....Ο ίδιος ο Μάθεσης, λέει στον Κ. Χατζηδουλή, για το πώς έγραψε το τραγούδι: «Λίγο μετά που σκοτώθηκε ο Άρης Βελουχιώτης το ‘γραψα. Είχε τρία τετράστιχα και όχι τέσσερα. Ο Άρης, ήτανε φίνος άντρας, μάγκας κι αγωνιστής και Έλληνας. Κατάλαβες; Μιλάει ο Μάθεσης. Υπήρχανε κι άλλοι αγωνιστές, δηλαδή που θέλανε να τους λένε έτσι, αλλά αυτοί ήτανε αγωνιστές για την πάρτη τους. Δηλαδή, αποφάγια. Άλλη ταρίφα αυτοί. Όταν έσβησε το καντήλι του παλικαριού, έκατσα και το ‘γραψα, γιατί έγινε θρήνος. Θρήνος και ύμνος. Το θέμα είναι παλιό, πολύ παλιό – η ιδέα. Τα λόγια δικά μου και τιμής πρόσωπο ο Άρης.....

* ΕΝΑΣ ΛΕΒΕΝΤΗΣ ΕΣΒΗΣΕ (ΑΡΗΣ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗΣ)   του 1945).

«Αντιλαλούνε τα βουνά
κλαίνε τα κλαψοπούλια,
ο Βελουχιώτης χάθηκε
ψηλά σε μια ραχούλα.

Το κλαψοπούλι θλιβερά
σκορπάει τη λαλιά του,
φαίνεται πως έχασε
τη μόνη συντροφιά του.

Τι έχεις κλαψοπούλι
κι όλο πικρά στενάζεις
τι είναι που σε πλήγωσε
και βαριαναστενάζεις;

Μαράθηκαν τα λούλουδα
χάθηκε το φεγγάρι,
ένας λεβέντης έσβησε
που τονέ λέγαν Άρη.

Κείνος δεν θέλει κλάμματα
ούτε και μοιρολόγια,
αγώνες θέλει και χαρές
αρματωσιές και βόλια.»

 

Afieroma

"Αλόννησος: Νησί γαλήνιο και γλυκό.

Book

Διαδρομές σε χρόνια σκοτεινά

Αλόννησος το άλλο Νησί. Λέξη που συγκινεί: αντανάκλαση, το "πραγματικό" του "αληθινού" νησιού, του αόρατου για τα μάτια μας, ή ύστατο ίχνος ενός χαμένου νησιού; Είναι ένα νησί γαλήνιο και γλυκό όπου η νύχτα πέφτει πολύ απαλά, χωρίς εκείνη τη βιάση, χωρίς εκείνη την αιμοβόρικη μαυρίλα με την οποία πλακώνει τα νησιά στο νοτιά.
.................
Οι τουρίστες είναι μάλλον σπάνιοι εδώ. Αυτό το νησί δεν προσφέρει τίποτα απ' αυτά που αναζητάει ο άνθρωπος -που-ταξίδευει. Δεν έχει αρχαιότητες, δεν έχει παραλιακό περίπατο, δεν έχει ούτε ηλεκτρικό ούτε κέντρα διασκεδάσεως. Φωτίζουνε με πετρέλαιο ή με ασετιλίνη. Περπατάνε σε μονοπάτια που μόνο γαϊδάροι ή μουλάρια διαβαίνουν. Τρώνε μια δική τους κουζίνα, που σα βάση της έχει τη δυνατή ρετσίνα, γιαούρτι από γιδίσιο γάλα και πίτα από τυρί.................... " Το Ελληνικό Καλοκαίρι  Jacques Lacarriére.

"Διαδρομές σε χρόνια σκοτεινά", δεν είναι ένα βιβλίο που διάβασα ταξιδεύοντας. είναι βιβλίο που με ταξίδεψε.

Alonisssos

Αλόννησος και Ερημονήσια

Πρώτα στα άψυχα, τα ερημόνησα που πολλές φορές πήγαινα μικρός με ψαροκάικα. Θυμήθηκα τους αστακούς γιαχνί που ο μπάρμπα Γιώργης ο Ευσταθίου, σκυριανός ψαράς, έφτιαχνε. Το πρώτο ψάρι, ένα μεγάλο κέφαλο, που σκότωσα με ψαροντούφεκο όταν ήμουν 12 χρονών στον όρμο Βασιλικό
Με ταξίδεψε, έφερε δίπλα μου οι ανθρώπους, κουβέντες που δεν σβήνουν, είναι πάντα στην κύρια μνήμη, για να χρησιμοποιήσω λίγο την ορολογία των υπολογιστών. Θυμάμαι τον γερο Θοδωρή, ανιψιός του απ' τη μάνα μου, στο καφενείο του Καραβιά -τώρα είναι μοντέρνα καφετέρια-να μου μιλάει για τις δραστηριότητες των ελλήνων στο Μακεδονικό αγώνα.

Thodoris

Θοδωρής Μακεδονομάχος 1903 -1909. Φοβερός σκοπευτής.Περνούσε σφαίρα μέσα από δαχτυλίδι στα 300 μέτρα.

Πρωτοπαλίκαρο του Παύλου Μελά ο Γερο Θοδωρής , δεν είχε ακούσει, είχε ζήσει, γνωρίσει είχε άμεση σχέση με τις μάχες. Τότε δεν καταλάβαινα. Το ερώτημα. Μα πώς μπόρεσαν; Πως άντεξαν; Υπάρχει ακόμα. Δεν μπορούμε σήμερα να καταλάβουμε πως ήταν δυνατόν να κοιμούνται πολλές συνεχόμενες μέρες στο χιόνι, έχοντας μοναδικά εφόδια την κάπα τους.
Από το νησί αυτό, που "Περπατάνε σε μονοπάτια που μόνο γαϊδάροι ή μουλάρια διαβαίνουν", τρείς πήγαν και πολέμησαν. Άλλα ερωτήματα, εύλογα και μη, δημιουργεί η πράξη των τριών αυτών. Τηλέγραφος, εφημερίδες, τα ΜΜΕ τέλος πάντων δεν υπήρχαν. Πως έφθασε το μήνυμα στο ξερονήσι που ο Θοδωρής ήταν; Τι ήταν το κίνητρο που έκανε αυτόν και τους άλλους δυο να αφήσουν οικογένεια, γυναίκες και μικρά παιδιά; Δεν ήταν καλαμαράδες, δεν είχαν διδαχθεί στα θρανία "εις οιωνός άριστος, αμύνεσθαι περί πάτρης".

Κανένας φιλόλογος δεν τους είχε διδάξει, αναλύσει:"Μητρός τε και πατρός τε και των άλλων προγόνων απάντων τιμιώτερον εστίν η πατρίς και σεμνώτερον και αγιώτερον". "Και από την μητέρα και από τον πατέρα και από όλους τους υπόλοιπους προγόνους πιο άξια τιμών είναι η πατρίδα και πιο σεβαστή και πιο ιερή".
Στη βουλή των ελλήνων σήμερα πόσοι δεν έχουν κάνει την στρατιωτική τους θητεία; Αυτοί, και όχι μόνο, το παρέφρασαν σε «Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάρτης».
Δάσκαλοι ήταν οι αγράμματοι γονείς τους, που τους δίδαξαν αξίες και ιδανικά. Αξίες που στο διάβα του χρόνου άλλαξαν, ξέφτισαν. Έμαθαν, και έκαναν πράξη, ότι η μεγαλύτερη αξία είναι η σωτηρία της πατρίδας. Σήμερα η αξία δίνεται στην άμυνα για τη σωτηρία του ατόμου, στο βάθεμα της τσέπης.

Διαβάζοντας το βιβλίο, φέρνοντας στη μνήμη γεγονότα "ξεχασμένα" -γνωστά από αφηγήσεις-και ζώντας την σημερινή πραγματικότητα -στην Αλόννησο- όπου όλα πουλιούνται, όλα αγοράζονται στο χρηματιστήριο του μικροσυμφέροντος διαπιστώνεις ότι υπάρχει μια  ιδιαίτερη “οικογένεια”, ομάδα ανθρώπων που δεν βάζουν την προσωπική τους, την οικογενειακή τους ευτυχία πάνω από οτιδήποτε άλλο. Δεν βάζουν τον πλουτισμό τους πάνω ακόμα και από την πατρίδα. Είναι αυτοί οι αφανείς, πρωτοπόροι. Αγράμματοι -χωρίς πτυχία- διατηρούν τις ανθρώπινες αξίες και κρατούν αναμμένη τη δάδα της ελπίδας.Αν η πατρίδα ευημερεί -πιστεύουν-, τότε ευημερεί και ο κάθε πολίτης. Διαφορετικά, μπορεί μερικοί να ευημερούν, αλλά η πατρίδα να δυστυχεί.
Είναι οι δημιουργοί που γράφουν, δημιουργούν ιστορία αφού εργάτες, ψαράδες, γεωργοί ή κτηνοτρόφοι γνωρίζουν την αδικία. Αυτοί οι εργάτες του χεριού που δημιουργούν, πασχίζουν, βασανίζονται όχι για προσωπικό κέρδος αλλά για την κοινωνική πρόοδο.

Το κάλεσμα του ποιητή.

«Αυτό κρατάει ανάλαφρο μεσ’ την ανεμοζάλη
το από του κόσμου τη βοή πρεσβυτικό κεφάλι,
αυτό το λόγο θα σας πω
δεν έχω άλλο κανένα
Μεθύστε με τ’ αθάνατο
κρασί του Εικοσιένα!»

Μ αυτό το τετράστιχο απευθύνθηκε ο Παλαμάς στα νιάτα της Ελλάδας μετά την κήρυξη του Ελληνοαλβανικού πολέμου .

Στην Αλόννησο, που "Περπατάνε σε μονοπάτια που μόνο γαϊδάροι ή μουλάρια διαβαίνουν",  
 δεν διάβαζαν ποίηση, τότε. Αρκετοί όμως, με πρώτους τους Λυκουργαίους γνώριζαν το χρέος τους, και "μέθυσαν με  τ’ αθάνατο κρασί του Εικοσιένα!". Δεν είχαν διαβάσει Θουκυδίδη. Έκαναν πράξη, όμως, του Περικλή τα λόγια:
"... τό ευδαίμον τό ελεύθερον , τό δ` ελεύθερον
τό εύψυχον κρίναντες , μή περιοράσθε τούς πολεμικούς κινδύνους ..... "
( Θουκυδίδου Ξυγγραφή ( = Ιστορία ) : Περικλέους Επιτάφιος : 43- 4 ) .

".. θεμέλιον της ευτυχίας είναι η ελευθερία, και της ελευθερίας η ευψυχία, μη αποβλέπετε με ανησυχίαν εις τους κινδύνους του πολέμου..." Μετάφραση Ελευθερίου Βενιζέλου.

"κοιμούμαι μ’ ένα όνειρο, ξυπνώ με μιαν ελπίδα, πως θε να ιδώ μια μέρα φως, ελεύτερη πατρίδα"


Πρωτοστάτησαν στην Αντίσταση ενάντια στον καταχτητή. Στη δημιουργία του ΕΛΑΝ Β. Σποράδων. Πήραν τη σκυτάλη από τους Μακεδονομάχους συγγενείς τους και πρόκριναν σαν γενικότερη ευδαιμονία, εκείνη που εξασφαλίζει η ελευθερία. Με ψυχικό εφόδιο τη γενναιότητα  έκαναν το χρέος τους προς την πατρίδα. Η Αλόννησος ήταν ένα από τα περάσματα στη Μέση Ανατολή. Υπήρξαν μερικοί που βοήθησαν πολλούς έλληνες και άγγλους να περάσουν. Με το αζημίωτο φυσικά. Με στόχο την εγγλέζικη χρυσή λίρα. Οι λίρες ήταν έξω απ'  τους στόχους που οι Λυκουργαίοι είχαν. Το καθήκον προς την πατρίδα δεν συμβαδίζει με το χρήμα. Δεν ζήτησαν και δεν πήραν χρήματα από όσους βοήθησαν. Όταν καπετάνιος με φορτωμένο το καΐκι του, σιτάρι, υφάσματα και δυο τόνους φάρμακα τα έδινε -προσωπικά σε ένα Λυκουργαίο- με αντάλλαγμα την προώθησή του στην Τουρκία, δεν υπήρξε δεύτερη σκέψη. Στο βουνό υπήρχε έλλειψη ακόμη και σε επιδέσμους. Το καΐκι με το πολύτιμο φορτίο του ξεφορτώθηκε στο Πήλιο, από τους αντάρτες.
Το αρχηγείο του ΕΛΑΣ, σε επιστολή με υπογραφή του Σαράφη δίνει "εύφημο μνεία"  στο ΕΛΑΝ Β. Σποράδων για τις υπηρεσίες του.

"Δίκαιοι κι ίσιοι σ΄όλες τους τις πράξεις".

Το δίκιο και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια την έννοια και υπεράσπιση της πατρίδας μέχρι την αυτοθυσία τους δεν τα διδάχθηκαν στο σχολείο. Είναι έμφυτα στους Λυγουργαίους. Οι Ιταλοί, σε συνεργασία με τους ντόπιους Εφιάλτες, σε επιχείρησή τους για εξάρθρωση του δικτύου διακίνησης ανθρώπων στην Τουρκία, εντόπισαν και τραυμάτισαν σοβαρά -νόμισαν ότι τον σκότωσαν- ένα μέλος του δικτύου αυτού. Η οργάνωσή του, ζήτησε βοήθεια από τους Λυκουργαίους. Αυτοί μόνο μπορούσαν να βοηθήσουν, αυτούς μόνο μπορούσαν να εμπιστευτούν. Ο κίνδυνος ήταν μεγάλος, οι χαφιέδες και ο θάνατος περιπολούσαν μαζί. Αυτό βέβαια δεν στάθηκε, δεν μπορούσε να είναι εμπόδιο. Κινητοποιήθηκε με διάφορους τρόπους όλο το Λυκουργαίϊκο.Η φυγάδευση και η απόκρυψη του τραυματία σε σπηλιά βραχονησίδας. Η φύλαξη και συντήρηση του τραυματία. Οι "πατριώτες" είχαν αφηνιάσει και ενήργησαν .... "γενναία". Ήταν άλλωστε πολύ "ανδρείοι" δίπλα σε ιταλούς και γερμανούς στρατιώτες.....
Γνήσια τέκνα του Εφιάλτη, βασάνισαν -με πολύ "ανδρεία" -γυναίκες: τη γυναίκα του τραυματία. Με περίσσιο μίσος σύζυγο και μάνα Λυκουργαίων, της έσπασαν το χέρι της για .... να τους θυμάται. Δικαστήριο-ιταλικό-στο Βόλο. Γλύτωσε στη Μικρασιατική εκστρατεία ο Θανάσης Αθανασίου. Δεν γλύτωσε όμως απ τη μήνη των "γενναίων ντόπιων γερμανών". Δικάστηκε δυόμιση χρόνια φυλακή αυτός, σε θάνατο ένα παιδί του και ισόβια ένα άλλο. ( τα παιδιά δεν τα έπιασαν. δικάστηκαν ερήμην). Πρέπει όμως να εκτελέσουν το "χρέος" τους απέναντι στις πατρίδες τους Γερμανία, Ιταλία. Βασάνισαν, έγδαραν κυριολεκτικά τη γυναίκα του Μακεδονομάχου Θοδωρή. Ήξερε που ήταν ο τραυματίας, και δικά της παιδιά τον βοηθούσαν. Δεν της πήραν κουβέντα. Έσφαξαν πολλές κατσίκες, να την τυλίξουν σε δέρματα ώστε να γίνει καλά. Έξη μήνες χρειάστηκαν για την ανάρρωσή της.

Απελευθέρωση και κατοχή.

Η κατοχή τελείωσε. Οι αγωνιστές δεν στεφανώθηκαν δάφνινο στεφάνι απ' την πατρίδα. Δεν τους εξασφάλισε η πολιτεία "δωρεάν σίτιση στο πρυτανείο". Η απελευθέρωση δεν έφερε ξαστεριά.

"....Από την αρχή του 1945, ο Rex Leeper, ο βρετανός πρεσβευτής, είχε ευρύτατες εξουσίες και ευθύνες που συγγένευαν με τις εξουσίες και τις ευθύνες περισσότερο ενός αποικιακού κυβερνήτη, παρά του επικεφαλής μιας κανονικής διπλωματικής αποστολής.......
... κατά παράβαση της Συμφωνίας της Βάρκιζας, το να ήσουν παλιά μέλος του ΕΛΑΣ κρινόταν ως έγκλημα. Η βρετανική πρεσβεία ήταν ενήμερη για τις δραστηριότητες των οργανώσεων ΙΔΕΑ και Χ στο στρατό και στην εθνοφυλακή......"[1]

"Οι άνδρες που διοικούσαν την Ελλάδα στην περίοδο αμέσως μετά τον πόλεμο δεν επαινούνται πολύ. Γενικά, αντιμετωπίζονται ως στενόμυαλοι και ασήμαντοι, ανίκανοι να αρθούν πάνω από προσωπικές εχθρότητες και ιστορικές διαμάχες ώστε να λύσουν τα τεράστια προβλήματα που αντιμετώπιζε η χώρα..." [2]
Τα αγγλοαμερικάνικα συμφέροντα στην περιοχή η ασημαντότητα και ανικανότητα των ελλήνων πολιτικών, συνετέλεσαν ώστε οι κακουχίες, το κυνηγητό να συνεχισθεί, μετά την απελευθέρωση, σε άλλη μορφή. Παρανομία στην Αλόννησο, και γλύτωσαν! Πως είναι δυνατόν να αποφύγεις τους διώκτες σου, που ενισχύονται με χωροφύλακες από Σκόπελο και Βόλο; Λίγες ώρες χρειάζονται να περπατήσεις το νησί από άκρη σε άκρη. Καρδιά αετού οι μεν λαγού οι άλλοι.  Αυτοί που δεν βγήκαν στο "κλαρί" φιλοξενήθηκαν σε διάφορα νησιά  Ψυτάλλεια, Μακρόνησος. Είναι γνωστές "οι ανέσεις" και το "σέρβις" που υπήρχε εκεί.

Από το 1946 η τρομοκρατία εντείνεται, δημιουργείται  κατάσταση μονόπλευρου εμφυλίου πολέμου. Η Αλόννησος δεν μένει έξω από το αιματηρό τρομοκρατικό όργιο που εξαπολύεται από Έβρο μέχρι Κρήτη. Τέσσερες συμμορίες δρουν στην περιοχή του Πηλίου. Ο Καλαμπαλίκης συναγωνίζεται το Σούρλα σε πράξεις βίας. Το 1947 η Αλόννησος γνώρισε  τον "πατριωτικό ενθουσιασμό" του Καλαμπαλίκη.

Ποιοί είναι οι εχθροί;

Στην κατοχή, οι γερμανοί βρήκαν ένα πολεμικό όπλο κρεμασμένο, φανερά, στο σπίτι του Μακεδονομάχου Θοδωρή. Εντυπωσιάσθηκαν από το όπλο. Ήταν δώρο, της Φρειδερίκης στον Θοδωρή με το εθνόσημο χαραγμένο, για την προσφορά του στην πατρίδα.
-Γερμανός. Τι όπλο είναι αυτό;
-Θοδωρής, του εξηγεί.
-Γερμανός, σφαίρες έχεις.
-Θοδωρής. Και βέβαια έχω. Έτσι απλά και φυσικά!
Κρέμασε ο γερμανός το όπλο στη θέση του, και έφυγε!!!

Το 1947 "άνδρες, μαχητές" του Καλαμπαλίκη πήγαν στην Αλόννησο για ....δράση. Η ίδια σκηνή, επαναλαμβάνεται,  στο σπίτι του Μακεδονομάχου. Αυτή τη φορά όμως το όπλο ..... ακολούθησε τα "παλικάρια", δεν τοποθετήθηκε στη θέση του. Δεν ήταν η μοναδική πράξη... ανδρείας.
Υπέβαλαν πολλούς σε άγρια βασανιστήρια, βοήθησαν φυσικά και οι ντόπιοι πρώην συνεργάτες του κατακτητή. Δυο άνθρωποι δεν άντεξαν. Πέθαναν. 

Είχαν και οι αγωνιστές του ΕΛΑΣ, την τύχη που είχαν οι αγωνιστές των απελευθερωτικών αγώνων. Τους τυράννησαν, τους καταδίκασαν σε θάνατο σαν εθνοπροδότες, για να έλθει το πλήρωμα του χρόνου, και να στηθούν ανδριάντες, μνημεία και τύμβοι θυσιών.
Ο Κολοκοτρώνης, ο Πλαπούτας καταδικάσθηκαν σε θάνατο με ψεύτικες, αστήρικτες κατηγορίες, χλευάστηκαν σαν προδότες. Για να τους στήσουν αργότερα αγάλματα, να τα θωρούν οι επόμενες γενιές και να τα στεφανώνουν στις εθνικές γιορτές. Ίδια δεν είναι και η μοίρα των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης;

Κυνηγητό με άλλα μέσα.

Τελείωσε και ο εμφύλιος με την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού. Αυτοί που έζησαν την ήττα από πολιτικούς που είναι "ασήμαντοι, ανίκανοι να αρθούν πάνω από προσωπικές εχθρότητες" δεν έχουν αυταπάτες. Ο εμφύλιος δεν σταμάτησε στα βουνά του Γράμμου. Γνώριζαν ότι θα συνεχίσουν να πληρώνουν το τίμημα για πολλά χρόνια. Ξέρουν ότι δεν θα μπορέσουν να σηκώσουν κεφάλι εύκολα, θα είναι έρμαιο των διαθέσεων του κάθε χαφιέ.

 

Οι παρακρατικοί, η ανοιχτή τρομοκρατία, ο ρεβανσισμός, το ταξικό μίσος εκφράσθηκαν από λαϊκούς συνθέτες και τραγουδιστές. Χαρακτηριστικό είναι το τραγούδι, Αντιλαλούνε τα βουνά,  του Βασίλη Τσιτσάνη, στίχους Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, που αποδίδουν  σε ανεπανάληπτες εκτελέσεις Στέλιος Καζαντζίδης, Σωτηρία Μπέλου.
Το παρακράτος της δεξιάς ακολουθούσε τους Λυκουργαίους. Ταπεινοί υπολογισμοί γι' αυτούς ήταν άγνωστοι. Αντίπαλός τους είναι η αδικία και η ανισότητα.
Οικοδόμοι -μαστόροι στην Αθήνα, δεν ξέφυγαν από τις αρχές τους. Θυμάμαι, όταν πλήρωσαν τον Χρίστο, έναν  εργάτη που είχαν σε μια οικοδομή.  Έκανες λάθος, λέει ο Χρίστος, μου έδωσες περισσότερα χρήματα. Όχι, δεν έκανα λάθος. Η δουλειά πάει καλά -θα έχει κέρδος - πρέπει και εσύ, να αμειφτείς. Μετά από χρόνια, στη Στοκχόλμη, μου διηγιόταν κάποιος -όταν του είπα από που είμαι- πόσο θερμά μιλούσε ο θείος του εργάτης στις οικοδομές, για κάποιους μαστόρους από την Αλόννησο. Δυο Λυκουργαίους και τον γαμπρό τους. Μήπως τον λένε Χρίστο; Ρώτησα. Ναι, που τον ξέρεις;.....

Στο πρώτο δημοψήφισμα του Παπαδόπουλου, έβαζαν τους ψηφοφόρους πέντε -πέντε στο εκλογικό τμήμα. Για να μην κουράζονται -οι ψηφοφόροι-έριχναν οι ίδιοι το κατάλληλο φυσικά ψηφοδέλτιο στην κάλπη. Υπήρξαν 13 βροντερά ΟΧΙ. Δεν γνωρίζω και τους 13 λεβέντες/σες. Γνωρίζω τους μισούς, είναι από το Λυκουργαίίκο.

 

Στη δικτατορία, η νεότερη γενιά των Λυκουργαίων -όταν μερικοί διάβαζαν -έκανε το καθήκον της. Διάφορες φυλακές της χούντας "φιλοξένησαν"  τη νεώτερη γενιά. Θυμάμαι έναν φοιτητή της φιλοσοφικής σχολής, που "αφομοίωσε" από το πρώτο έτος το αρχαίο ελληνικό πνεύμα, να λέει. Καλά τους κάνουνε και τους βάζουν φυλακή. Να μάθουν να κάθονται φρόνιμα. Όταν φιλόλογοι με τέτοιες αντιλήψεις διδάσκουν Αντιγόνη και τον Επιτάφιο του Περικλή, τότε αλλοίμονο...οι Εφιάλτες δεν θα λείπουν στην μια ή την άλλη μορφή.

Πατριωτισμός, αλτρουισμός και. ντόπιοι.... γερμανοί. 

Ο Κωστάρας και ο πατέρας του -Μιλτιάδης Μακεδονομάχος 1903 - 1909 φυγάδευσαν 185 εγγλέζους. Χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα δεν πήραν ούτε μια λίρα.

Miltiadis

Μιλτιάδης. Μακεδονομάχος 1903 -1909.

Ο Μιλτιάδης άλλωστε είχε αρνηθεί, μετά τους Βαλκανικούς πολέμους, να πάρει πολλά στρέμματα γης που το Ελληνικό κράτος του πρόσφερε για τις υπηρεσίες του. Στον Κωστάρα, συναντάς την ιστορία όπως αυτή εξελίχθηκε μετά το '40. Διακινδυνεύοντας καθημερινά για τη δράση του, όχι από τους κατακτητές αλλά από τους ντόπιους συνεργάτες τους, χωρίς να αποβλέπει σε υλικά ανταλλάγματα, προδόθηκε, πιάστηκε από ομάδα χαφιέδων, συνεργατών των κατακτητών, βασανίσθηκε και στάλθηκε στη Γερμανία σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Άλλοι 650 έλληνες από διάφορα μέρη του έκαναν "παρέα". Από αυτούς επέστρεψαν μόνο 35. Στο χωριό οι δικοί του  κάνανε μνημόσυνο, δεν υπήρξε καμιά επικοινωνία, και ο παπάς έψελνε για τη σωτηρία της ψυχής του.Τους... διέψευσε. Απογοήτευσε τους χαφιέδες, που ποτέ δεν του ζήτησαν συγγνώμη. Δεν είχαν το σθένος, τους έλλειπε και ο ανδρισμός. Εγκλωβισμένος στο νησί, αναγκάστηκε να βγει στην παρανομία τον καιρό του εμφυλίου.

Αμοιβή, Δικαίωση.

Στο τέλος του πολέμου, ένα εγγλέζικο πολεμικό αγκυροβόλησε στην Αλόννησο. Ζήτησαν -απ' όλους τους κατοίκους-τον Κωστάρα και τον πατέρα του. Όταν αυτοί ανέβηκαν στο πολεμικό "παιάνισαν προς τιμήν μας τον εθνικό ύμνο της Ελλάδας και μας έδωσαν τιμητικά διπλώματα και μετάλλια. Αυτή ήταν η μοναδική ανταμοιβή μου" .
Στις αρχές του  '50 μήνυσε αυτούς που τον έπιασαν και τον παρέδωσαν στους γερμανούς. Στο Βόλο, όπου θα γινόταν το δικαστήριο, ειδοποιήθηκε αυτός και οι μάρτυρες ότι κινδυνεύει η ζωή τους. Κρύφθηκαν σε διάφορα καΐκια. Αυτός πιάστηκε. Στην αστυνομία τον πλήρωσαν όχι σε χρυσό, αλλά με άγριο ξυλοδαρμό. Τόλμησε λέει να μηνύσει τους πατριώτες....Ζούσε, για χρόνια, παίζοντας κλαρίνο. Το ελληνικό κράτος δεν του έδινε φυλλάδιο να ασκήσει το επάγγελμα του ναυτικού.Οι γερμανο ντυμένοι , Μάηδες, χίτες και άλλοι πήραν σύνταξη "αντιστασιακού"!. Ο Μπάρμα Κώστας αρνήθηκε! Επάγγελμα είναι να είσαι αντιστασιακός; Απαντάει με χαμόγελο και το πρόσωπό του λάμπει.

Εκπαιδευτικό σύστημα και... διακοπές.

Πληροφορούμαι από εφημερίδες -κατά καιρούς- ότι διάφοροι κρατικοί υπεύθυνοι ταξιδεύουν στη Φιλανδία για να γνωρίσουν το εκεί σύστημα εκπαίδευσης. Θέλουν λέει, να το μεταφέρουν στην Ελλάδα.

Το Φιλανδικό μοντέλο όμως, αποσκοπεί στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, όχι της αποστήθισης. Ο δάσκαλος δεν είναι υποχρεωμένος να διδάξει από τη σελίδα 1 μέχρι 159, όπως στην Ελλάδα. Μπορεί να αφήσει το βιβλίο στην άκρη, γράφει ο ίδιος και διδάσκει ..
Στην Ελλάδα, δεν γίνεται μάθημα στο σχολείο η τοπική Ιστορία. Δεν προβλέπεται από το πρόγραμμα, δεν συμπεριλαμβάνεται στην διδακτέα ύλη. Στη Φιλανδία ο δάσκαλος μπορεί, να διδάξει ποιοί στάθηκαν πίσω από τα πολυβόλα έχοντας απέναντί τους γερμανούς. Μπορεί να διδάξει και να αναλύσει συμπεριφορές του Καλαμπαλίκη , Σούρλα και των τοπικών χαφιέδων που έστειλαν τον Κωστάρα σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Γερμανία. Να εξηγήσει στα παιδιά γιατί ένας τοπικός "άρχοντας", σήμερα στην Αλόννησο, αποκαλείται σκοτώστρας. Ποιά κυβέρνηση του δικομματισμού, θα καθιερώσει τέτοιες καινοτομίες;

Πρέπει να γίνεται πάθημα τοπικής Ιστορίας, με πρόλογο και επίλογο. Όχι για να μάθουμε ότι υπήρξαν άνθρωποι που έκαναν το καθήκον τους. Αυτό είναι αυτονόητο για κάθε "εραστή της πόλεως" για κάθε πατριώτη. Να μάθουμε τις συμπεριφορές και τα γεγονότα στα οποία οι άνθρωποι έδρασαν. Αν δικαιώθηκε η θυσία τους. Να μάθουμε γιατί δεν πλήρωσαν κανένα τίμημα οι υπεύθυνοι. Γιατί οι συνεργάτες των γερμανών οι βασανιστές, διεκδικούν και παίρνουν το μερίδιο των αγωνιστών.

Να μάθουν, γιατί κανένας συνεργάτης του κατακτητή δεν τιμωρήθηκε. Γιατί πρωτοτυπήσαμε!!!Γιατί οι γερμανο ντυμένοι, κυβέρνησαν την Ελλάδα τα μεταπολεμικά χρόνια. Να μάθουν, για τις δολοφονίες στην Μακρόνησο, τις εκτελέσεις στο Λαζαρέτο, τους χιλιάδες φυλακισμένους, εκτοπισμένους. Είναι πολλά που πρέπει να μάθουν τα παιδιά. Αλά δεν θα τα μάθουν. Δεν θα τα μάθουν, στο σχολείο.....

          Εκτελέσεις κατά
          την Απελευθέρωση
  Απαγγέλλονται Άλλες     με συνοπτικές
  κατηγορίες ποινές Θάνατος Εκτελέσεις διαδικασίες
Βουλγαρία       1.552  
Βέλγιο 346.000 53.000 2.895 242 12
Ολλανδία 150.000 60.000 285* 40 22
Δανία 20.000 12.877 76 46  
Νορβηγία     30 25  
Γαλλία 124.751 51.250 6.763 ** 770 4.167

[3]

* 160 από αυτές τις καταδίκες μετατράπηκαν σε ισόβια δεσμά.

** 3.910 δικάσθηκαν ερήμην.

[1] Nigel Clive "Εναλλακτικές επιλογές της βρετανικής πολιτικής, 1945-46".  Ήταν  μέλος της Συμμαχικής  Στρατιωτικής Αποστολής στην Ήπειρο από το 1943 ως την αποχώρηση των Γερμανών. Ύστερα από τον πόλεμο υπηρέτησε, ως διπλωμάτης, στη βρετανική πρεσβεία στην Αθήνα, από το 1945 ως το 1948.

[2] Keith R. Legg "Παιχνίδια εναλλαγής στην Αθήνα:: η πολιτική αστάθεια 1946-1952". Είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Florida. Συγγραφέας του βιβλίου Πολιτική στη Νεότερη Ελλάδα 1969. Έχει γράψει πολυάριθμα άρθρα για τη μεταπολεμική ελληνική πολιτική.

[3] Προκόπης Παπαστράτης

"Η εκκαθάριση των δημοσίων υπηρεσιών στην Ελλάδα τις παραμονές του εμφυλίου πολέμου".

 

Παναγιώτης Καλογιάννης April 2, 2010

Επιστροφή

 

Επιστροφή, στην αρχή αυτής της σελίδας