρόλουστες νύχτες, θα αναφερθούν σε αρχαιολογικά ευρήματα από τα αρχαιότερα που βρέθηκαν στο Αιγαίο –Κοκκινόκαστρο, Γλυφά, Σπαρτίνες, Λεφτό Γιαλό– φυσικά δεν θα παραλείψουν τα απολιθωμένα οστά της παλαιολιθικής περιόδου. Θα αναφερθούν και στα μεγάλα έργα1 που σηματοδοτούν τον τρόπο που γίνονται τα δημόσια έργα στην Αλόννησο (διάβαζε Ελλάδα) και τους σκοπούς που αυτά υπηρέτησαν όπως: η λιμνοδεξαμενή, το «Ινστιτούτο Έρευνας του Θαλάσσιου Πάρκου» στο Γέρακα, το «λιμάνι» στο Πατητήρι, το αρχιτεκτονικό έκτρωμα, σε σχέση με το περιβάλλον, που ονομάζεται γυμναστήριο.

   Σίγουρα, δεν θα αναφερθούν στο χώρο της Ανάληψης που βρίσκεται πολύ μακριά από το Χωριό, πίσω απ’ το Γέρακα, και απ’ τη στεριά είναι προσβάσιμη μόνο για τους τσοπάνηδες, γιατί η περιοχή αυτή βρίσκεται σε μια δύσβατη, απότομη και πανέμορφη πλαγιά προσιτή στους ανέμους και tα κατσίκια της περιοχής. Οι απόκρημνοι γκρεμοί που βρίσκονται δεξιά κι αριστερά, της Ανάληψης, συνθέτουν ένα μαγευτικό φυσικό τοπίο που σε αφήνει εκστατικό. Στη μέση της κάθετης σχεδόν πλαγιάς σε υψόμετρο, περίπου, 200 μ. βρίσκεται ένα πολύ μικρό αθέατο εκκλησάκι του 17 – 18 αιώνα2 κρυμμένο σε φυσικό περιβάλλον λες και αναλήφθηκε θέλοντας να προστατευθεί από ανεπιθύμητους επισκέπτες.

Κοντά στο ακρωτήρι της αποβίβασης όπου αρχίζει η ανάβαση για την Ανάληψη


   Η θρησκευτική γιορτή της Ανάληψης θεωρείται στην εκκλησιαστική παράδοση σαν η ολοκλήρωση της αποστολής του Χριστού επί της Γης, και γιορτάζεται 40 μέρες μετά το Πάσχα. Μια από τις πολλές ονομασίες, της Ανάληψης, είναι Γαλατοπέφτη γιατί την ημέρα αυτή οι τσοπάνηδες συνηθίζουν να μοιράζουν γάλα δωρεάν «για το καλό του κοπαδιού». Οι προηγούμενες γενιές στο νησί, όταν η οικονομία ήταν οικιακή, και οι θρησκευτικές γιορτές έπαιζαν σημαντικό ρόλο στη ζωή τους, τηρώντας συνήθειες και κανόνες συμπεριφοράς που άλλοι έθεταν, αλλά και λόγω των στενότερων σχέσεων τους με την εκκλησία, είχαν την πεποίθηση ότι έπρατταν το καλό και το σωστό πηγαίνοντας να εκκλησιαστούν στην Ανάληψη. Στη γιορτή αυτή πολλά ψαροκάικα μετέφεραν πιστούς από το Πατητήρι, στην Ανάληψη, για προσκύνημα, γι’ αυτό το μονοπάτι που οδηγούσε στο εκκλησάκι ήταν συντηρημένο και η πρόσβαση σ’ αυτό σχετικά εύκολη, ενώ σήμερα επειδή τις τελευταίες δεκαετίες σταμάτησαν οι Θείες Λειτουργίες, στο εκκλησάκι, το μονοπάτι δεν διακρίνεται, έχει χαθεί, με αποτέλεσμα η διαδρομή να είναι πολύ επικίνδυνη δοκιμασία για τον επισκέπτη. Παρόλα αυτά η κοπιαστική πορεία και ο κίνδυνος να πέσεις και να κατρακυλήσεις, είναι ελάχιστη θυσία μπροστά στην απαράμιλλη ομορφιά που συναντάς. Και όταν φεύγοντας αφεθείς στη θάλασσα – είναι γνωστή η παλαιότερη συνήθεια να πηγαίνουν της Αναλήψεως στη θάλασσα για το πρώτο μπάνιο– θα απολαύσεις ένα από τα ομορφότερα μπάνια της ζωής σου.

Γκρεμός δεξιά από το εκκλησάκι της Ανάληψης.  


Αξέχαστο οδοιπορικό

   Στις αρχές της έβδομης δεκαετίας μου, μια τυχαία συνάντηση με έφερε, για πρώτη φορά, στην Ανάληψη όπου αμέσως διαπιστώνεις ότι το περιττό δεν έχει καμιά θέση στην περιοχή αυτή. Μια Κυριακή μου είπε ο Μανόλης. «Πάμε στην Ανάλυψη. Έρχεσαι»; Ο Μανόλης, η Ελένη, ο ιερωμένος της Αλοννήσου –ήθελε να διαπιστώσει τις επισκευές που πρέπει να γίνουν στο εκκλησάκι–, και ο γράφων, με καπετάνιο και οδηγό τον Γιάννη λύσαμε την μπαρούμα, βιράραμε την άγκυρα αφού προηγουμένως φροντίσαμε να έχουμε ξηρά τροφή, άφθονο νερό και νοστιμότατα σύκα, παραγωγής του Μανόλη. Σαλπάραμε από τη Βότση, με πορεία προς το Γέρακα. Αρχικά ξενάγησα τη σκέψη μου σε γνωστές θαυμάσιες παραλίες που διατηρούν μια παραδοσιακή αισθητική. Γρήγορα, όμως, περάσαμε τις Μούλες και το ταχύπλοο μας πήγε σε περιοχές με φόντο άγρια πεισματάρικα βράχια και γκρεμούς που ασταμάτητα, με υπερβολική υπερηφάνεια δείχνουν την ομορφιά τους και διαχρονικά προκαλούν όλα τα στοιχειά της φύσης. Πολύ σύντομα το ταχύπλοο προσέγγισε στο σημείο προορισμού.
   Ο τόπος στην Ανάληψη παραμένει πάντα σταθερός, περήφανος, απρόσιτος και αναλλοίωτος, στην ίδια πάντα γεωγραφική τοποθεσία και αδιαφορεί για τα όποια δικά μας σχόλια. Εδώ δεν έγινε και ούτε μπορεί να γίνει, ευτυχώς, καμιά ανθρώπινη επέμβαση οποιουδήποτε νεόπλουτου που ανεμπόδιστα κλείνει δρόμους και πρόσβαση στη θάλασσα. Κανένας δεν μπορεί να καταστρέψει τη φυσική ομορφιά που η φύση απλόχερα σκόρπισε στην περιοχή και ο χρόνος τη διατηρεί αναλλοίωτη προσφέροντάς την απλόχερα στους λάτρες του ωραίου και τους εραστές της φύσης. Υπάρχουν δυο μονάχα σημεία στα οποία μπορείς να αποβιβαστείς προτού αρχίσει ο Γολγοθάς της ανάβασης. Στο «νερό», σημείο όπου υπάρχει νερό, από όπου και η ονομασία, και σε ένα ακρωτήρι. Για τον άνθρωπο της καρέκλας, ακόμα και το ανέβασμα στα ζεσταμένα από τον ήλιο βράχια στο ακρωτήρι που αιώνες το θαλασσοδέρνει η οργή του Ποσειδώνα, μέχρι να πατήσει χώμα, θεωρείται άθλος. Μόλις σκαρφαλώσεις, με πολύ δυσκολία, απ’ τα τσαρπαλωτά βράχια, διαπιστώνεις ότι η περιοχή πριν από πολλά χρόνια καλλιεργούνταν. Οι ξεραμένες συκιές, και οι βραγιές στην πλαγιά είναι αδιάψευστοι μάρτυρες. Πολύ δύσκολη η ανάβαση, αλλά πλουσιοπάροχη η αποζημίωση. Τα ραβδιά που ο ιερωμένος φρόντισε να έχει μαζί του, αποδείχτηκαν πολύτιμα. αποτέλεσαν το τρίτο πόδι. Εντυπωσιακή ήταν η προσπάθεια του ιερωμένου ο οποίος οπλισμένος με πίστη την «Ανάβαση του Χριστού στους ουρανούς», υπερνίκησε φόβους και δυσκολίες, και με τη βοήθεια του Μανόλη, το τσαπί του οποίου του «άνοιγε δρόμο» όπου ο ιερωμένος δυσκολεύονταν να πατήσει, τραβούσε το δρόμο της δικής του ανάβασης. 
   Δυο – τρείς συστάδες από ψηλές κουμαριές που υπάρχουν στο δρόμο σου, ευλογημένο καταφύγιο από το τσουρούφλισμα, σου προσφέρουν ξεκούραση σε πυκνή σκιά. Εκεί θα ξαποστάσεις, θα πιείς να ξεδιψάσεις απ’ το νερό που φρόντισες να έχεις, το οποίο έχει ζεσταθεί, ατενίζοντας ένα απέραντο εκτυφλωτικό γαλάζιο λιβάδι που απλώνεται ως τη Θεσσαλονίκη. Ανεβαίνεις – ανεβαίνεις αλλά η απότομη πλαγιά και ο γκρεμός δεν χαμηλώνουν, και οι μοσκοβολιές δεν σταματούν. Βαδίζεις σε μια τοποθεσία απαράμιλλης άγριας ομορφιάς. Κοιτάζεις το πέλαγο και το βλέμμα σου δεν κουράζεται να βοσκάει το απέραντο γαλάζιο. Οι ευωδιές που σκορπάει το θυμάρι, το φασκόμηλο κ.α. σε καθηλώνουν, σε συνεπαίρνουν σε μαγεύουν κυριολεκτικά. Τόση ομορφιά σε μια απρόσιτη, κάθετη σχεδόν, πλαγιά όπου το κάθε βήμα είναι και μια δοκιμασία.

Ξεκουράζεσαι και  απολαμβάνεις...


   Και όταν κατάκοπος, καταϊδρωμένος φτάσεις στο εκκλησάκι απέραντα ευτυχισμένος και γαλήνιος, ξαποσταίνεις στο χώρο της εκκλησίας αλλοπαρμένος απ’ τις μυρωδιές των φυτών κάτω απ’ τις ευεργετικές ακτίνες του μεσογειακού ήλιου, την αρμύρα της θάλασσας και το αεράκι που κατηφορίζει ή ανεβαίνει απ’ τη θάλασσα, θα ατενίζεις τον κάθετο βράχο δεξιά σου, λίγα παράτολμα κατσίκια να προσπαθούν να βρουν την τροφή τους, και τα καταγάλανα κρυστάλλινα νερά της θάλασσας που βρίσκονται 200 μέτρα κάτω απ’ τα πόδια σου. Το αόρατο από παντού εκκλησάκι βρίσκεται κρυμμένο σε άγριο δάσος, καταφύγιο ηρεμίας και περισυλλογής σε ένα τόπο με άφθονη βλάστηση, ένα τόπο μεγαλοπρεπή, ένα ησυχαστήριο «ένα σεντούκι γεμάτο υποσχέσεις».

Το εκκλησάκι στην Ανάληψη


Το τέμπλο, οι εικόνες στο εκκλησάκι.



   Όταν έρθει η ώρα να αφήσεις τα κάλλη της Ανάληψης, άλλες ομορφιές κρυμμένες, προσιτές μόνο από τη θάλασσα, σε περιμένουν. Μικρές – πολύ μικρές παραλίες κούκλες με λευκά βότσαλα, πεντακάθαρα, καταγάλανα, κρυστάλλινα και δροσερά νερά θα σου κλέψουν την καρδιά. Έχοντας θέα τη θάλασσα προς τη Θεσσαλονίκη, βρίσκεσαι σε μικρές παρθένες παραλίες απαλλαγμένες από ταβερνάκια και φραπέδες, «χωρίς φωνίτσες από πουλάκια ή τζιτζίκια.» μοναδική μουσική υπόκρουση το θρόισμα της θάλασσας στα βράχια ή το μελωδικό κράξιμο «ενοχλητικών» γλάρων. Και όταν ξεχαστείς και σε πιάσει το σούρουπο, θα απολαύσεις ένα ξεχωριστό ηλιοβασίλεμα να σε βομβαρδίζει με αμέτρητες φλογίτσες, και το θαλασσινό Μπάτη να ψελλίζει τα λόγια του «Κόλλια». «Aπάνωθέ μου σκούπισε τη θάλασσα που στάζω … έβενος, ―γλώσσα της φωτιάς, στο βάθος κρεμεζί».

Η φύση ανταγωνίζεται τη φαντασία. Τοπίο απέραντης ομορφιάς 50 μ. από το εκκλησάκι και περίπου 200 μ. πάνω από τη θάλασσα.


   Μια μικρή – πολύ μικρή παραλία-κρυψώνα, όμως, θα σε μαγέψει. Εκεί μπορείς να απολαύσεις τα καταγάλανα νερά, να χαλαρώνεις με τις ώρες προστατευόμενος από τον ήλιο στη σκιά που απλόχερα προσφέρει η σπηλιά, ή να κάνεις ηλιοθεραπεία στην αριστερή άκρη που μόνιμα φωτίζεται από τον ήλιο. Στην παραλία αυτή όσο περισσότερο χάνεις από άνεση τόσο κερδίζεις σε ομορφιά. Η παραλία–κρυψώνα, σίγουρα, δεν χαρακτηρίζεται σαν το διαμάντι των παραλιών της Αλοννήσου. μπορεί, όμως, κάλλιστα να χαρακτηρισθεί σαν κρυφό καταφύγιο των ερωτευμένων.

Η παραλία-σπηλιά που μαγεύει και τον πιο δύστροπο.  


   Και όταν το άρμα του Ήλιου αρχίσει να στέλνει τις στερνές του ηλιαχτίδες και να χάνεται πίσω από τη βίγλα της Δύσης, πριν η κυρά-Νύχτα απλώσει τα σκούρα κρέπια της στις ομορφιές της Ανάληψης και βάλεις πλώρη για να επιστρέψεις, αξίζει να ακολουθήσεις την αγριότερη και αφιλόξενη πλευρά της Αλοννήσου με κατεύθυνση τη Μανώλα, γιατί πολλές ακόμα ομορφιές θα σου προσφέρει το νησί. Σε συνεπαίρνει το εξαίσιο τοπίο που σου προσφέρουν οι ψηλοί και απότομοι γκρεμοί, αλλά και η κάθε «παραλία» που συναντάς κάτω από κάθετα βράχια σε θαμπώνει με τα βότσαλά της, σε μαγεύει με τον δαρμένο απ’ το βοριά γκρεμό που κρέμεται πάνω της. Επιστρέφοντας κουρασμένος, πεινασμένος ή διψασμένος θα ’χεις χορτάσει θάλασσα και την άγρια πλευρά του νησιού. Φθάνοντας στο Βότση για να φουντάρει το ταχύπλοο, έχοντας κάνει το γύρω του νησιού, θα διατηρείς ζωντανή στη μνήμη σου την παραδεισένια εικόνα της Αλοννήσου.

Από την άγρια, βορεινή πλευρά της Αλοννήσου.  


 

 

   Παναγιώτης Καλογιάννης, Νοέμβρης 2017

 

   1. Δημόσια έργα (από προηγούμενα ΔΣ)
   –Η λιμνοδεξαμενή στοίχισε 14 δισεκατομμύρια δραχμές είναι ελαττωματική και αχρησιμοποίητη.
   –Το «Ινστιτούτο Έρευνας του Θαλάσσιου Πάρκου» στο Γέρακα που προορίζονταν να χρησιμοποιηθεί σαν κέντρο ερευνών για το Θαλάσσιο Πάρκο είναι παραδομένο στους ανέμους.
   –Οι χιλιάδες τόνοι μπετόν που έπεσαν στη θάλασσα καταστρέφοντας έναν ειδυλλιακό όρμο στο Πατητήρι για τη δημιουργία προβλήτας που ονομάστηκε «λιμάνι», αφού αυτό απαιτούσε η οικονομική ολιγαρχία του Πατητηριού. Τουρίστες αναπολούν τις ομορφιές εκείνου του όρμου, και βλέποντας τη βάναυση κακοποίηση του τοπίου σκέφτονται ότι το νησί κινδυνεύει από τους ίδιους τους κατοίκους του. Παρεπιμπτόντως, ένα από τα έργα που προγραμματίζονται, σήμερα, είναι η κατασκευή λιμανιού … σε άλλη τοποθεσία.
   –Το αρχιτεκτονικό έκτρωμα που ονομάζεται γυμναστήριο αν και παραδόθηκε πριν ένα χρόνο είναι αχρησιμοποίητο. Το κτίριο αυτό είναι σίγουρα απαραίτητο σε πόλη που αριθμεί δεκάδες χιλιάδες, όχι σε ένα χωριό όπου οι αθλούμενοι σε μια βδομάδα μετριούνται στα δάχτυλα των χεριών μας.

   2. Δεν υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες για την περίοδο ανέγερσής του. Κοντά στο εκκλησάκι υπάρχει ένα μισοσκεπασμένο πηγάδι, και μια βρυσούλα. Έργα, πιθανώς, όπως και οι βραγιές, μοναχών που απαρνήθηκαν τις σωματικές απολαύσεις και αφιέρωσαν τη ζωή τους στο Θεό.

 

   ΥΓ: Το ενδιαφέρον που έδειξαν, για την επισκευή του μονοπατιού, όσοι συντοπίτες άκουσαν ότι είναι κατεστραμμένο σύντομα θα οδηγήσει στο άνοιγμά του.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.