...

ΚΑΤΟΧΗ, ΠΕΙΝΑ –Διεθνής βοήθεια

Ο ρόλος της Σουηδίας

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Επίκεντρο το βιβλίο «Ο ΛΙΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΡΩΓΗ». Το βιβλίο αναφέρεται στην επισιτιστική βοήθεια που δόθηκε στην Ελλάδα στην περίοδο της Κατοχής, υπό την αιγίδα του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού. βοήθεια που έσωσε εκατομμύρια Έλληνες από το θάνατο. Το περιεχόμενο του βιβλίου βασίζεται σε στοιχεία των ειδικών υπηρεσιών Αρωγής και Αποκατάστασης που ιδρύθηκαν, στη διάρκεια του πολέμου, στα υπουργεία εξωτερικών της Σουηδίας, της Αγγλίας, και των ΗΠΑ –και βασίζονται στα στοιχεία της Διεθνούς Επιτροπής Βοήθειας στην Ελλάδα. Το κείμενο, γραμμένο στα αγγλικά, το βρήκε ο γράφων στο αρχείο του Πανεπιστήμιου της Uppsala, –στο αρχείο του Paul Mohn, πρώτου προέδρου της Επιτροπής Βοήθειας– το οποίο οι κληρονόμοι του το δώρισαν στο Πανεπιστήμιο. Πρόκειται για ένα σημαντικό ιστορικό ντοκουμέντο και θεώρησα ότι πρέπει να βγει από τα υπόγεια του Πανεπιστημίου και να μπει σε βιβλιοθήκες Ελλήνων.

Αρχείο Paul Mohn

   Είναι απαραίτητο για όποιον θέλει να έχει μια ολοκληρωμένη άποψη για την περίοδο της κατοχής, και να κατανοήσει τη δράση του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού (ΔΕΣ) στην Ελλάδα. Η εκτενής εισαγωγή, του γράφοντα, που αναφέρεται στη σημαντική, διαχρονική, βοήθεια που πρόσφερε η Σουηδία προς την Ελλάδα σε κρίσιμες περιόδους –1821, 1912 – 1922, Κατοχή– οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί που δέχτηκαν Λευκά Πλοία1, τόσο από εχθρικά όσο και συμμαχικά αεροπλάνα, πλοία που μετέφεραν τρόφιμα στους πεινασμένους Έλληνες, οι θάνατοι Σουηδών ναυτικών, και εκπροσώπων του ΔΕΣ που προκλήθηκαν από βομβαρδισμούς σε Λευκά Πλοία, ο ρόλος του Σουηδού, Γκούναρ Σέντερχιολτ, για οργανωμένη βοήθεια σε μόνιμη βάση, είναι πληροφορίες απαραίτητες για όλους τους Έλληνες. ιδιαίτερα για αυτούς που φιλοξενήθηκαν ή διαμένουν στη Σουηδία.  
   Τα γεγονότα που ακολούθησαν μετά την απελευθέρωση –εμφύλιος, το άγριο κυνηγητό που εξαπέλυσαν οι μετεμφυλιακές κυβερνήσεις στους κομμουνιστές και κάθε προοδευτικό Έλληνα στη δεκαετία του 50 –σκέπασαν και συνετέλεσαν στη λησμονιά αυτής της σωτήριας βοήθειας. Οι παλιότεροι Έλληνες ξέχασαν τη βοήθεια αυτή, και οι νεότεροι δεν έμαθαν πως ο ελληνικός λαός που σχεδόν αμέσως μετά την υποδούλωση της Ελλάδας στις δυνάμεις του Άξονα είχε αρχίσει να πεθαίνει από την πείνα, σώθηκε χάρη σε μια ασυνήθιστη ενέργεια σε περίοδο πολέμου. Η ανθρωπιστική αυτή επιχείρηση χαρακτηρίζεται σαν η μεγαλύτερη στο είδος της σε περίοδο πολέμου.
   Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η άρση του Αγγλικού αποκλεισμού και η ίδρυση της Επιτροπής Βοήθειας έγιναν χάρις στη μυστική δράση της Σουηδικής διπλωματίας με τις δυνάμεις του Άξονα αφ’ ενός, την Αγγλία και τις ΗΠΑ αφ’ ετέρου που συμφώνησαν στον εφοδιασμό της Ελλάδας με τρόφιμα. Για το σκοπό αυτόν οι Άγγλοι σήκωσαν τον ναυτικό αποκλεισμό, και οι Δυνάμεις του Άξονα δέχτηκαν να εγκατασταθούν στην κατεχόμενη Ελλάδα πρόσωπα του Ερυθρού Σταυρού από τις ουδέτερες χώρες, της Ελβετίας και της Σουηδίας, τα οποία θα διαχειρίζονταν υπεύθυνα και ανεμπόδιστα τη βοήθεια σε τρόφιμα, φάρμακα, και ρουχισμό.

   Πρώτος πρόεδρος της Επιτροπής Βοήθειας ορίστηκε ο Σουηδός Paul Mohn. Την προσωπικότητά του, την αφοσίωσή του στο καθήκον, το οργανωτικό του πνεύμα, την ευθυκρισία του στα πολλαπλά και περίπλοκα προβλήματα και, το κυριότερο, το σωτήριο έργο της Επιτροπής διαπιστώνει αμέσως ο αναγνώστης.
   Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Ε. Σκάσσης, στην αποχαιρετιστήρια εκδήλωση, εκφράστηκε για τον απερχόμενο πρόεδρο, Paul Mohn, της Επιτροπής Βοήθειας (αντικαταστάθηκε από τον ανώτατο δικαστικό Emil Sandsröm, Π.Κ.) λέγοντας: «[…] φθάσατε στην Ελλάδα σε μιαν από τις σκοτεινότερες περιόδους της Ιστορίας της, σε εποχή που η απελπισία –συνέπεια τρομαχτικού λιμού και μιας κατάστασης εξαιρετικά αποκαρδιωτικής είχε αρχίσει να κυριεύει τις καρδιές μας. Κι επιδοθήκατε αμέσως στο έργο της σωτηρίας, για το οποίο η χώρα μας θα σας έχει αιώνια ευγνωμοσύνη. Επικεφαλής μιας ομάδας άξιων κι αφοσιωμένων συνεργατών σας, σταθήκατε ο άνθρωπος που η Μοίρα της Ελλάδας έβαλε στο δρόμο της. Καμιά άλλη εκλογή δεν θα μπορούσε να τιμήσει καλύτερα την ωραία πατρίδα σας, που κατόρθωσε να περισώσει από τόσον καιρό το αληθινό πυρ του πολιτισμού, τόσο του πνευματικού όσο και του επιστημονικού, ούτε και τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό, του οποίου δεν υπάρχει ανάγκη να επαινέσει κανείς τη μεγαλειώδη κι ευγενική δράση, την αυταπάρνηση, το χριστιανικό έλεος και τη βαθιά ανθρωπιά. Γιατί, σπάνιοι είναι εκείνοι που κατέχουν όσο εσείς τις ικανότητες του ηγέτη και του πραχτικού πραγματοποιητή, κι επιπλέον τις υψηλότερες ηθικές αρετές, που βρίσκονται δυστυχώς συνήθως μόνο σ’ εκείνους που είναι οι λιγότεροι ικανοί να παλέψουν για την πραγματοποίηση των ιδανικών τους. Στο τέρμα ενός ακούραστου μόχθου, αφοσιωμένου στον αγώνα κατά της δυστυχίας και της πείνας στην Ελλάδα, μπορείτε να μας αφήσετε τώρα, έχοντας τη βεβαιότητα πως εκπληρώσατε μιαν αποστολή βαριά και περίπλοκη, μα ευγενική, με χαρίσματα εξαιρετικά, κατανόησης και δημιουργικότητας. Και πως κερδίσατε τη μάχη […]».
   Ο Paul Mohn έφυγε από την Αθήνα με το δίπλωμα του επίτιμου δημότη της πόλης του Περικλή.

 

   Παναγιώτης Καλογιάννης, Στοκχόλμη Σεπτέμβρης 2018

  1. Λευκά Πλοία ονομάστηκαν τα νοικιασμένα από τον Σουηδικό Ερυθρό Σταυρό πλοία, όλα σουηδικά, για να μεταφέρουν τρόφιμα από τον Καναδά στην Ελλάδα. Τα πλοία αυτά, στα οποία εξασφαλίστηκε η ελευθεροπλοΐα από τις εμπόλεμες δυνάμεις, βάφτηκαν άσπρα και έφερναν σε εμφανή σημεία τη σουηδική και τη σημαία του Ερυθρού Σταυρού. 

    ΥΓ: Το περιεχόμενο του βιβλίου (και πολλά άρθρα, του γράφοντα, αναρτημένα στον Τοξότη και αναφέρονται στη δράση του ΔΕΣ στην Ελλάδα) εκτός από το γενικότερο ενδιαφέρον, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους Έλληνες οι οποίοι φιλοξενήθηκαν ή διαμένουν στη Σουηδία. Η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας ακολουθώντας την παράδοση μηδέν πράττειν, που ακολουθεί τις τελευταίες δεκαετίες, αδιαφόρησε, δεν ενδιαφέρθηκε –παρόλο που υπήρξε προσφορά– να γίνουν ομιλίες (ΟΧΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ με σκοπό την πώληση του βιβλίου) στους Συλλόγους μέλη της. Αυτοί, η Ομοσπονδία, «περί άλλων τυρβάζουν»: έξω από το ΝΑΤΟ, έξω από το Ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατάργηση των μνημονίων, παράβλεψη της σουηδικής νομοθεσίας για την λειτουργία Ιδρυμάτων. έλεγχο από την ομοσπονδία στη λειτουργία του Ιδρύματος Ελληνική Πολιτιστική Στέγη Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, και πολλά άλλα ευτράπελα. 

 

  <  προηγούμενο | επόμενο >

 

   Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.