Πλουτισμός σε βάρος της ανασυγκρότησης

Ο Δ. Μπάτσης σε άρθρο του στο περιοδικό Ανταίος, 24 του Ιούνη 1945,αρ. 3, θεωρούσε πως βασική αρχή του ως τότε τρόπου λειτουργίας του οικονομικού συστήματος της Ελλάδας ήταν ότι οι συντελεστές παραγωγής «έχουν αξία όχι σαν μέσα, σαν υλικά για την ανασυγκρότηση της οικονομίας, αλλά σαν μέσα για πλουτισμό». Όλο το κεφάλαιο της χώρας συγκεντρώνεται και χρησιμεύει «σαν κεφάλαιο για κερδοσκοπία στα χέρια λίγων οικονομικών, τραπεζιτικών και επιχειρηματικών συγκροτημάτων». Η υπόλοιπη οικονομία, ιδίως η αγροτική, μαραζώνει. η παραγωγική κίνηση φθίνει, το νόμισμα υποτιμάται, εμφανίζεται η χρυσοφιλία κλπ. Το συμπέρασμα του Μπάτση ότι «στα σημερινά πλαίσια της οικονομικής πραγματικότητας κάτι πρέπει να αλλάξει» ήταν σαφές. Λύσεις που δεν λαμβάνουν υπ’ όψη τους αυτήν την πραγματικότητα «θάναι φετιχιστικές λύσεις» υπογράμμιζε. Ανοικοδόμηση όσο υπάρχει «μια μονοπωλιακή κερδοσκοπική ολιγαρχία» δεν μπορούσε να υπάρχει.
   Οι αναλύσεις του Ανταίου για τη δυνατότητα οικοδόμησης μιας βιομηχανικής Ελλάδας ήταν εντυπωσιακές. Το πολιτικό εμπόδιο που ο Ανταίος έβλεπε να υπάρχει στη χώρα και το τραγικό τέλος του Μπάτση –εκτελέστηκε το 1952, 4:15 το πρωί στις 30 του Μάρτη μέρα Κυριακή, μαζί με τους Μπελογιάννη, Αργυριάδη και Καλούμενο– σηματοδότησε την έκλειψη του αιτήματος για ανάπτυξη βαριάς βιομηχανίας στην Ελλάδα που ενώ ήταν ελπιδοφόρο το 1947, αν υπήρχε σοβαρό ενδιαφέρον από την ελληνική οικονομική πολιτική, έσβησε μαζί με την ανάσα του Μπάτση.

Π.Κ.

 

Αποικιοκρατικές συμβάσεις

 (συνέχεια από προηγούμενο)  

Τι δείχνουν οι πιο πάνω βασικές διατάξεις της σύμβασης Κούπερ;
   Οι διατάξεις αυτές παρουσιάζουν ανάγλυφο τον καθαρά αποικιακό χαρακτήρα της σύμβασης αυτής.
   Το ξένο κεφάλαιο αποκτά όλα τα γενικά και ειδικά δικαιώματα να ιδρύσει μέσα στη χώρα μας υδροηλεκτρικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις για την ανεξέλεγκτη εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας μας.
   Τους πόρους αυτούς έχει το προνόμιο να τους χρησιμοποιήσει για την παραγωγή εμπορευμάτων που θα τα τοποθετήσει σε όποια ξένη αγορά θέλει, χωρίς να είναι υποχρεωμένο να ικανοποιήσει τις ανάγκες της ανοικοδόμησης της χώρας μας.
    Η ίδρυση των βιομηχανιών αυτών δεν εντάσσεται ούτε υπάγεται σε κανένα γενικότερο σχέδιο αξιοποίησης της χώρας, αλλά αποτελεί ξέχωρη, ατομική, καπιταλιστική επιχείρηση ενός αμερικανικού τραστ.
   Η παραγωγή των μεταλλουργικών προϊόντων ιδιαίτερα είναι φανερό πως θα διατεθεί στο εξωτερικό, αφού την εποχή που γινότανε η σύμβαση δεν υπήρχε καμιά προοπτική από τη μεταξικοφασιστική δικτατορία για την ίδρυση άλλων μηχανουργικών και μεταλλουργικών κλάδων που θα χρησιμοποιούσαν τα παραγόμενα από την Αμερικανική Εταιρεία μέταλλα για την κατασκευή μηχανών ή άλλων μέσων παραγωγής.
   Η σύμβαση Κούπερ σε σύγκριση με τις άλλες συμβάσεις με επιχειρηματικούς οργανισμούς του ξένου κεφαλαίου, είναι η κυνικότερη και ληστρικότερη στο είδος της.
   Σαν σύμβαση ενεργειακής και βιομηχανικής αξιοποίησης των δυνατοτήτων της χώρας μας, δεν έχει καμιά σχέση με την οικονομία μας που όχι μόνο δεν την ωφελεί, αλλά την ληστεύει συστηματικότερα από κάθε άλλη προηγούμενη σύμβαση.
   Τα βασικά σημεία από τους πιο πάνω όρους που δείχνουν το ληστρικό χαρακτήρα της σύμβασης αυτής είναι:
   α) Ότι τι ξένο κεφάλαιο εκμεταλλεύεται το μεταλλευτικό κι’ ενεργειακό πλούτο μας για την παραγωγή εμπορευμάτων που ανήκουν σ’ αυτό και που μπορεί να τα χρησιμοποιήσει ασύδοτα όπως και όταν θέλει στην Ελλάδα ή το εξωτερικό στις ποσότητες και στις ποιότητες που θέλει κρατώντας για τον εαυτό του και το μυστικό της Ευρεσιτεχνίας για την βιομηχανική μέθοδο παραγωγής!
   β) Ότι η ελληνική οικονομία όχι μόνο αποξενώνεται από τους πόρους της, αλλά και είναι υποχρεωμένη να προστατεύσει τα προϊόντα του τραστ, που ληστεύει, από το συναγωνισμό των αντιπάλων του. Αυτό σημαίνει ότι και στην περίπτωση που θάθελε να χρησιμοποιήσει τα προϊόντα της Αμερικάνικης Εταιρείας πρέπει η ελληνική κατανάλωση να πληρώσει ακριβότερα στην περίπτωση που θα βρίσκει φτηνότερα προϊόντα από την τιμή της διεθνούς αγοράς, για να «προστατεύσει» τα προϊόντα του προνομιούχου τραστ που την αποζυμάει. Κι’ ακόμα  να επιβαρυνθεί με πληρωμή τιμής τσιφ για προϊόντα που παράγονται μέσα στον τόπο.
   γ) Ότι η σύμβαση αυτή κλείνεται για μεγάλη χρονική διάρκεια (πάνω από 70 χρόνια) με διαρκή προνόμια πάνω σε σπουδαιότατους κλάδους της οικονομίας μας, όπως είναι όλες οι μεταλλουργικές και χημικές βιομηχανίες.

   Τέτοιος κλάδος είναι ο μεταλλευτικός. Η Εταιρεία έχει το δικαίωμα να παίρνει τα μεταλλεύματά μας στην ποσότητα που θέλει και με παρακράτημα ακόμα, έστω κι΄ αν η ελληνική παραγωγή τα χρειάζεται για παρόμοιο σκοπό, ή για εξαγωγή με πιο συμφερτικούς όρους. Στα προνόμια αυτά δεν μπορεί να υποκαθίσταται το Δημόσιο ούτε πριν ούτε μετά τη λήξη της σύμβασης γιατί η Εταιρεία δεν έχει απλώς προνόμια εκμετάλλευσης των βιομηχανιών (όπως στα υδροηλεκτρικά), αλλά αναφαίρετη ιδιοχτησία! Μονάχα ύστερα από το 2010 μπορεί με αποζημίωση ν’ απαλλοτριώσει αναγκαστικά τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις το Δημόσιο. Στο μεταξύ δεν έχει καν δικαίωμα εξαγοράς, όπως είδαμε πιο πάνω!
   Η σοβαρότερη όμως συνέπεια από την οικονομική πλευρά σε βάρος της ελληνικής οικονομίας είναι ότι το ξένο κεφάλαιο πραγματοποιώντας οπουδήποτε έστω την πούληση των εμπορευμάτων του συσσωρεύει οικονομικούς πόρους όχι στην ελληνική αγορά, αλλά στο εξωτερικό, τροφοδοτεί το διεθνές μονοπωλιακό κεφάλαιο, με την κεφαλαιοποιημένη υπεραξία που αποκτάει από την εκμετάλλευση της ελληνικής εργατικής δύναμης. Αυτό σημαίνει ότι τα κεφάλαια που δημιουργούνται μέσα στη χώρα μας, αποταμιεύονται, επενδύονται και κυκλοφορούν έξω από τη χώρα μας.
   Για να το πούμε παραστατικότερα: η εργασία του Έλληνα εργάτη, γίνεται κουπόνι μετοχής του εγγλέζου, ή νεοϋορκέζου καπιταλιστή. Κι’ η μετοχή αυτή και τα περιουσιακά στοιχεία του ξένου κεφαλαιοκρατικού οργανισμού αποταμιεύονται –τοποθετούνται– επενδύονται όχι μέσα στη χώρα μας, αλλά σε επιχειρήσεις του τραπεζοβιομηχανικού συστήματος σε ξένες αγορές. Με τον τρόπο αυτό ματαιώνεται η δημιουργία εσωτερικής συσσώρευσης και καταδικάζεται έτσι η οικονομία να παράγει μεγάλες αξίες χωρίς όμως να μεγαλώνει κι’ η δυναμικότητά της.

   Είναι όμως αυτό εκβιομηχάνιση της χώρας;
    Ας κρίνει τώρα κι’ ας απαντήσει στο ερώτημα αυτό ο ειλικρινής επιστήμονας με τα στοιχεία που δόθηκαν πιο πάνω. Ας κρίνει τώρα κι ας απαντήσει ο ελληνικός λαός που καλείται να δώσει σκλάβους για την εκτέλεση των έργων ραγιάδες που θα πληρώνουν το χαράτσι για τα προνόμια της ξένης Εταιρείας.
Η αλήθεια για μας είναι μια:
   Το ξένο κεφάλαιο με τη σύμβαση Κούπερ –που είναι σύμβαση με τα τυπικά χαρακτηριστικά σύμβασης αποικιακής εκμετάλλευσης– τοποθετείται στην ελληνική οικονομία μονάχα γιατί βρίσκει ληστρικά προνομιακούς μονοπωλιακούς όρους δράσης. Όχι μονάχα δεν συντελεί στην ανάπτυξη της οικονομίας αλλά γίνεται και θετικό εμπόδιο για ένα αιώνα στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας. Αντί να δημιουργηθούν οι βάσεις για σοσιαλισμό με τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης και εσωτερικής συσσώρευσης υλικών μέσων χαλκεύει τα δεσμά της αποικιακής εξάρτησης της χώρας από τις δυνάμεις του διεθνούς μονοπωλιακού κεφαλαίου.

 

   Παναγιώτης Καλογιάννης, Αύγουστος 2016.

 

   Πηγή: περιοδικό Ανταίος αρ. 23-24, Ιούνης 1946.

 

   Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.