Αποικιοκρατικές συμβάσεις

Η αποικιοκρατική σύμβαση Κούπερ (COOPER), υπεγράφη το 1940 και έληξε το 2010, δώριζε όλον τον υπόγειο και υδάτινο πλούτο της Ελλάδας στους αμερικανούς, οι οποίοι θα τον εκμεταλλεύονταν όταν και αν τα πολιτικά και οικονομικά τους συμφέροντα το επέβαλλαν.

   Ο Δημήτρης Μπάτσης, νομικός και οικονομολόγος, στο βιβλίο του το 1947 με τίτλο, «Η βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα» αποκάλυψε την αποικιοκρατική ύπαρξη της σύμβασης. Αυτό, στις 30 Μαρτίου 1952 μέρα Κυριακή, τον οδήγησε στο εκτελεστικό απόσπασμα σύμφωνα με ορισμένες απόψεις.
    Η Ελλάδα συνεχίζει να είναι σε κατάσταση ομηρείας, και ύστερα από το 2010. Οι νέοι Μεταξάδες στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και σημερινοί αριστεροντυμένοι κυβερνώντες, χρησιμοποιούν τα μνημόνια σαν δούρειο ίππο για να κρατήσουν την Ελλάδα σε ομηρεία, εφαρμόζοντας την τακτική COOPER ώστε να μην μπορεί η χώρα μας να διαπραγματευτεί καμιά της κίνηση για πολλές δεκαετίες.
    Ο Τοξότης θα αναρτήσει σε συνέχειες το άρθρο του Δ. Μπάτση «Η Σύμβαση Κούπερ. Ολοκλήρωση της βιομηχανικής μας εξάρτησης από το ξένο κεφάλαιο», που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ανταίος (αρ. 23-24 στις 10 του Ιούνη 1946).


Παναγιώτης Καλογιάννης, Στοκχόλμη Ιούλης 2016.

 

Δ. Μπάτσης
Η Σύμβαση Κούπερ Ολοκλήρωση της βιομηχανικής μας εξάρτησης από το ξένο κεφάλαιο.

Οι συζητήσεις που άρχισαν αυτές τις ημέρες ανάμεσα στον επίσημο εκπρόσωπο της εταιρείας Κούπερ και τον αρμόδιο Υπουργό της ελληνικής Κυβέρνησης για να πραγματοποιηθεί η εκτέλεσης της ομώνυμης σύμβασης, βάζουν πιο αδυσώπητα, πιο ωμά στον ελληνικό λαό και τον ελληνικό επιστημονικό και τεχνικό κόσμο ειδικότερα, το ερώτημα:
   Η εκτέλεση των έργων που προβλέπει η σύμβαση για την εκμετάλλευση του ενεργειακού και του μεταλλευτικού πλούτου από το ξένο αυτό μονοπωλιακό οργανισμό αποτελεί απαρχή για την εκβιομηχάνιση της χώρας, ή αποτελεί μιαν ακόμα πράξη λεηλασίας των πόρων της οικονομίας και της χώρας από το ξένο κεφάλαιο;
   Η απάντηση στο ερώτημα αυτό πρέπει να δοθεί από τους έλληνες επιστήμονες που πονάν τον τόπο και το λαό, τετράγωνη και κατηγορηματική. Πρέπει να διαφωτιστεί ο ελληνικός λαός με όλα τα τεχνικά και επιστημονικά στοιχεία που υπάρχουν γύρω απ‘ αυτό το θέμα για την πραγματική ουσία της σύμβασης Κούπερ.
   Ο «Ανταίος» έχει επανειλημμένα με άρθρα του ασχοληθεί με το ζήτημα αυτό. Στο τεύχος τούτο θα δώσουμε γύρω από το ίδιο θέμα απόσπασμα από αδημοσίευτη εργασία μας. Το απόσπασμα αυτό αφοράει την κριτική ανάλυση του μέρους της σύμβασης που καθορίζει τους όρους για την ίδρυση βιομηχανικών κλάδων ηλεκτρομεταλλουργικής και ηλεκτρομηχανικής βιομηχανίας.
   «Εκθέσαμε στο μέρος της εργασίας αυτής που εξετάστηκε το ενεργειακό, ό,τι αφορούσε το ιστορικό των διαπραγματεύσεων μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και ενός αμερικανικού ομίλου κεφαλαιούχων που κατέληξε στη γνωστή σύμβαση «παραχωρήσεως» της εκμεταλλεύσεως των υδραυλικών δυνάμεων Αχελώου». Η σύμβαση αυτή κυρώθηκε από τον αναγκαστικό νόμο 2220/1940 του «Νέου Κράτους» της 4ης Αυγούστου. Και έμεινε γνωστή σαν σύμβαση Κούπερ» (1). Όπως είδαμε με τη σύμβαση αυτή παραχωρήθηκε στην αμερικάνικη εταιρεία (συγκρότημα μάλλον υδροηλεκτρικών μεταλλουργικών και  ηλεκτροχημικών επιχειρήσεων) το αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης των υδάτων ορισμένων ποταμών και της ίδρυσης υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων, παραγωγής ηλεκτρενέργειας, καθώς και το δικαίωμα χρησιμοποίησης και μεταφοράς της ενέργειας για βιομηχανικούς και αστικούς καταναλωτικούς σκοπούς.

   Αυτό που κάνει εξαιρετική εντύπωση σ’ αυτόν που μελετάει τη σύμβαση για ό,τι αφορά το μέρος της παραχώρησης των υδραυλικών δυνάμεων στο αμερικάνικο τραστ είναι όπως είδαμε η «πλήρης απαλλοτρίωσης» των δικαιωμάτων του ελληνικού Δημοσίου, σαν τέτοιου, (παρ’ όλο πούχει μάλιστα αυτοτελές εμπράγματο δικαίωμα στις υδραυλικές πηγές για παραγωγή ηλεκτρενέργειας με το ν. δ. 17 7 23) (2) για όφελος της ξένης Εταιρείας. Η ανάδοχος Εταιρεία αποκτάει ανάμεσα στ’ άλλα προνόμια και το δικαίωμα, αν το Κράτος επρόκειτο να εκμεταλλευτεί ορισμένες άλλες υδατοπτώσεις (όπως π.χ. τον Αλιάκμονα, Μόρνο και Φίδαρη) να υποχρεούται να ειδοποιεί την Εταιρεία προηγούμενα για να του υποβάλλει σχετικές προτάσεις και μελέτες. Τη σημασία των όρων της σύμβασης Κούπερ για την ενεργειακή αξιοποίηση της χώρας μας και την ταυτόχρονη οικονομική της υποδούλωση στο αμερικάνικο τραστ ερευνήσαμε σε γενικές γραμμές στο σχετικό εκείνο κεφάλαιο.
   Εδώ θα εξετάσουμε ένα άλλο μέρος της σύμβασης αυτής (το δεύτερο μέρος της: «Βιομηχανικαί εγκαταστάσεις και οικονομικοί όροι» άρθρα 52 – 62 της σύμβασης που δίνει το δικαίωμα στην αμερικάνικη Εταιρεία να ιδρύσει συγκρότημα ηλεκτρομεταλλουργικών και ηλεκτροχημικών βιομηχανιών. Οι βιομηχανίες αυτές θα μπορούν να παράγουν κατά τη σύμβαση (άρθρο 52  παρ. 1 και 56):
   α) Άζωτον (Αζωτούχα προϊόντα) συνθετική αμμωνία, νιτρικό οξύ, νιτρασβέστιο, καυστική σόδα.
   β) Μη σιδηρούχα μέταλλα (non ferrous metals) Αλουμίνα, αλουμίνιο, μαγνήσιο, χαλκό, μαγγάνιο, μόλυβδο, ψευδάργυρο, νικέλιο, κασσίτερο, χρώμιο, και τους συνδυασμούς των μετάλλων αυτών σε διάφορα σχήματα και είδη (πλάκες, όγκους, ράβδους, φύλλα, κόνεως, καλώδια, λειαντικά).
   Δηλαδή με τη σύμβαση αυτή η αμερικάνικη Εταιρεία παίρνει το δικαίωμα να ιδρύσει στη χώρα μας όλων των ειδών τις ηλεκτρομεταλλουργικές βιομηχανίες εκτός απ’ τη σιδερομεταλλουργία. Αλλά και αυτής η σύμβαση δεν αποκλείει την ίδρυση σε περίπτωση που ο Ανάδοχος σύμφωνα με το άρθρο 52 παράγρ. 2 με αίτησή του στο Δημόσιο πετύχει σχετική άδεια. Η άδεια αυτή μπορεί να αφοράει την παραγωγή οποιουδήποτε προϊόντος αρκεί η ηλεκτρενέργεια να παρέχεται από εγκαταστάσεις της εταιρείας.
   Ας δούμε τώρα τους κυριότερους όρους εκμετάλλευσης και λειτουργίας των βιομηχανιών αυτών.

  1. Η Εταιρεία θα χρησιμοποιήσει για τη λειτουργία των βιομηχανιών αυτών την ηλεκτρενέργεια του ενεργειακού συγκροτήματος Αχελώου (άρθρο 52) σε συνδυασμό με το άρθρο 1 παραγρ. 1 § στ΄. Η Ανάδοχος εταιρεία έχει προθεσμία να ιδρύσει την κάθε μια από τις πιο πάνω βιομηχανίες ως την 31.12.1965 και με Υπουργική έγκριση μπορεί να πάρει παράταση της προθεσμίας (άρθρο 52).
  2. Θα παράγει τα πιο πάνω προϊόντα με τη μέθοδο παρασκευής παραγωγής, κατεργασίας, χρησιμοποίησης υλών που θα προτιμήσει και στην ποσότητα και είδη που θέλει (άρθρο 52). Ο ανάδοχος δεν υποχρεούται να ανακοινώσει την μέθοδο κατεργασίας. Έτσι κι’ όταν το δημόσιο γίνει κάποτε με αναγκαστική απαλλοτρίωση κύριος των έργων πάλι δεν θάχει την πατέντα, το δικαίωμα χρήσης δηλ. της μεθόδου.
  3. Θα είναι ελεύθερη να πουλάει τα προϊόντα της στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό σε οποιανδήποτε ποσότητα κατά την απόλυτη κρίση της Αναδόχου Εταιρείας.
  4. Οι βιομηχανίες που θα ιδρύσει, θεωρούνται «έργα δημοσίας ωφελείας» και απολαμβάνουν ορισμένα προνόμια (π.χ. δικαίωμα αναγκαστικής απαλλοτρίωσης εδαφών κλπ.) (53 παράγρ. 3).
  5. Οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις του Αναδόχου «μετά πάντων των παραρτημάτων και παρακολουθημάτων αυτών» ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΡΙΕΛΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ του δημοσίου (άρθρ. 53 παράγρ. 4) όπως τα υδροηλεκτρικά για τα οποία ο Ανάδοχος έχει μόνο δικαίωμα αποκλειστικής εκμετάλλευσης, το δε δημόσιο υποκαθίσταται μετά την λήξη της σύμβασης στο Δικαίωμα αυτό. Και ακόμα κατά το ίδιο άρθρο και παράγραφο της σύμβασης, τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις των βιομηχανιών δεν επιτρέπεται να απαλλοτριωθούν αναγκαστικά από το Δημόσιο λόγω δημοσίας ανάγκης ή ωφελείας, «μέχρι του έτους 2010!». Δηλ. στην περίπτωση των βιομηχανικών έργων της «αναδόχου», αυτά αποτελούν απόλυτη, απεριόριστη και αναφαίρετη ιδιοκτησία της κατά την διατύπωση της σύμβασης το Δημόσιο δεν έχει ούτε δικαίωμα υποκαταστάσεως αυτοδικαίως μετά το 2010 ούτε αναγκαστ. απαλλοτρίωσης ή αγοράς πριν το 2010. Αν θέλει ν’ αποκτήσει τις βιομηχανίες μπορεί μονάχα να το κάνει με αναγκαστική απαλλοτρίωση μετά το 2010, αποζημιώνοντας δηλ. τον «ανάδοχο»!
  6. Οι ελληνικές μεταλλευτικές επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες να παραδίνουν στην Εταιρεία τις ποσότητες μεταλλευμάτων που θα χρειαστούν για τις ανάγκες των βιομηχανιών της με τις τρέχουσες τιμές πούλησης των ειδών αυτών στο εξωτερικό. Οι μεταλλευτικές επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες εν ανάγκη να περιορίζουν την παραγωγή τους στο εξωτερικό. Η ανάδοχος Εταιρεία με απόφαση του Υπουργού Εθν. Οικονομίας θα μπορεί ακόμα να παίρνει ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΜΑ από τις μεταλλευτικές επιχειρήσεις για την ικανοποίηση των αναγκών της σε πρώτη μεταλλευτική ύλη κλπ. (άρθρο 56 παράγρ. 3). Μπορεί τέλος και ως το 2010, ν’ απαιτήσει δικαιώματα εκμετάλλευσης λατομείων και μεταλλείων χωρίς να περιορίζεται από τις διατάξεις των νόμων που αφορούν τους αλλοδαπούς (άρθρο 56 παράγρ. 5).
  7. Το Ελληνικό Δημόσιο (μέχρι 31.12.68) είναι υποχρεωμένο (άρθρο 56 παράγρ. 3) να προστατεύει την Εταιρεία με ανάλογο εισαγωγικό δασμό ή με απαγόρευση εισαγωγής πάνω στα ομοειδή προϊόντα άλλων βιομηχανιών του εξωτερικού που θα πουλιότανε σε τιμές κατώτερες από τις διεθνείς στην Ελλάδα. Σαν διεθνείς τιμές θεωρούνται οι τιμές των αγορών, ή, χρηματιστηρίων Νέας Υόρκης και Λονδίνου τσιφ ελληνικού λιμένα. Από τη διάταξη αυτή βγαίνει καθαρά ότι ο ανάδοχος έχει δικαίωμα να πουλάει τα προϊόντα του στη χώρα μας μέσα στην οποία κατασκευάζει σε τιμή που περιέχει και τα μεταφορικά κλπ. έξοδα σε τιμή δηλ. που θα μας τα πουλούσε αν το κατασκεύαζε στο εξωτερικό και τάστελνε τσιφ σ’ ελληνικό λιμάνι! Η προστασία αυτή από το συναγωνισμό των ξένων προϊόντων έχει δήθεν μοναχά το σκοπό ν’ αποκλείει την άσκηση Dumping σε βάρος της τιμής των προϊόντων της αναδόχου Εταιρείας.
  8. Η ανάδοχος Εταιρεία είναι πάντοτε ελεύθερη να διαθέτει τα προϊόντα της στο εξωτερικό ή στην Ελλάδα κατά την κρίση της. Το Δημόσιο, ή οποιαδήποτε άλλη αρχή δε θα μπορεί σε περίπτωση πούλησης των προϊόντων στο εξωτερικό να ορίζει τιμή κατώτερη των τιμών Λονδίνου και Νέας Υόρκης τσιφ ελληνικόν λιμένα! (άρθρο 59, παρ. 1 και 2). Σε περίπτωση που το Δημόσιο θ’ αξιώσει από την Εταιρεία να διαθέτει στο εσωτερικό ποσότητα προϊόντων πάνω από το 1/3 της συνολικής παραγωγής των βιομηχανιών της Εταιρείας «θα καταβάλλεται εις τον ανάδοχον η αξία της καθ΄υπέρβασιν της ως ανωτέρω αναλογίας εις ελεύθερον συνάλλαγμα επί του Εξωτερικού, η δε αξία αυτή θα είναι ίση προς την εις τας εκάστοτε τιμάς των αγορών Λονδίνου και Νέας Υόρκης των αυτών προϊόντων, τσιφ Ελληνικόν λιμένα!». Δηλαδή η Εταιρεία θα εισπράττει από τη χώρα μας σε ξένο συνάλαγμα την ίδια τιμή που θα πετύχαινε στις αγορές του εξωτερικού πλέον τα έξοδα μεταφοράς, ασφαλείας κλπ. (τσιφ) ενώ τα προϊόντα της θα παράγονται ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ!
  9. Η «ανάδοχος» Εταιρεία θα έχει το δικαίωμα (άρθρο 59, παρ. 3) να εξάγει και να κρατεί στο εξωτερικό τις μετοχές της, τις ομολογίες της και τα κάθε είδους χρεώγραφα που θα εκδοθούν απ’ αυτήν και από την προβλεπόμενη ανώνυμο «Ελληνική» Εταιρεία του άρθρ. 48. Θα μπορεί ακόμα να κρατεί στο εξωτερικό όλο το συνάλλαγμα που θα αποχτάει από την πούληση των προϊόντων της στο εξωτερικό και να το διαθέτει ελεύθερα για τους μετόχους της και για «υποχρεώσεις» σε τρίτους (άρθρο 39, § 3). Θα δικαιούται να πληρώσει τα μερίσματα στους μετόχους της τόσο με τα διαθέσιμά της του εξωτερικού όσο και με τα διαθέσιμά της σε δραχμές (άρθρο 59, § 7). Και ορίζει το ίδιο άρθρο «εν κατακλείδι» (παράγρ. 9): «Αι εν τω παρόντι διατάξεις και ιδία αι εν § 3  έως και 9 σκοπόν έχουσαι την διευκόλυνσιν της εξυπηρετήσεως του αλλοδαπού κεφαλαίου (υπογραφή του συγγραφέα), όπερ διατεθήσεται δια τας εν τη παρούση συμβάσει προβλεπομένας εγκαταστάσεις, ορίζονται κατ’ εξαίρεσιν των νυν κειμένων εν Ελλάδι Νόμων περί προστασίας του Νομίσματος, ή άλλων συναφών, ή μελλόντων να ισχύσωσι». Αξίζει ακόμα να αναφερθεί ότι οι υδροηλεκτρικές εταιρείες του αναδόχου θα μπορούν να πληρώνονται από τις βιομηχανικές σε ξένο νόμισμα κλπ. Οι πιο πάνω διατάξεις δείχνουν ότι όλη η οικονομική κίνησις της «αναδόχου» και ο σχηματισμός αποθεματικών ακόμη θα γίνονται στο εξωτερικό. Η συσσώρευσις των κερδών, το μετοχικό κεφάλαιο, το αποθεματικό, οι οφειλές, τα μερίσματα, όλα θα πραγματοποιούνται στη ξένη αγορά. Στον κλάδο της χρηματαγοράς των αγγλοσαξονικών χωρών θα εξαργυρώνεται η αξία όλων των οικονομικών στοιχείων και των κερδών που θα δίνει η εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας μας και της εργασίας των κατοίκων της. Όσο για τον αριθμό του αλλοδαπού τεχνικού προσωπικού μετά την πρώτη πενταετία λειτουργίας της κάθε βιομηχανίας, ορίζεται σε 15% του συνολικού τεχνικού προσωπικού (αριθμ. 55).
  10. συνεχίζεται.

    < προηγούμενο | επόμενο >

     

    Παναγιώτης Καλογιάννης, Ιούλης 2016.

 

    (1). Ονομάστηκε έτσι από τον τίτλο μιας από τις δυο Εταιρείες που συγκρότησαν μια Τρίτη Εταιρεία που συμβλήθηκε απ’ ευθείας με το ελληνικό δημόσιο. Η εταιρεία αυτή ονομαζότανε Hugh Cooper and Co Inc και μαζί με την  Chemical Construction Corporation συγκρότησαν την «Hellenic Hydroelectric and Metallurgical Corporation».     (2). Όπως τροποποιήθηκε από το νόμο 146/1936.

 

   Πηγή: περιοδικό Ανταίος αρ. 23-24, Ιούνης 1946.

 

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.