Ο Μ. Καλαντζής, πολιτικός εξόριστος μέχρι το 1960, με επιστολή του, το 1950, στην καθημερινή εφημερίδα της Αθήνας «Ο ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ», καταγγέλλει την έλλειψη στοιχειώδους φαρμακευτικής περίθαλψης στο νοσοκομείου της Ζακύνθου. Έλλειψη που οδηγεί τους εξόριστους-νοσηλευόμενους στο θάνατο.

«Δολοφονίες» αρρώστων σε νοσοκομείο,

Στα πέτρινα χρόνια

 

Όταν ο πατέρας εγκαταλείπει το σπίτι του, στα παιδιά του που παρατάει και μεγαλώνουν χωρίς να νιώσουν την πατρική ασφάλεια και στοργή, δημιουργούνται προβλήματα που δύσκολα αντιμετωπίζονται συναισθηματικά.  
   Ποιες είναι οι ψυχολογικές και συναισθηματικές επιπτώσεις σε ένα παιδάκι, όταν ο πατέρας απομακρύνεται βίαια από την εστία του και σέρνεται βάναυσα εξορία στο «νησί του διαβόλου», στη Γυάρο, αφήνοντας πίσω του τρία μικρά και ένα αγέννητο, γιατί ονειρευόταν ένα φωτεινό μέλλον για τα τέσσερα παιδιά του; Τι είδους συναισθήματα θα δημιουργηθούν στα παιδιά του; Θα νιώθουν εγκαταλελειμμένα, προδομένα, ή θα είναι περήφανα γι’ αυτόν όταν μεγαλώνοντας μάθουν ότι ο πατέρας τους χάθηκε προσπαθώντας να σηκώσει «τον ήλιο πάνω από την Ελλάδα»; 

   Πως θα αισθάνεται ένα κοριτσάκι στερημένο τις άγαρμπες αγκαλιές του πατέρα της; Ένα παιδάκι που δεν ένιωσε τα χάδια από τα ροζιασμένα χέρια του; Πως θα νιώθει το αθώο παιδικό προσωπάκι που δεν χαμογέλασε ποτέ στον πατέρα του; Ποια θα είναι τα συναισθήματά του όταν με την απουσία του πατέρα «η σιωπή θα κυριεύσει το σπίτι, / φέρνοντας κρύο, παγωνιά κι ας είναι καλοκαίρι…»;.

   Τι θα αισθάνεται μαθαίνοντας ότι ο πατέρας του χάθηκε αγωνιζόμενος για την πρόοδο της Ελλάδας που όλοι περίμεναν ύστερα από τη συμμαχική νίκη; Θα νιώθει μειωμένο, ταπεινωμένο, ή περήφανο όταν μαθαίνει ότι ο πατέρας του –σε αντίθεση με τους δωσίλογους, τους χίτες, τους ταγματασφαλίτες, που τριγύριζαν γύρω της ασκώντας εξουσία–, ήθελε να αξιοποιηθούν οι πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας, και να επιταχυνθεί η οικοδόμηση της Ελλάδας; Θα περπατάει με σκυμμένο το κεφάλι, ή περήφανη, καμαρωτή σαν πέρδικα, όταν θα έχει μάθει ότι ο πατέρας της την «εγκατέλειψε» γιατί αγωνίζονταν για κοινωνική δικαιοσύνη και κατ΄ επέκταση την ευημερία του λαού;.

   Ο πατέρας της Μαρίας από τον Σταυρό Χαλκιδικής, πολιτικός εξόριστος στη Γυάρο, δεν έζησε της επιτυχίες/αποτυχίες των τεσσάρων παιδιών του. Τα κορίτσια του δεν ένιωσαν την φροντίδα και την πατρική ασφάλεια, ούτε άκουσαν τον έπαινό του για παιδικές τους πράξεις. Δεν ένιωσαν, δεν άκουσαν ότι είναι οι πριγκίπισσές του, και τα χείλη του δεν είπαν μπράβο στα αγόρια του.

   Η Μαρία, βρίσκονταν στην κοιλιά της μάνας της όταν αποχωρίστηκε από τον πατέρα της, και μεγαλώνοντας έμαθε ότι ο πατέρας της άφησε την τελευταία του πνοή στη Ζάκυνθο. Ταξίδεψε επανειλημμένα στο νησί αυτό, προκειμένου να μάθει κάτι γι’ αυτόν. Επισκέφτηκε το δημαρχείο, τις φυλακές, το νοσοκομείο, την εκκλησία, το γιό του παπά που έψαλε την νεκρώσιμη ακολουθία αναζητώντας, μάταια, κάποια πληροφορία1 προσπαθούσε επίμονα να μάθει κάτι για τον πατέρα της. Στο νεκροταφείο πήγε από τάφο σε τάφο αναζητώντας τον. Τίποτα. κανένα ίχνος του. Κανείς δεν τον γνώριζε, κανένας δεν ήξερε κάτι γι’ αυτόν.

Η «επιστροφή του πατέρα»

   Η μικρή Μαρία μεγάλωσε, ενηλικιώθηκε, παντρεύτηκε. έγινε μάνα και γιαγιά. Πέρασαν 64 χρόνια από την ημέρα του αποχωρισμού και 60 χρόνια από τον θάνατό του πατέρα της. Το 2010, ο Μπάμπης Καλαντζής σκαλίζοντας το αρχείο του βρήκε μια επιστολή όπου αναφέρονταν το όνομα του Δρόσου και του χωριού του. Την ίδια χρονιά, μια καλοκαιρινή μέρα χτύπησε το τηλέφωνο της Μαρίας και ένας άγνωστος ρωτούσε αν έχουν συγγένεια με κάποιον εξόριστο Δρόσο που κατάγονταν από το Σταυρό Χαλκιδικής. Αμέσως σήμανε συναγερμός στην οικογένεια. Τα παιδιά του Δρόσου, οι νύφες και οι γαμπροί του, τα εγγόνια, όχι όμως και η γυναίκα του, η οποία είχε αποβιώσει, με μεγάλη αγωνία περίμεναν στην πλατεία τον άνθρωπο που θα τους έφερνε τα πολυπόθητα νέα του πατέρα και παππού. Δεν πέρασε πολύ ώρα και από το αυτοκίνητο βγήκε ο Μπάμπης Καλαντζής, ο οποίος το 1950 είχε μεταφερθεί από τη Γυάρο στις φυλακές Ζακύνθου, και νοσηλεύονταν στο νοσοκομείο μαζί με τον Δρόσο. Ήταν αυτός που έζησε τις τελευταίες στιγμές μαζί του. Αυτός τον ξύρισε, τον έπλυνε, και τον έντυσε προετοιμάζοντάς τον για το μεγάλο του ταξίδι, και 60 χρόνια αργότερα πραγματοποίησε την υπόσχεσή που έδωσε στον ετοιμοθάνατο Δρόσο, να πάει τα τελευταία νέα του στην οικογένειά του. 
   Στην συναισθηματικά φορτισμένη ατμόσφαιρα οι ερωτήσεις έπεφταν βροχή. Η Μαρία, γιαγιά πλέον, στο πρόσωπο του απρόσμενου αγγελιοφόρου έβλεπε τον αγαπητό της πατέρα που δεν γνώρισε. Στον απρόσμενο αγγελιοφόρο έβλεπε τον πατέρα της. αποκαλούσε τον μαντατοφόρο πατερούλη, λέξη που ποτέ δεν άκουσε ο πατέρας της απ’ τα χείλη της.

Εγκαταλελειμμένοι άρρωστοι –αφημένοι να πεθάνουν.

   Είναι πλούσια η βιβλιογραφία που αναφέρεται στους εξόριστους. Η Εθνική Αλληλεγγύη (ΕΑ) σε ένα βιβλιαράκι1 που αναφέρονταν στις συνθήκες που επικρατούσαν στα διάφορα νησιά εξορίας, έγραφε ότι οι εξόριστοι δεν λάμβαναν καμιά βοήθεια από τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό (ΕΕΣ). Ο ΕΕΣ παράβλεψε το ανθρωπιστικό του καθήκον και παραβίαζε το καταστατικό του εκτελώντας κυβερνητικές εντολές. «Ξέχασε» την προσφορά του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού στην Ελλάδα λίγα χρόνια πριν. Προσφορά που έσωσε κυριολεκτικά τον Ελληνικό λαό από την λιμοκτονία. Αξίζει να γίνει γνωστή η προσήλωση στο καθήκον των Σουηδών και Ελβετών αντιπροσώπων. Λησμόνησε πολύ σύντομα η ηγεσία του ΕΕΣ ότι, Σουηδοί και Ελβετοί, εκπρόσωποι του ΔΕΣ άφησαν τα ζεστά τζάκια των σπιτιών τους, και σκοτώθηκαν στην Ελλάδα (από ιταλικά πυρά ο ένας, από αγγλικά ο άλλος) εκτελώντας πιστά και αμερόληπτα το ανθρωπιστικό τους καθήκον2.

   Για την έλλειψη κάθε φαρμακευτικής αγωγής, η ΕΑ αναφέρει ότι:
   «Στη Σίκυνο (νησί εξορίας) επί 111 εξορίστων έχουμε την εξής αναλογία αρρώστων με διάφορα νοσήματα.

  • Χρονία ελονοσία          40%
  • Πνευμονικά νοσήματα  10%
  • Ρευματισμοί                 5%
  • Πλευρίτιδα                   5%
  • Φυματίωση                  3%

      Ένα ακόμη ποσοστό είναι άρρωστοι με διάφορες αρρώστιες ελαφροτέρας μορφής»1.
   Η έλλειψη στοιχειώδους φαρμακευτικής αγωγής και διατροφής έστειλε τον πατέρα της Μαρίας στον «κάτω κόσμο».

   Ο   Μ. Καλαντζής με επιστολή του ( επιστολή Μ. Καλαντζή ) την οποία έστειλε, κρυφά, με την βοήθεια μιας νοσοκόμας στην εφημερίδα «Ο ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ» κατήγγειλε τις άθλιες συνθήκες που επικρατούσαν στο νοσοκομείο Ζακύνθου.

 

   Παναγιώτης Καλογιάννης, Οκτώβρης 2019.

    1. Εθνική Αλληλεγγύη, «Στα νησιά της Ελλάδας», σελ 55, Φεβρουάριος 1947. 2. «Ο λιμός στην κατοχή και η διεθνής αρωγή», εκδόσεις Επίκεντρο.

 

 

 < προηγούμενο | επόμενο >

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας.